Vai trò của dược sĩ trong 'cuộc chiến' giảm đề kháng kháng sinh
Dược sĩ cần giải thích cho người bệnh biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hay cảm lạnh, chỉ có tác dụng với vi khuẩn và vô hiệu với virus.
Các biện pháp giảm đề kháng kháng sinh là chủ đề chính của hội thảo "Vai trò của dược sĩ trong phòng ngừa đề kháng kháng sinh" do Hội Dược Bệnh viện Hà Nội và Pfizer tổ chức tháng 8. Đối tượng của hội thảo là các dược sĩ, người trực tiếp bán thuốc theo toa do bác sĩ kê đơn, đồng thời tư vấn cho bệnh nhân cách sử dụng kháng sinh phù hợp.
Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng - nguyên Trưởng khoa nhi, Bệnh viện Bạch Mai đưa ra 6 nguyên tắc kê đơn kháng sinh cho bác sĩ. Đó là: Chỉ cho kháng sinh khi nhiễm khuẩn, không kê nếu chỉ nghĩ đến virus; tối ưu hóa chẩn đoán độ nặng nhẹ của bệnh; tối đa hóa khả năng diệt sạch khuẩn của thuốc; lựa chọn kháng sinh dựa vào tỷ lệ kháng thuốc đã theo dõi tại địa phương; dùng chỉ số dược động học (PK) và dược lực học (PD) của kháng sinh để tối đa hóa hiệu quả điều trị, giảm độc tính của thuốc, ngăn ngừa kháng thuốc; phối hợp nhiều nguyên tắc cùng lúc.
Nếu dược sĩ nắm vững 6 nguyên tắc kê đơn này của bác sĩ khi tư vấn cho người mua thuốc, sẽ làm tăng hiệu quả điều trị, giảm chi phí và hạn chế tình trạng đề kháng kháng sinh.
Dược sĩ cần giải thích cho bệnh nhân biết, kháng sinh không thể làm giảm hết các triệu chứng sổ mũi hoặc cảm lạnh ngay tức thì. Người dân chỉ nên sử dụng kháng sinh khi cần thiết, bởi nó có hại nhiều hơn là lợi. Họ cũng khuyên bệnh nhân không nên hối thúc bác sĩ kê đơn có kháng sinh, mà nên hỏi ngược lại thuốc này có thực sự cần thiết hay không.
Với đơn kê kháng sinh, dược sĩ cần tư vấn bệnh nhân về tầm quan trọng của việc tuân theo hướng dẫn một cách chính xác (uống đúng liều, đúng thời điểm, không tự ý ngừng thuốc…). Đồng thời, cảnh báo người bệnh những tác dụng phụ có thể xảy ra như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, nhiễm nấm, dị ứng…
Tại buổi hội thảo, các chuyên gia cảnh báo đề kháng kháng sinh đang trở nên phổ biến, nan giải và đáng lo ngại. Phó giáo sư, Tiến sĩ, dược sĩ Nguyễn Hoàng Anh - Trung tâm quốc gia về thông tin thuốc và theo dõi phản ứng có hại của thuốc (DI & ADR), Giảng viên bộ môn dược lý của Đại học Dược Hà Nội cho biết, trên thế giới đã xuất hiện vi khuẩn siêu kháng thuốc (kháng hầu hết mọi loại kháng sinh).
Tại Việt Nam, hầu hết các cơ sở khám chữa bệnh cũng phải đối mặt với tốc độ lan rộng vi khuẩn kháng nhiều loại kháng sinh. Phó giáo sư Hoàng Anh dẫn số liệu năm 2004 cho thấy, Việt Nam dẫn đầu 12 nước châu Á về thực trạng phế cầu khuẩn kháng hoạt chất kháng sinh β-lactam và erythromycin. Việt Nam còn nằm trong khu vực có tỷ lệ tụ cầu vàng kháng methicillin cao nhất thế giới. Loại vi khuẩn này gây nhiễm trùng và không đáp ứng điều trị với kháng sinh thông thường. Trực khuẩn gram âm kháng đa thuốc lan rộng trên toàn cầu, cũng là một thách thức lớn đối với y học hiện đại.
Tuy nhiên, kháng sinh vẫn bị lạm dụng tại nhiều cơ sở y tế và quầy dược. Số liệu năm 2003 cho thấy, 30% bệnh nhân nội trú được kê đơn kháng sinh, 30% kê đơn không hợp lý trong cộng đồng, 30% kháng sinh dự phòng ngoại khoa không hợp lý. Có 49-57% trẻ em và 64% người lớn viêm họng được kê đơn kháng sinh, trong khi tỷ lệ nhiễm khuẩn S.pyogenes cần uống loại thuốc này thấp hơn nhiều. Nếu kê đơn kháng sinh hợp lý và đúng bệnh, bệnh nhân sẽ tiết kiệm được 30% chi phí thuốc.
-
Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?
Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.
-
4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông
Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.
-
Đau thần kinh tọa vào mùa đông
Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.
-
Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây
Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.
-
Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?
Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.
-
Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp
Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).
-
6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường
Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.
-
7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm
Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.
