Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vị thuốc đông y cổ truyền có thể hỗ trợ chữa bệnh lao

Một phương thuốc đông y cổ chuyên dùng trị bệnh sốt rét có thể sẽ trở thành vũ khí lợi hại cho cuộc chiến chống lại bệnh Lao (Tuberculosis).

Hỗn hợp có tên là artemisinin chiết xuất từ một loại ngãi tây có tên khoa học là Artemisia annua đã mang đến giải Nobel Y học năm 2015 cho nhà hóa dược người Trung Quốc Tu Youyou nhờ khả năng điều trị bệnh sốt rét cực kỳ hiệu quả.

Ngãi tây Artemisia annua – Ngãi hoa vàng.

Giờ đây nghiên cứu mới nhất về hỗn hợp artemisinin đã cho thấy khả năng kiểm soát vi khuẩn gây bệnh lao của các phân tử artemisinin. Nhóm nghiên cứu của nhà vi sinh vật học, Robert Abramovitch đại học bang Michigan đã tiến hành soi chiếu hơn 500,000 mẫu hợp chất khác nhau trong phòng thí nghiệm và nhận thấy artemisinin có cơ chế khóa chức năng phòng vệ của vi khuẩn gây bệnh Lao, mycobacterium tuberculosis (Mtb)

Abramovitch cho biết – "Khi vi khuẩn lao bị khống chế, chúng trở nên dễ đối phó hơn cho các chất kháng sinh, giúp quá trình điều trị diễn ra dễ dàng và nhanh hơn rất nhiều so với hiện tại".

Vi khuẩn Mtb cần oxy để tồn tại trong cơ thể người, và đó chính là một trong những yếu tố được khai thác để chữa trị bệnh lao bằng cách tạo ra một lớp màng gọi là granuloma nhằm ngăn vi khuẩn Mtb tiếp cận với oxy. Tuy nhiên phương pháp này không thể tiêu diệt hoàn toàn Mtb mà chỉ đẩy chúng chìm vào trạng thái ngủ đông, trạng thái mà chúng tiêu thụ ít oxy hơn.

Vi khuẩn Mtb là nguyên nhân chính gây bệnh lao.

Do đó nhóm nghiên cứu tìm kiếm những phân tử có khả năng ngăn chặn quá trình hấp thụ oxy của vi khuẩn Mtb làm cho chúng không hoạt động được và trở nên nhạy cảm hơn với các chất kháng sinh.

Sau khi phân tích khoảng 540,000 hỗn hợp, nhóm đã tìm được 6 phân tử có khả năng gây ức chế cảm biến oxy của vi khuẩn Mtb theo nhiều cách khác nhau.

Trong trường hợp của artemisinin, hỗn hợp tấn công một phân tử của vi khuẩn Mtb gọi là heme. Khi phân tử này bị tiêu diệt thì khả năng cảm biến oxy của Mtb bị mất đi và về mặt lý thuyết điều này sẽ giúp tăng khả năng tiêu diệt vi khuẩn lên rất nhiều. Nếu Mtb không thể nhận diện được hàm lượng oxy đang giảm đi, chúng sẽ không thể chuyển về trạng thái ngủ đông và sẽ chết do thiếu oxy.

Nói cách khác artemisinin có thể tăng hiệu quả của hệ miễn dịch và trong trường hợp của bệnh lao, nó sẽ giúp rút ngắn quá trình điều trị và giảm lượng kháng sinh phải dùng.

Lộ trình điều trị bệnh lao rất dài.

Bình thường phải mất hơn 6 tháng để điều trị bệnh Lao, điều này khiến nó trở thành một trong những bệnh rất khó điều trị.

"Nhiều bệnh nhân không đủ kiên nhẫn để theo đủ hết thời gian của phác đồ điều trị dài đến như vậy. Do đó rút ngắn thời gian điều trị là một trong những yếu tố cực kì quan trọng để có thể điều trị dứt điểm và ngăn chặn biến chứng của bệnh" – Abramovitch cho hay.

Mặc dù khám phá này là một khởi đầu hứa hẹn cho việc ứng dụng artemisinin trong điều trị lao nhưng cần khá nhiều thời gian cho các nghiên cứu sâu và thử nghiệm lâm sàng để có thể đưa vào sử dụng đại trà.

"Nếu muốn sử dụng artemisinin chúng ta phải đảm bảo rằng các kháng thể đối với loại thuốc này sẽ không biến đổi giống như đã xảy ra ở một vài bệnh nhân sốt rét" – Abramovitch chia sẻ thêm.

Mặc dù còn khá nhiều việc phải làm phía trước tuy nhiên không còn nghi ngờ gì nữa phương thuốc cổ truyền của phương đông này cùng với 5 hỗn hợp mới được phát hiện khác sẽ mở ra một thời kỳ mới trong chữa trị bệnh lao.

"Hơn hai triệu người trên toàn cầu đang bị nhiễm vi khuẩn Mtb và phát hiện mới này của chúng tôi đã đưa ra một phương pháp mới để tiêu diệt chúng" – Abramovitch tự tin tuyên bố.

Theo Khoa học TV/ Khám phá
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm