Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn có thể gây đau họng, ngứa ngáy. Nhiễm trùng chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em từ 5 đến 15 tuổi, nhưng bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh. Gây ra bởi vi khuẩn được gọi là Streptococcus pyogenes (Streptococcus nhóm A), viêm họng liên cầu khuẩn lây lan qua dịch tiết từ đường hô hấp của người bị nhiễm bệnh thường truyền qua giọt nhỏ khi người đó ho hoặc hắt hơi.

Mặc dù bệnh viêm họng liên cầu khuẩn phổ biến ở trẻ em trong độ tuổi đi học nhưng đây không phải là nguyên nhân phổ biến nhất gây đau họng. Nhiễm trùng do virus gây ra có nhiều khả năng là thủ phạm hơn.

Mặc dù bạn hoặc con bạn có thể khỏi bệnh viêm họng mà không cần điều trị, nhưng điều quan trọng là phải đi xét nghiệm liên cầu khuẩn nếu bạn nghi ngờ nó có thể gây ra các triệu chứng của mình.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Các triệu chứng của viêm họng liên cầu khuẩn bao gồm:

  • Đau họng
  • Amidan sưng đỏ
  • Các mảng trắng ở phía sau cổ họng của bạn
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau đầu
  • Nhức mỏi cơ thể
  • Phát ban da

Nhiều triệu chứng trong số này trùng lặp với triệu chứng nhiễm virus. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào kèm theo sổ mũi hoặc ho, nhiều khả năng đó là do nhiễm virus, chẳng hạn như cảm lạnh thông thường. Cũng có thể có sự trùng lặp giữa các triệu chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn và triệu chứng của COVID-19, do một loại virus Corona gây ra.

Khi bạn bị đau họng do cảm lạnh, tình trạng này thường thuyên giảm hoặc hết sau một hoặc hai ngày. Khi bị nhiễm liên cầu khuẩn, cơn đau họng vẫn tồn tại và thường nặng hơn. Viêm phế quản, một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp dưới do vi rút cảm lạnh và cúm gây ra, thường có thể kèm theo đau họng.

Nếu bạn không chắc chắn điều gì gây ra các triệu chứng của mình, tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán.

Đọc thêm tại bài viết: Tại sao trẻ liên tục viêm họng?

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Bất cứ ai cũng có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn. Nhưng bạn có nhiều khả năng bị bệnh hơn nếu:

  • Bạn từ 5 đến 15 tuổi
  • Đó là mùa đông hoặc đầu mùa xuân, khi các nhóm đông người có xu hướng tụ tập lại với nhau trong môi trường kín, làm lây lan vi khuẩn.

Vì bệnh viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan nên bạn có nhiều khả năng mắc bệnh hơn nếu tiếp xúc gần gũi với người bị nhiễm bệnh. Mặc dù người lớn hiếm khi mắc bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng điều đó không phải là không thể, đặc biệt nếu họ làm việc trong trường học hoặc cơ sở chăm sóc trẻ em.

Thời gian của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Nếu được điều trị đúng cách, bệnh viêm họng liên cầu khuẩn thường khỏi trong vòng 10 ngày. Thuốc kháng sinh thường làm giảm các triệu chứng trong một hoặc hai ngày.

Các lựa chọn điều trị và dùng thuốc cho bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn có khả năng điều trị cao bằng thuốc theo đơn. Thuốc không kê đơn và biện pháp điều trị tại nhà có thể giúp giảm triệu chứng nhưng không thể chữa khỏi bệnh nhiễm trùng tiềm ẩn.

Tùy chọn thuốc

Vì viêm họng liên cầu khuẩn là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn nên cần dùng kháng sinh. Các loại kháng sinh thông thường bao gồm penicillin (Bicillin LA) và amoxicillin (Amoxil), có thể dùng bằng đường uống hoặc tiêm.

Mặc dù các triệu chứng sẽ cải thiện khá nhanh nhưng điều quan trọng là phải dùng đủ liều thuốc để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn và ngăn ngừa các biến chứng.

Cùng với thuốc kháng sinh, các loại thuốc không kê đơn thông thường, chẳng hạn như acetaminophen (Tylenol) hoặc ibuprofen (Advil), có thể giúp giảm đau. Ngậm viên ngậm trị đau họng cũng có tác dụng giảm đau tạm thời hiệu quả.

Liệu pháp thay thế và bổ sung

Các biện pháp điều trị tại nhà không thể chữa khỏi bệnh viêm họng liên cầu khuẩn nhưng chúng có thể giúp giảm bớt sự khó chịu. Các giải pháp đơn giản như uống trà với mật ong và chanh hoặc súc miệng bằng nước muối ấm có thể làm dịu các triệu chứng và thậm chí giảm sưng tấy. Thực phẩm lạnh, chẳng hạn như đá bào và đá bào, cũng có tác dụng làm tê cơn đau.

