Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vai trò của dược sĩ trong 'cuộc chiến' giảm đề kháng kháng sinh

Dược sĩ cần giải thích cho người bệnh biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hay cảm lạnh, chỉ có tác dụng với vi khuẩn và vô hiệu với virus.

Các biện pháp giảm đề kháng kháng sinh là chủ đề chính của hội thảo "Vai trò của dược sĩ trong phòng ngừa đề kháng kháng sinh" do Hội Dược Bệnh viện Hà Nội và Pfizer tổ chức tháng 8. Đối tượng của hội thảo là các dược sĩ, người trực tiếp bán thuốc theo toa do bác sĩ kê đơn, đồng thời tư vấn cho bệnh nhân cách sử dụng kháng sinh phù hợp.

Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - nguyên Trưởng khoa nhi, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra 6 nguyên tắc kê đơn kháng sinh cho bác sĩ. Đó là: Chỉ cho kháng sinh khi nhiễm khuẩn, không kê nếu chỉ nghĩ đến virus; tối ưu hóa chẩn đoán độ nặng nhẹ của bệnh; tối đa hóa khả năng diệt sạch khuẩn của thuốc; lựa chọn kháng sinh dựa vào tỷ lệ kháng thuốc đã theo dõi tại địa phương; dùng chỉ số dược động học (PK) và dược lực học (PD) của kháng sinh để tối đa hóa hiệu quả điều trị, giảm độc tính của thuốc, ngăn ngừa kháng thuốc; phối hợp nhiều nguyên tắc cùng lúc.

Nếu dược sĩ nắm vững 6 nguyên tắc kê đơn này của bác sĩ khi tư vấn cho người mua thuốc, sẽ làm tăng hiệu quả điều trị, giảm chi phí và hạn chế tình trạng đề kháng kháng sinh.

Dược sĩ cần giải thích cho bệnh nhân biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hoặc cảm lạnh ngay tức thì. Người dân chỉ nên sử dụng kháng sinh khi cần thiết, bởi nó có hại nhiều hơn là lợi. Họ cũng khuyên bệnh nhân không nên hối thúc bác sĩ kê đơn có kháng sinh, mà nên hỏi ngược lại thuốc này có thực sự cần thiết hay không.

Với đơn kê kháng sinh, dược sĩ cần tư vấn bệnh nhân về tầm quan trọng của việc tuân theo hướng dẫn một cách chính xác (uống đúng liều, đúng thời điểm, không tự ý ngừng thuốc…). Đồng thời, cảnh báo người bệnh những tác dụng phụ có thể xảy ra như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nhiễm nấm, dị ứng…

Hội thảo "Vai trò của dược sĩ trong phòng ngừa đề kháng kháng sinh" tổ chức vào tháng 8.

Tại buổi hội thảo, các chuyên gia cảnh báo đề kháng kháng sinh đang trở nên phổ biến, nan giải và đáng lo ngại. Phó giáo sư, Tiến sĩ, dược sĩ Nguyễn Hoàng Anh - Trung tâm quốc gia về thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc (DI & ADR), Giảng viên bộ môn dược lý của Đại học Dược Hà Nội cho biết, trên thế giới đã xuất hiện vi khuẩn siêu kháng thuốc (kháng hầu hết mọi loại kháng sinh).

Tại Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh cũng phải đối mặt với tốc độ lan rộng vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh. Phó giáo sư Hoàng Anh dẫn số liệu năm 2004 cho thấy, Việt Nam dẫn đầu 12 nước châu Á về thực trạng phế cầu khuẩn kháng hoạt chất kháng sinh β-lactam và erythromycin. Việt Nam còn nằm trong khu vực có tỷ lệ tụ cầu vàng kháng methicillin cao nhất thế giới. Loại vi khuẩn này gây nhiễm trùng và không đáp ứng điều trị với kháng sinh thông thường. Trực khuẩn gram âm kháng đa thuốc lan rộng trên toàn cầu, cũng là một thách thức lớn đối với y học hiện đại.

Tuy nhiên, kháng sinh vẫn bị lạm dụng tại nhiều cơ sở y tế và quầy dược. Số liệu năm 2003 cho thấy, 30% bệnh nhân nội trú được kê đơn kháng sinh, 30% kê đơn không hợp lý trong cộng đồng, 30% kháng sinh dự phòng ngoại khoa không hợp lý. Có 49-57% trẻ em và 64% người lớn viêm họng được kê đơn kháng sinh, trong khi tỷ lệ nhiễm khuẩn S.pyogenes cần uống loại thuốc này thấp hơn nhiều. Nếu kê đơn kháng sinh hợp lý và đúng bệnh, bệnh nhân sẽ tiết kiệm được 30% chi phí thuốc.

​An San - Theo Vnexpress
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm