Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn có thể gây đau họng, ngứa ngáy. Nhiễm trùng chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, nhưng bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh. Gây ra bởi vi khuẩn được gọi là Streptococcus pyogenes (Streptococcus nhóm A), viêm họng liên cầu khuẩn lây lan qua dịch tiết từ đường hô hấp của người bị nhiễm bệnh thường truyền qua giọt nhỏ khi người đó ho hoặc hắt hơi.

Mặc dù bệnh viêm họng liên cầu khuẩn phổ biến ở trẻ em trong độ tuổi đi học nhưng đây không phải là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau họng. Nhiễm trùng do virus gây ra có nhiều khả năng là thủ phạm hơn.

Mặc dù bạn hoặc con bạn có thể khỏi bệnh viêm họng mà không cần điều trị, nhưng điều quan trọng là phải đi xét nghiệm liên cầu khuẩn nếu bạn nghi ngờ nó có thể gây ra các triệu chứng của mình.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Các triệu chứng của viêm họng liên cầu khuẩn bao gồm:

  • Đau họng
  • Amidan sưng đỏ
  • Các mảng trắng ở phía sau cổ họng của bạn
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau đầu
  • Nhức mỏi cơ thể
  • Phát ban da

Nhiều triệu chứng trong số này trùng lặp với triệu chứng nhiễm virus. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào kèm theo sổ mũi hoặc ho, nhiều khả năng đó là do nhiễm virus, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường. Cũng có thể có sự trùng lặp giữa các triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn và triệu chứng của COVID-19, do một loại virus Corona gây ra.

Khi bạn bị đau họng do cảm lạnh, tình trạng này thường thuyên giảm hoặc hết sau một hoặc hai ngày. Khi bị nhiễm liên cầu khuẩn, cơn đau họng vẫn tồn tại và thường nặng hơn. Viêm phế quản, một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do vi rút cảm lạnh và cúm gây ra, thường có thể kèm theo đau họng.

Nếu bạn không chắc chắn điều gì gây ra các triệu chứng của mình, tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán.

Đọc thêm tại bài viết: Tại sao trẻ liên tục viêm họng?

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Bất cứ ai cũng có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn. Nhưng bạn có nhiều khả năng bị bệnh hơn nếu:

  • Bạn từ 5 đến 15 tuổi
  • Đó là mùa đông hoặc đầu mùa xuân, khi các nhóm đông người có xu hướng tụ tập lại với nhau trong môi trường kín, làm lây lan vi khuẩn.

Vì bệnh viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan nên bạn có nhiều khả năng mắc bệnh hơn nếu tiếp xúc gần gũi với người bị nhiễm bệnh. Mặc dù người lớn hiếm khi mắc bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng điều đó không phải là không thể, đặc biệt nếu họ làm việc trong trường học hoặc cơ sở chăm sóc trẻ em.

Thời gian của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Nếu được điều trị đúng cách, bệnh viêm họng liên cầu khuẩn thường khỏi trong vòng 10 ngày. Thuốc kháng sinh thường làm giảm các triệu chứng trong một hoặc hai ngày.

Các lựa chọn điều trị và dùng thuốc cho bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn có khả năng điều trị cao bằng thuốc theo đơn. Thuốc không kê đơn và biện pháp điều trị tại nhà có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không thể chữa khỏi bệnh nhiễm trùng tiềm ẩn.

Tùy chọn thuốc

Vì viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn nên cần dùng kháng sinh. Các loại kháng sinh thông thường bao gồm penicillin (Bicillin LA) và amoxicillin (Amoxil), có thể dùng bằng đường uống hoặc tiêm.

Mặc dù các triệu chứng sẽ cải thiện khá nhanh nhưng điều quan trọng là phải dùng đủ liều thuốc để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn và ngăn ngừa các biến chứng.

Cùng với thuốc kháng sinh, các loại thuốc không kê đơn thông thường, chẳng hạn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil), có thể giúp giảm đau. Ngậm viên ngậm trị đau họng cũng có tác dụng giảm đau tạm thời hiệu quả.

