Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm ra loại thuốc giảm đau an toàn có thể thay thế morphin

Loại opioid giảm đau mới có tên PZM21 vừa được công bố trên Tạp chí Nature được cho là hiệu quả tương tự morphin nhưng vượt trội hơn ở chỗ: nó hầu như không gây tác dụng phụ và đặc biệt là không gây nghiện.

Opioid là cái tên quen thuộc trong các đơn thuốc giảm đau được bác sĩ chỉ định để ứng phó với những trường hợp chấn thương nặng, phẫu thuật hoặc giảm bớt đau đớn cho bệnh nhân ung thư. Mặc dù loại thuốc này tương đối an toàn khi sử dụng trong thời gian ngắn theo đúng chỉ định của bác sĩ, song nó lại gây ra nhiều tác dụng phụ và có nguy cơ đe dọa tính mạng con người nếu bệnh nhân quá lệ thuộc vào thuốc, uống quá liều hoặc nghiện thuốc.
Theo thống kê thì Mỹ thuộc Top quốc gia có tỷ lệ dùng các loại thuốc giảm đau cao nhất thế giới. Cùng với tác dụng giảm đau, mỗi năm “đại dịch opioid” cũng lấy đi sinh mạng của hàng nghìn người Mỹ – nhóm đối tượng không thích ứng được các phản ứng phụ của thuốc. Vì thế, cách đây 4 tháng, Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Mỹ (FDA) buộc phải ban hành thêm cảnh báo đối với việc sử dụng opioid để giảm đau.


giam dauTrước những mối quan ngại trên, nhiều nhà khoa học đã nỗ lực tìm cách thay đổi cấu trúc của biệt dược morphin với hy vọng loại bỏ tác dụng phụ của nó trong khi vẫn bảo toàn công dụng giảm đau cho người bệnh, nhưng họ chưa thành công.
Không cố gắng đi theo lối mòn ấy, nhóm nghiên cứu thuộc hai nước Mỹ và Đức đã tập trung bào chế PZM21 – một loại opioid mới nhằm vào cấu trúc của hệ thống thụ thể mu-opioid trong não.
Những thử nghiệm tiến hành trên cơ thể chuột bạch chứng tỏ PZM21 có khả năng giảm đau hiệu quả. Thời gian thuốc phát huy tác dụng lên tới 3 giờ đồng hồ, dài hơn so với morphin và các loại thuốc giảm đau khác. Đặc biệt, nó không ảnh hưởng đến hệ hô hấp cũng như không gây táo bón. Thử nghiệm của nhóm nghiên cứu cho thấy, PZM21 không giúp loại bỏ hoàn toàn hiện tượng suy hô hấp – một trong những tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng thuốc giảm đau, tuy nhiên, sau khi thuốc hết tác dụng, nhịp thở của chuột đã trở lại bình thường thay vì vẫn tiếp tục thở chậm như trường hợp dùng morphin.
Và quan trọng hơn cả là PZM21 không gây nghiện. Trong các thí nghiệm về hành vi cũng tiến hành trên cơ thể loài chuột, nhóm nghiên cứu nhận ra rằng xác suất những con chuột dùng thuốc quay về địa điểm có thuốc không cao, đồng thời chúng không hề có biểu hiện tăng động thường thấy ở những con chuột nghiện thuốc. Điều đó chứng tỏ chúng không quá lệ thuộc vào loại thuốc mới này.
Dù chưa loại trừ hết mọi tác dụng phụ của thuốc giảm đau, song PZM21 có thể coi là bước đột phá quan trọng trên con đường chống lại “đại dịch opioid”. Trước mắt, chúng ta cần chờ đợi những nghiên cứu sâu hơn để đo đếm mức độ an toàn và tính hiệu quả của thuốc trên cơ thể người trước khi nó được lưu hành rộng rãi.

Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm