Vai trò của dược sĩ trong 'cuộc chiến' giảm đề kháng kháng sinh
Dược sĩ cần giải thích cho người bệnh biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hay cảm lạnh, chỉ có tác dụng với vi khuẩn và vô hiệu với virus.
Các biện pháp giảm đề kháng kháng sinh là chủ đề chính của hội thảo "Vai trò của dược sĩ trong phòng ngừa đề kháng kháng sinh" do Hội Dược Bệnh viện Hà Nội và Pfizer tổ chức tháng 8. Đối tượng của hội thảo là các dược sĩ, người trực tiếp bán thuốc theo toa do bác sĩ kê đơn, đồng thời tư vấn cho bệnh nhân cách sử dụng kháng sinh phù hợp.
Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - nguyên Trưởng khoa nhi, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra 6 nguyên tắc kê đơn kháng sinh cho bác sĩ. Đó là: Chỉ cho kháng sinh khi nhiễm khuẩn, không kê nếu chỉ nghĩ đến virus; tối ưu hóa chẩn đoán độ nặng nhẹ của bệnh; tối đa hóa khả năng diệt sạch khuẩn của thuốc; lựa chọn kháng sinh dựa vào tỷ lệ kháng thuốc đã theo dõi tại địa phương; dùng chỉ số dược động học (PK) và dược lực học (PD) của kháng sinh để tối đa hóa hiệu quả điều trị, giảm độc tính của thuốc, ngăn ngừa kháng thuốc; phối hợp nhiều nguyên tắc cùng lúc.
Nếu dược sĩ nắm vững 6 nguyên tắc kê đơn này của bác sĩ khi tư vấn cho người mua thuốc, sẽ làm tăng hiệu quả điều trị, giảm chi phí và hạn chế tình trạng đề kháng kháng sinh.
Dược sĩ cần giải thích cho bệnh nhân biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hoặc cảm lạnh ngay tức thì. Người dân chỉ nên sử dụng kháng sinh khi cần thiết, bởi nó có hại nhiều hơn là lợi. Họ cũng khuyên bệnh nhân không nên hối thúc bác sĩ kê đơn có kháng sinh, mà nên hỏi ngược lại thuốc này có thực sự cần thiết hay không.
Với đơn kê kháng sinh, dược sĩ cần tư vấn bệnh nhân về tầm quan trọng của việc tuân theo hướng dẫn một cách chính xác (uống đúng liều, đúng thời điểm, không tự ý ngừng thuốc…). Đồng thời, cảnh báo người bệnh những tác dụng phụ có thể xảy ra như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nhiễm nấm, dị ứng…
Tại buổi hội thảo, các chuyên gia cảnh báo đề kháng kháng sinh đang trở nên phổ biến, nan giải và đáng lo ngại. Phó giáo sư, Tiến sĩ, dược sĩ Nguyễn Hoàng Anh - Trung tâm quốc gia về thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc (DI & ADR), Giảng viên bộ môn dược lý của Đại học Dược Hà Nội cho biết, trên thế giới đã xuất hiện vi khuẩn siêu kháng thuốc (kháng hầu hết mọi loại kháng sinh).
Tại Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh cũng phải đối mặt với tốc độ lan rộng vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh. Phó giáo sư Hoàng Anh dẫn số liệu năm 2004 cho thấy, Việt Nam dẫn đầu 12 nước châu Á về thực trạng phế cầu khuẩn kháng hoạt chất kháng sinh β-lactam và erythromycin. Việt Nam còn nằm trong khu vực có tỷ lệ tụ cầu vàng kháng methicillin cao nhất thế giới. Loại vi khuẩn này gây nhiễm trùng và không đáp ứng điều trị với kháng sinh thông thường. Trực khuẩn gram âm kháng đa thuốc lan rộng trên toàn cầu, cũng là một thách thức lớn đối với y học hiện đại.
Tuy nhiên, kháng sinh vẫn bị lạm dụng tại nhiều cơ sở y tế và quầy dược. Số liệu năm 2003 cho thấy, 30% bệnh nhân nội trú được kê đơn kháng sinh, 30% kê đơn không hợp lý trong cộng đồng, 30% kháng sinh dự phòng ngoại khoa không hợp lý. Có 49-57% trẻ em và 64% người lớn viêm họng được kê đơn kháng sinh, trong khi tỷ lệ nhiễm khuẩn S.pyogenes cần uống loại thuốc này thấp hơn nhiều. Nếu kê đơn kháng sinh hợp lý và đúng bệnh, bệnh nhân sẽ tiết kiệm được 30% chi phí thuốc.
-
Gen quyết định tính cách con người nhiều hơn những gì chúng ta nghĩ
Một nghiên cứu quy mô lớn mới đây đã phát hiện ra tính cách của con người có sự liên hệ chặt chẽ với hàng ngàn biến thể gen di truyền. Điều kinh ngạc hơn là những đặc điểm này không chỉ định hình con người mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe, tuổi thọ và cả thu nhập của mỗi người.
-
Lợi ích sức khỏe của Cà phê và Trà dưới góc nhìn khoa học
Bên cạnh nước lọc, cà phê và trà là hai thức uống được yêu thích nhất trên toàn thế giới. Cả hai đều chứa những hợp chất có thể hỗ trợ đắc lực cho sức khỏe.
-
Hội nghị khoa học "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học"
Tại Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học” do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức, các chuyên gia đã cập nhật nhiều nghiên cứu, tiến bộ mới trong dự phòng và điều trị bệnh.
-
Nhịn ăn gián đoạn trong phòng các bệnh mạn tính và rối loạn chuyển hóa
Nhịn ăn là phương pháp được áp dụng từ lâu đời, dưới nhiều hình thức khác nhau… chúng còn phổ biến trong một sô tôn giáo, hoặc được áp dụng trong một số biện pháp phòng và điều trị bệnh mạn tính, rối loạn chuyển hóa
-
Có nên bổ sung biotin để kích thích mọc tóc?
Biotin được nhiều người truyền tai như một giải pháp giúp tóc mọc dày, chắc khỏe hơn. Vậy nên dùng chất dinh dưỡng này như thế nào?
-
Trung thu hiện đại: Giữ trọn truyền thống, sống khỏe mỗi ngày
Tết Trung thu là dịp lễ thiêng liêng của tình thân và sự sum vầy. Tuy nhiên, trước những thay đổi của cuộc sống hiện đại, việc làm thế nào để vừa gìn giữ nét đẹp truyền thống, vừa đảm bảo chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh cho cả nhà đang là mối quan tâm của nhiều gia đình. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin và đưa ra những lời khuyên hữu ích ngay sau đây.
-
WHO: khó khăn trong triển khai mục tiêu bao phủ tiêm chủng hiện nay trên toàn cầu
Tiêm chủng là một trong những can thiệp y tế công cộng thành công và có hiệu quả nhất hiện nay, giúp cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, tỉ lệ bao phủ vaccine toàn cầu đang gặp nhiều thách thức. Việc đảm bảo mọi trẻ em đều được tiêm chủng đầy đủ không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn xây dựng một cộng đồng an toàn, đẩy lùi dịch bệnh.
-
Loại quả giàu kali hơn chuối và chứa nhiều dinh dưỡng bất ngờ
Nhiều người thường ăn chuối để bổ sung kali. Tuy nhiên, quả ổi cũng chứa nhiều kali, vitamin C, đồng thời nổi bật với hàm lượng chất xơ và nhiều dưỡng chất khác.
