Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn có thể gây đau họng, ngứa ngáy. Nhiễm trùng chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, nhưng bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh. Gây ra bởi vi khuẩn được gọi là Streptococcus pyogenes (Streptococcus nhóm A), viêm họng liên cầu khuẩn lây lan qua dịch tiết từ đường hô hấp của người bị nhiễm bệnh thường truyền qua giọt nhỏ khi người đó ho hoặc hắt hơi.

Mặc dù bệnh viêm họng liên cầu khuẩn phổ biến ở trẻ em trong độ tuổi đi học nhưng đây không phải là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau họng. Nhiễm trùng do virus gây ra có nhiều khả năng là thủ phạm hơn.

Mặc dù bạn hoặc con bạn có thể khỏi bệnh viêm họng mà không cần điều trị, nhưng điều quan trọng là phải đi xét nghiệm liên cầu khuẩn nếu bạn nghi ngờ nó có thể gây ra các triệu chứng của mình.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Các triệu chứng của viêm họng liên cầu khuẩn bao gồm:

  • Đau họng
  • Amidan sưng đỏ
  • Các mảng trắng ở phía sau cổ họng của bạn
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau đầu
  • Nhức mỏi cơ thể
  • Phát ban da

Nhiều triệu chứng trong số này trùng lặp với triệu chứng nhiễm virus. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào kèm theo sổ mũi hoặc ho, nhiều khả năng đó là do nhiễm virus, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường. Cũng có thể có sự trùng lặp giữa các triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn và triệu chứng của COVID-19, do một loại virus Corona gây ra.

Khi bạn bị đau họng do cảm lạnh, tình trạng này thường thuyên giảm hoặc hết sau một hoặc hai ngày. Khi bị nhiễm liên cầu khuẩn, cơn đau họng vẫn tồn tại và thường nặng hơn. Viêm phế quản, một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do vi rút cảm lạnh và cúm gây ra, thường có thể kèm theo đau họng.

Nếu bạn không chắc chắn điều gì gây ra các triệu chứng của mình, tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán.

Đọc thêm tại bài viết: Tại sao trẻ liên tục viêm họng?

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Bất cứ ai cũng có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn. Nhưng bạn có nhiều khả năng bị bệnh hơn nếu:

  • Bạn từ 5 đến 15 tuổi
  • Đó là mùa đông hoặc đầu mùa xuân, khi các nhóm đông người có xu hướng tụ tập lại với nhau trong môi trường kín, làm lây lan vi khuẩn.

Vì bệnh viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan nên bạn có nhiều khả năng mắc bệnh hơn nếu tiếp xúc gần gũi với người bị nhiễm bệnh. Mặc dù người lớn hiếm khi mắc bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng điều đó không phải là không thể, đặc biệt nếu họ làm việc trong trường học hoặc cơ sở chăm sóc trẻ em.

Thời gian của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Nếu được điều trị đúng cách, bệnh viêm họng liên cầu khuẩn thường khỏi trong vòng 10 ngày. Thuốc kháng sinh thường làm giảm các triệu chứng trong một hoặc hai ngày.

Các lựa chọn điều trị và dùng thuốc cho bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn có khả năng điều trị cao bằng thuốc theo đơn. Thuốc không kê đơn và biện pháp điều trị tại nhà có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không thể chữa khỏi bệnh nhiễm trùng tiềm ẩn.

Tùy chọn thuốc

Vì viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn nên cần dùng kháng sinh. Các loại kháng sinh thông thường bao gồm penicillin (Bicillin LA) và amoxicillin (Amoxil), có thể dùng bằng đường uống hoặc tiêm.

Mặc dù các triệu chứng sẽ cải thiện khá nhanh nhưng điều quan trọng là phải dùng đủ liều thuốc để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn và ngăn ngừa các biến chứng.

Cùng với thuốc kháng sinh, các loại thuốc không kê đơn thông thường, chẳng hạn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil), có thể giúp giảm đau. Ngậm viên ngậm trị đau họng cũng có tác dụng giảm đau tạm thời hiệu quả.

Liệu pháp thay thế và bổ sung

Các biện pháp điều trị tại nhà không thể chữa khỏi bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng chúng có thể giúp giảm bớt sự khó chịu. Các giải pháp đơn giản như uống trà với mật ong và chanh hoặc súc miệng bằng nước muối ấm có thể làm dịu các triệu chứng và thậm chí giảm sưng tấy. Thực phẩm lạnh, chẳng hạn như đá bào và đá bào, cũng có tác dụng làm tê cơn đau.

