Vị trí của em bé trong tử cung

Trong tháng cuối cùng của thai kỳ, em bé sẽ phát triển lớn hơn và không có nhiều không gian để cựa quậy nữa. Vị trí của em bé lúc này trở nên vô cùng quan trọng vì ngày sinh của bạn đã cận kề. Em bé cần phải có được tư thế và vị trí tốt nhất để chuẩn bị chào đời.

Vị trí lý tưởng để chào đời là vị trí mà đầu em bé hơi chúc xuống, mặt hướng về phía lưng của mẹ. Cằm của em bé sẽ chạm vào ngực và đầu em bé sẽ chuẩn bị đi vào vùng chậu của mẹ.

Mặc dù đa số các trẻ sẽ ở trong tư thế này khi sinh nhưng trong một số trường hợp, em bé có thể không ở đúng vị trí như mong muốn. Các vị trí khác (hay còn gọi là các ngôi thai khác nhau) sẽ có thể gây ra các vấn đề cho cả mẹ và bé.

Càng gần về những tháng cuối thai kỳ, bác sỹ sẽ thường xuyên tiếp cận vị trí của em bé trong tử cung, đặc biệt là ở tháng cuối cùng của thai kỳ.

Vị trí tốt nhất cho em bé trong tử cung

Đa số các em bé sinh ra trong khoảng từ 33-36 tuần sẽ ở trong tư thế ngôi thuận.

Các loại ngôi thai khác

Đôi khi, em bé sẽ ra đời với tư thế không phải ngôi thuận. Việc biết được em bé không ở ngôi thuận trước khi sinh là vô cùng quan trọng. Phụ thuộc vào ngôi thai, các biến chứng cho mẹ và bé có thể xảy ra trong quá trình sinh nở. Có một số biện pháp bạn có thể sử dụng để “xoay” em bé về ngôi thuạn. Trong một số trường hợp, có thể bạn sẽ phải đẻ mổ.

Ngôi chẩm sau (Occipito-Posterior)

Đầu của em bé có thể vẫn hướng xuống dưới, nhưng mặt của em bé lại quay về hướng bụng của mẹ (thay vì quay về hướng lưng). Tư thế này được gọi là ngôi chẩm sau.

Trong giai đoạn đầu tiên của cuộc sinh nở, khoảng 1/10 cho đến 1/3 trẻ sẽ ở trong tư thế này. Đa số những trẻ này sẽ xoay mình một cách tự nhiên để trở về vị trí ngôi thuận ngay trước khi được sinh ra. Nhưng, có khoảng 5-8% số trường hợp, em bé sẽ không quay lại hướng ngôi thuận.

Em bé ở vị trí này sẽ làm ca sinh nở của bạn diễn ra lâu hơn, và bạn sẽ phải chịu một cảm giác đau lưng rất ghê gớm. Bạn có thể sẽ được gây tê ngoài màng cứng để giảm đau trong suốt quá trình sinh.

Ngôi mông là ngôi mà mông hoặc chân của em bé sẽ ra trước. Ngôi mông sẽ xảy ra với khoảng 1/25 ca sinh đủ tháng. Mặc dù đa số các em bé sinh ra với ngôi mông đều khỏe mạnh, nhưng em bé có thể sẽ có nguy cơ cao mắc các dị tật bẩm sinh do các chấn thương trong quá trình sinh nở. Trong các ca sinh ngôi mông, đầu của em bé sẽ là phần ra sau cùng, và do vậy, em bé sẽ rất khó khăn mới có thể ra khỏi đường dẫn sinh được. Ngôi mông cũng sẽ là một vấn đề lớn bởi nó sẽ làm tăng nguy cơ hình bị nhau thai quấn cổ và có thể gây tổn thương cho em bé nếu sinh thường.

Có 3 loại ngôi mông khác nhau:

• Ngôi mông hoàn toàn (Complete breech): Khi mông của em bé chĩa ra theo hướng đường dẫn sinh (chĩa xuống dưới), chân em bé gập lại ở đầu gối, bàn chân ở rất gần mông
• Ngôi mông không hoàn toàn, kiểu mông (Frank breech): Mông của em bé chĩa theo đường dẫn sinh, nhưng chân của em bé có thể sẽ duỗi thẳng ở ngay trước mặt, 2 bàn chân ở rất gần đầu. Một tư thế khác là 2 chân em bé sẽ vắt ngược lên vai.
• Ngôi mông không hoàn toàn, kiểu bàn chân (Footling breech): Một hoặc cả hai bàn chân của em bé sẽ hướng xuống đường dẫn sinh, nói cách khác, em bé có tư thế đứng (một chân hoặc hai chân) trong tử cung.

Nếu kỹ thuật ECV không có hiệu quả, bạn có thể sẽ phải sinh mổ để cuộc sinh có thể diễn ra an toàn khi em bé ở ngôi mông. Đặc biệt là với các em bé ở ngôi mông không hoàn toàn, kiểu bàn chân, thì việc sinh mổ lại càng cần thiết hơn bao giờ hết.

Trong trường hợp này, dây rốn rất có thể sẽ siết chặt lại trong quá trình em bé di chuyển trong đường dẫn sinh và có thể sẽ làm em bé mất đi nguồn cung cấp máu và oxy.

Ngôi ngang (Transverse Lie)

Ngôi ngang là khi em bé nằm ngang trong tử cung, do vậy, phần vai của em bé sẽ là phần ra trước.

Ngôi ngang rất hiếm gặp trong khi sinh vì đa số các trường hợp, em bé sẽ tự quay lại để đầu hướng xuống dưới khi ngày sinh sắp đến gần. Nhưng nếu em bé không tự quay, thì ngôi ngang sẽ cần phải sinh mổ.

Nguyên nhân là do có một khả năng rất nhỏ em bé bị sa dây rốn (dây rốn sẽ ra khỏi tử cung trước em bé) khi bạn vỡ ối. Sa dây rốn là một tình trạng cấp cứu, em bé cần phải được mổ đẻ càng sớm càng tốt (nếu được).

Mặc dù không phải lúc nào em bé cũng có thể xoay về ngôi thuận được, nhưng có rất nhiều cách bạn có thể làm để giúp em bé ở ngôi thuận. Bạn có thể sử dụng những cách sau:

• Khi bạn ngồi xuống, hãy nghiêng xương chậu của bạn về phía trước, thay vì nghiêng về phía sau
• Dành thời gian ngồi ở trên bóng tập thể thao
• Đảm bảo rằng hông của bạn luôn cao hơn đầu gối khi ngồi
• Nếu công việc của bạn phải ngồi nhiều, hãy dành thời gian thư giãn và đi lại loanh quanh
• Trong xe ô tô, ngồi trên một tấm nệm để nâng người lên và nghiêng mông của bạn về phía trước.

Tập luyện bằng cách quỳ trên 2 tay và đầu gối (tư thế giống như đang lau sàn nhà) khoảng một vài phút, mỗi ngày tập một vài lần như vậy để có thể giúp em bé di chuyển vào vị trí ngôi thuận.

Một số điều lưu ý cho bạn

Những em bé không ở tư thế ngôi thuận nên được sinh ở bệnh viện hoặc các cơ sở y tế. Các trường hợp cấp cứu khi sinh nở cần được xử lý bởi các nhân viên y tế giàu kinh nghiệm.

Đảm bảo rằng bạn đã trao đổi với bác sỹ nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về vị trí của em bé trước khi sinh.