Bạn cũng có thể sử dụng máy hóa hơi hoặc máy tạo độ ẩm để bổ sung độ ẩm cho không khí. Điều này làm dịu cơn đau họng khô, đau và giảm nghẹt mũi.

Phòng ngừa bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Viêm họng liên cầu khuẩn rất dễ lây lan. Khi người bị nhiễm trùng ho hoặc hắt hơi, họ sẽ lây lan vi khuẩn qua các giọt bắn trong không khí. Bạn có thể bị viêm họng liên cầu khuẩn khi chạm vào các bề mặt mang vi khuẩn, như tay nắm cửa, sau đó truyền vi khuẩn này sang mắt, mũi hoặc miệng.

Để giữ sức khỏe, bạn nên rửa tay và rửa tay cho trẻ thường xuyên, đặc biệt là sau khi ho hoặc hắt hơi và trước khi chuẩn bị thức ăn hoặc ăn. Mang theo bên mình một chai nước rửa tay để diệt vi khuẩn khi di chuyển. Bạn cũng nên rửa ly, đồ dùng và đĩa sau khi người bệnh sử dụng chúng.

Nếu bạn bị bệnh, dùng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ sẽ giảm nguy cơ lây truyền.

Khi bạn đang lây nhiễm, hãy nhớ che miệng khi hắt hơi hoặc ho, rửa tay thường xuyên và tránh hôn.

Biến chứng của bệnh viêm họng liên cầu khuẩn

Mặc dù không phổ biến lắm nhưng các biến chứng có thể xảy ra do nhiễm liên cầu khuẩn. Điều này có thể xảy ra nếu vi khuẩn lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể, gây ra hiện tượng nhiễm trùng xâm lấn.
Các biến chứng có thể bao gồm:

  • Áp xe (túi mủ) quanh amidan
  • Các hạch bạch huyết bị sưng ở cổ
  • Viêm xoang
  • Viêm tai
  • Viêm cầu thận sau liên cầu khuẩn (một bệnh về thận)

Viêm họng liên cầu khuẩn không được điều trị cũng có thể gây sốt thấp khớp, một bệnh nhiễm trùng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng có thể gây tổn thương tim (bệnh thấp khớp).

Mối liên hệ giữa nhiễm trùng liên cầu khuẩn và sốt thấp khớp vẫn chưa rõ ràng, nhưng có vẻ như vi khuẩn này đã đánh lừa hệ thống miễn dịch. Hệ thống miễn dịch của cơ thể, thường nhắm vào vi khuẩn, thay vào đó lại tấn công mô của chính nó, đặc biệt là các mô của tim, khớp, da và hệ thần kinh trung ương. Điều này dẫn đến tình trạng viêm hoặc sưng tấy có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng.
Sốt thấp khớp cấp tính cực kỳ hiếm gặp ở lục địa Hoa Kỳ, với tỷ lệ 0,04 đến 0,06 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm. Tỷ lệ này cao hơn ở Hawaii, với khoảng 0,1 trường hợp trên 1.000 trẻ em mỗi năm, và tỷ lệ thậm chí còn cao hơn ở những cư dân Hawaii gốc Samoa.

Các loại nhiễm trùng viêm họng liên cầu khuẩn khác nhau

Vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm A gây viêm họng liên cầu khuẩn là nguyên nhân gây ra loại nhiễm trùng liên cầu khuẩn phổ biến nhất, nhưng vi khuẩn liên cầu khuẩn nhóm B, C và G cũng có thể gây bệnh.

Liên cầu nhóm B

Vi khuẩn liên cầu nhóm B có thể được tìm thấy trong âm đạo hoặc trực tràng của phụ nữ mang thai. Mặc dù nhiễm trùng thường vô hại ở người lớn nhưng người lớn có thể truyền sang trẻ sơ sinh trong khi sinh và gây ra một căn bệnh nghiêm trọng, được gọi là bệnh liên cầu khuẩn nhóm B (GBS).

Tất cả các bà mẹ tương lai nên được kiểm tra liên cầu khuẩn nhóm B định kỳ trong khoảng thời gian từ 36 đến 37 tuần của thai kỳ.

Giống như bệnh viêm họng liên cầu khuẩn, liên cầu khuẩn nhóm B được điều trị bằng kháng sinh như penicillin.

Liên cầu khuẩn nhóm C và G

Liên cầu khuẩn nhóm C và G không phổ biến như liên cầu khuẩn A và B. Những chủng liên cầu khuẩn này có nhiều khả năng sống ở một số động vật nhất định, chẳng hạn như ngựa và gia súc. Lưu ý rằng con người có thể nhiễm liên cầu khuẩn nhóm C và G bằng cách uống sữa tươi hoặc tiếp xúc với động vật bị nhiễm bệnh. Liên cầu khuẩn nhóm C và G có thể được điều trị bằng kháng sinh.

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

Xem thêm