Bạn cũng có thể sử dụng máy hóa hơi hoặc máy tạo độ ẩm để bổ sung độ ẩm cho không khí. Điều này làm dịu cơn đau họng khô, đau và giảm nghẹt mũi.

Phòng ngừa bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan. Khi người bị nhiễm trùng ho hoặc hắt hơi, họ sẽ lây lan vi khuẩn qua các giọt bắn trong không khí. Bạn có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn khi chạm vào các bề mặt mang vi khuẩn, như tay nắm cửa, sau đó truyền vi khuẩn này sang mắt, mũi hoặc miệng.

Để giữ sức khỏe, bạn nên rửa tay và rửa tay cho trẻ thường xuyên, đặc biệt là sau khi ho hoặc hắt hơi và trước khi chuẩn bị thức ăn hoặc ăn. Mang theo bên mình một chai nước rửa tay để diệt vi khuẩn khi di chuyển. Bạn cũng nên rửa ly, đồ dùng và đĩa sau khi người bệnh sử dụng chúng.

Nếu bạn bị bệnh, dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ sẽ giảm nguy cơ lây truyền.

Khi bạn đang lây nhiễm, hãy nhớ che miệng khi hắt hơi hoặc ho, rửa tay thường xuyên và tránh hôn.

Biến chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Mặc dù không phổ biến lắm nhưng các biến chứng có thể xảy ra do nhiễm liên cầu khuẩn. Điều này có thể xảy ra nếu vi khuẩn lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể, gây ra hiện tượng nhiễm trùng xâm lấn.
Các biến chứng có thể bao gồm:

  • Áp xe (túi mủ) quanh amidan
  • Các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ
  • Viêm xoang
  • Viêm tai
  • Viêm cầu thận sau liên cầu khuẩn (một bệnh về thận)

Viêm họng liên cầu khuẩn không được điều trị cũng có thể gây sốt thấp khớp, một bệnh nhiễm trùng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể gây tổn thương tim (bệnh thấp khớp).

Mối liên hệ giữa nhiễm trùng liên cầu khuẩn và sốt thấp khớp vẫn chưa rõ ràng, nhưng có vẻ như vi khuẩn này đã đánh lừa hệ thống miễn dịch. Hệ thống miễn dịch của cơ thể, thường nhắm vào vi khuẩn, thay vào đó lại tấn công mô của chính nó, đặc biệt là các mô của tim, khớp, da và hệ thần kinh trung ương. Điều này dẫn đến tình trạng viêm hoặc sưng tấy có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Sốt thấp khớp cấp tính cực kỳ hiếm gặp ở lục địa Hoa Kỳ, với tỷ lệ 0,04 đến 0,06 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm. Tỷ lệ này cao hơn ở Hawaii, với khoảng 0,1 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm, và tỷ lệ thậm chí còn cao hơn ở những cư dân Hawaii gốc Samoa.

Các loại nhiễm trùng viêm họng liên cầu khuẩn khác nhau

Vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm A gây viêm họng liên cầu khuẩn là nguyên nhân gây ra loại nhiễm trùng liên cầu khuẩn phổ biến nhất, nhưng vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm B, C và G cũng có thể gây bệnh.

Liên cầu nhóm B

Vi khuẩn liên cầu nhóm B có thể được tìm thấy trong âm đạo hoặc trực tràng của phụ nữ mang thai. Mặc dù nhiễm trùng thường vô hại ở người lớn nhưng người lớn có thể truyền sang trẻ sơ sinh trong khi sinh và gây ra một căn bệnh nghiêm trọng, được gọi là bệnh liên cầu khuẩn nhóm B (GBS).

Tất cả các bà mẹ tương lai nên được kiểm tra liên cầu khuẩn nhóm B định kỳ trong khoảng thời gian từ 36 đến 37 tuần của thai kỳ.

Giống như bệnh viêm họng liên cầu khuẩn, liên cầu khuẩn nhóm B được điều trị bằng kháng sinh như penicillin.