Liệu pháp thay thế và bổ sung

Các biện pháp điều trị tại nhà không thể chữa khỏi bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng chúng có thể giúp giảm bớt sự khó chịu. Các giải pháp đơn giản như uống trà với mật ong và chanh hoặc súc miệng bằng nước muối ấm có thể làm dịu các triệu chứng và thậm chí giảm sưng tấy. Thực phẩm lạnh, chẳng hạn như đá bào và đá bào, cũng có tác dụng làm tê cơn đau.

Bạn cũng có thể sử dụng máy hóa hơi hoặc máy tạo độ ẩm để bổ sung độ ẩm cho không khí. Điều này làm dịu cơn đau họng khô, đau và giảm nghẹt mũi.

Phòng ngừa bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan. Khi người bị nhiễm trùng ho hoặc hắt hơi, họ sẽ lây lan vi khuẩn qua các giọt bắn trong không khí. Bạn có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn khi chạm vào các bề mặt mang vi khuẩn, như tay nắm cửa, sau đó truyền vi khuẩn này sang mắt, mũi hoặc miệng.

Để giữ sức khỏe, bạn nên rửa tay và rửa tay cho trẻ thường xuyên, đặc biệt là sau khi ho hoặc hắt hơi và trước khi chuẩn bị thức ăn hoặc ăn. Mang theo bên mình một chai nước rửa tay để diệt vi khuẩn khi di chuyển. Bạn cũng nên rửa ly, đồ dùng và đĩa sau khi người bệnh sử dụng chúng.

Nếu bạn bị bệnh, dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ sẽ giảm nguy cơ lây truyền.

Khi bạn đang lây nhiễm, hãy nhớ che miệng khi hắt hơi hoặc ho, rửa tay thường xuyên và tránh hôn.

Biến chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Mặc dù không phổ biến lắm nhưng các biến chứng có thể xảy ra do nhiễm liên cầu khuẩn. Điều này có thể xảy ra nếu vi khuẩn lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể, gây ra hiện tượng nhiễm trùng xâm lấn.
Các biến chứng có thể bao gồm:

  • Áp xe (túi mủ) quanh amidan
  • Các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ
  • Viêm xoang
  • Viêm tai
  • Viêm cầu thận sau liên cầu khuẩn (một bệnh về thận)

Viêm họng liên cầu khuẩn không được điều trị cũng có thể gây sốt thấp khớp, một bệnh nhiễm trùng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể gây tổn thương tim (bệnh thấp khớp).

Mối liên hệ giữa nhiễm trùng liên cầu khuẩn và sốt thấp khớp vẫn chưa rõ ràng, nhưng có vẻ như vi khuẩn này đã đánh lừa hệ thống miễn dịch. Hệ thống miễn dịch của cơ thể, thường nhắm vào vi khuẩn, thay vào đó lại tấn công mô của chính nó, đặc biệt là các mô của tim, khớp, da và hệ thần kinh trung ương. Điều này dẫn đến tình trạng viêm hoặc sưng tấy có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Sốt thấp khớp cấp tính cực kỳ hiếm gặp ở lục địa Hoa Kỳ, với tỷ lệ 0,04 đến 0,06 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm. Tỷ lệ này cao hơn ở Hawaii, với khoảng 0,1 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm, và tỷ lệ thậm chí còn cao hơn ở những cư dân Hawaii gốc Samoa.

Các loại nhiễm trùng viêm họng liên cầu khuẩn khác nhau

Vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm A gây viêm họng liên cầu khuẩn là nguyên nhân gây ra loại nhiễm trùng liên cầu khuẩn phổ biến nhất, nhưng vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm B, C và G cũng có thể gây bệnh.

Liên cầu nhóm B

Vi khuẩn liên cầu nhóm B có thể được tìm thấy trong âm đạo hoặc trực tràng của phụ nữ mang thai. Mặc dù nhiễm trùng thường vô hại ở người lớn nhưng người lớn có thể truyền sang trẻ sơ sinh trong khi sinh và gây ra một căn bệnh nghiêm trọng, được gọi là bệnh liên cầu khuẩn nhóm B (GBS).

Tất cả các bà mẹ tương lai nên được kiểm tra liên cầu khuẩn nhóm B định kỳ trong khoảng thời gian từ 36 đến 37 tuần của thai kỳ.