Liên cầu khuẩn nhóm C và G

Liên cầu khuẩn nhóm C và G không phổ biến như liên cầu khuẩn A và B. Những chủng liên cầu khuẩn này có nhiều khả năng sống ở một số động vật nhất định, chẳng hạn như ngựa và gia súc. Lưu ý rằng con người có thể nhiễm liên cầu khuẩn nhóm C và G bằng cách uống sữa tươi hoặc tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh. Liên cầu khuẩn nhóm C và G có thể được điều trị bằng kháng sinh.

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 02/03/2026

    Táo ta có tác dụng gì?

    Trong kho tàng Y học cổ truyền Việt Nam, táo ta không chỉ là loại trái cây dân dã, gắn bó với làng quê mà còn được coi là một vị thuốc quý, có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phòng và trị nhiều chứng bệnh thường gặp.

  • 02/03/2026

    Tại sao cà phê lại tốt cho hệ tiêu hóa

    Cà phê không chỉ là thức uống giúp tỉnh táo mà còn được xem là một "trợ thủ" đắc lực cho hệ tiêu hóa nếu được sử dụng đúng cách. Dưới đây là phân tích chi tiết về lý do tại sao cà phê lại tốt cho đường ruột và các cơ quan tiêu hóa liên quan.

  • 01/03/2026

    Bệnh lao dễ lây hơn trong mùa nồm ẩm: Nguy cơ và cách bảo vệ

    Mùa nồm ẩm với những cơn mưa phùn và không khí luôn ẩm ướt là kiểu thời tiết đặc trưng khi giao mùa. Không chỉ khiến nhà cửa lúc nào cũng nhớp nháp, khó chịu, đây còn là thời điểm lý tưởng để các loại vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi và gây hại cho sức khỏe. Đáng chú ý, vi khuẩn lao trở thành mối lo ngại hàng đầu vì chúng rất dễ phát tán và tồn tại lâu hơn trong môi trường thiếu ánh nắng này. Để giúp bạn và gia đình chủ động phòng bệnh, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về nguy cơ lây nhiễm lao trong mùa nồm cũng như các cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất.

  • 01/03/2026

    Lợi ích bất ngờ khi đi bộ ngang

    Bên cạnh đi bộ tiến thông thường, đi bộ ngang - hay còn gọi là đi bộ nghiêng - giúp kích hoạt các nhóm cơ ít được sử dụng, cải thiện thăng bằng và tăng cường sự tham gia của não bộ, đặc biệt có lợi cho người lớn tuổi.

  • 01/03/2026

    Ban xuất huyết Henoch-Schonlein

    Bất kỳ ai cũng có thể mắc ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Tuy nhiên, bệnh thường phổ biến nhất ở trẻ em từ 3 đến 10 tuổi. Bệnh thường tự khỏi mà không cần điều trị, nhưng nếu bệnh ảnh hưởng đến thận hoặc dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác thì bạn cần đến gặp bác sĩ ngay. Cùng tìm hiểu về ban xuất huyết Henoch-Schonlein qua bài viết sau đây!

  • 28/02/2026

    Trà Thanh nhiệt Dr Thanh dưới góc nhìn của y học cổ truyền

    Không chỉ là một thức uống giải khát thông thường, Trà Thanh nhiệt Dr Thanh được phát triển dựa trên sự giao thoa giữa tri thức y học cổ truyền phương Đông và công nghệ sản xuất hiện đại.

  • 28/02/2026

    Ăn hạt dẻ có tác dụng gì? 9 lợi ích sức khỏe bất ngờ của hạt dẻ

    Hạt dẻ không chỉ là thức quà dân dã trong mùa đông mà còn là nguồn dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, xứng đáng có mặt trong thực đơn lành mạnh của mọi gia đình.

  • 28/02/2026

    Bí quyết giúp bạn ngủ ngon và chìm vào giấc ngủ nhanh chóng

    Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác trằn trọc, nhìn đồng hồ điểm từng giờ trong vô vọng khi cơn buồn ngủ mãi không tới. Thay vì coi giấc ngủ là một cuộc chiến, hãy coi đó là một quá trình chuẩn bị để cơ thể tự nguyện nghỉ ngơi. Dưới đây là những phương pháp đơn giản, dễ hiểu đã được các chuyên gia chứng minh hiệu quả, giúp bạn "tắt nguồn" tâm trí và bước vào giấc ngủ sâu một cách tự nhiên nhất.

Xem thêm