Giống như bệnh viêm họng liên cầu khuẩn, liên cầu khuẩn nhóm B được điều trị bằng kháng sinh như penicillin.

Liên cầu khuẩn nhóm C và G

Liên cầu khuẩn nhóm C và G không phổ biến như liên cầu khuẩn A và B. Những chủng liên cầu khuẩn này có nhiều khả năng sống ở một số động vật nhất định, chẳng hạn như ngựa và gia súc. Lưu ý rằng con người có thể nhiễm liên cầu khuẩn nhóm C và G bằng cách uống sữa tươi hoặc tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh. Liên cầu khuẩn nhóm C và G có thể được điều trị bằng kháng sinh.

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 14/06/2026

    3 nhóm người cần hạn chế ăn ổi và 3 sai lầm cần tránh

    Quả ổi giàu vitamin C giúp tăng hệ miễn dịch, đẹp da, giữ dáng. Tuy nhiên, việc ăn ổi sai cách hoặc dùng sai đối tượng sẽ gây ra nhiều mối nguy hại cho sức khỏe.

  • 14/06/2026

    Những sàng lọc kiểm tra sức khỏe quan trọng khi bước sang tuổi 50

    Bước sang tuổi 50, cơ thể con người bắt đầu bước vào một giai đoạn chuyển đổi sinh học quan trọng, nơi những thay đổi âm thầm bên trong có thể quyết định chất lượng sống của những năm sau đó. Các chuyên gia cho rằng, thay vì lo lắng về quá trình lão hóa, việc chủ động thực hiện các cột mốc kiểm tra sức khỏe định kỳ chính là tấm khiên vững chắc nhất để bảo vệ bản thân.

  • 13/06/2026

    Cẩm nang chuẩn bị hành trình du lịch hè an toàn cho cả gia đình

    Mùa hè là khoảng thời gian lý tưởng để các gia đình cùng nhau tổ chức những chuyến đi chơi, gắn kết tình cảm và giải tỏa căng thẳng sau những ngày làm việc, học tập vất vả. Tuy nhiên, thời tiết nắng nóng gay gắt cùng sự thay đổi về môi trường sinh hoạt lại dễ gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, đặc biệt là với trẻ em, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi. Để chuyến đi trọn vẹn và hạn chế tối đa rủi ro, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin hữu ích giúp bạn chủ động chuẩn bị một hành trình du lịch hè an toàn cho cả nhà.

  • 13/06/2026

    Cho trẻ ăn mỡ lợn như thế nào là phù hợp?

    Thực tế hiện nay có nhiều phụ huynh lo ngại ăn mỡ lợn sẽ gây béo phì hoặc các bệnh tim mạch cho trẻ. Tuy nhiên mỡ lợn không hề xấu mà còn cần cho sự phát triển của trẻ nếu được sử dụng đúng cách.

  • 13/06/2026

    3 chiến lược giúp hạ huyết áp

    Huyết áp cao (tăng huyết áp) ảnh hưởng đến hàng triệu người trưởng thành ở Hoa Kỳ và làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ và các bệnh lý khác.

  • 12/06/2026

    Lý do nên ăn bữa sáng giàu chất xơ

    Chất xơ cần thiết cho sức khỏe tiêu hóa và phòng ngừa bệnh tật. Theo một nghiên cứu mới cho thấy việc phân bổ thời điểm nạp chất xơ trong ngày có thể tối ưu hóa lợi ích mà nó mang lại cho cơ thể.

  • 12/06/2026

    Quản lý bệnh tiểu đường khi bạn đi du lịch

    Việc đi du lịch khi bạn đang mắc tiểu đường có thể đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, nhưng điều đó không nên ngăn cản việc bạn tận hưởng các chuyến đi. Hãy làm theo những hướng dẫn sau đây và cùng tạo nên những kỷ niệm đẹp với mỗi chuyến đi!

  • 11/06/2026

    Lý do bạn không nên bỏ phí lõi dứa

    Khi ăn dứa, đa số mọi người thường có thói quen gọt bỏ phần lõi vì nó cứng, ít ngọt và đôi khi gây cảm giác rát lưỡi. Thực ra là chúng ta đang vô tình lãng phí phần rất giá trị của quả dứa.

Xem thêm