Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh lý thường gặp ở nam giới cao tuổi trên toàn cầu. Mặc dù tỉ lệ giống sót sau 5 năm vẫn tương đối cao, nhưng ung thư tiền liệt tuyến vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai tại các nước Tây. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ chế bệnh, các yếu tố nguy cơ và môi trường phát triển bệnh, những tiến bộ của y học trong chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như vấn đề giám sát chủ động.

I. Tiền liệt tuyến là gì và nằm ở đâu?

Tiền liệt tuyến là một tuyến nhỏ chỉ có ở nam giới.

  • Vị trí: Nó nằm ngay dưới bàng quang và bao quanh niệu đạo (ống dẫn nước tiểu ra ngoài).

  • Chức năng: Nhiệm vụ chính là sản xuất chất lỏng để nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng.

Ung thư tiền liệt tuyến xảy ra khi các tế bào tại tuyến này phát triển bất thường và mất kiểm soát. Đa phần loại ung thư này phát triển rất chậm, có thể không gây triệu chứng gì trong nhiều năm. Tuy nhiên, nếu ở dạng nguy hiểm, nó có thể lan sang xương hoặc các hạch bạch huyết.

II. Các yếu tố nguy cơ

Dù chưa rõ nguyên nhân chính xác, nhưng các yếu tố sau đây làm tăng khả năng mắc bệnh:

  • Tuổi tác: Đây là yếu tố lớn nhất. Bệnh hiếm gặp ở người dưới 40 tuổi, nhưng tỷ lệ tăng vọt sau tuổi 50. Khoảng 60% trường hợp rơi vào nhóm nam giới lớn tuổi.

  • Di truyền: Nếu cha hoặc anh em trai ruột mắc bệnh, nguy cơ của bạn sẽ cao gấp đôi người bình thường. Điều này liên quan đến các lỗi trong gen di truyền từ thế hệ trước.

  • Chế độ ăn uống: Ăn nhiều thịt đỏ, mỡ động vật, ít rau xanh và bị béo phì là những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

III. Sự hình thành của bệnh

Hầu hết ung thư bắt nguồn từ các tế bào tiết dịch của tuyến. Một điểm quan trọng cần nhớ là sự phát triển của khối u này "ăn theo" nội tiết tố nam (cụ thể là testosterone). Nội tiết tố nam đóng vai trò như nhiên liệu giúp tế bào ung thư sinh sôi nảy nở. Đây chính là điểm mấu chốt để các bác sĩ đưa ra phương án điều trị sau này.

IV. Sàng lọc và chẩn đoán

Phát hiện sớm là chìa khóa vàng để chữa khỏi bệnh.

  • Xét nghiệm máu (Chỉ số PSA): Đây là bước đầu tiên. Bác sĩ sẽ đo nồng độ một chất đặc biệt trong máu do tiền liệt tuyến tiết ra. Nếu chỉ số này cao, có thể là dấu hiệu cảnh báo, nhưng cũng có thể do viêm hoặc phì đại lành tính (không phải ung thư).
  • Thăm khám trực tiếp: Bác sĩ dùng ngón tay kiểm tra qua đường hậu môn để cảm nhận xem tiền liệt tuyến có bị cứng hay có khối u bất thường không.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI): Sử dụng máy quét hiện đại để nhìn rõ hình ảnh bên trong, giúp xác định vùng nghi ngờ là ung thư.
  • Sinh thiết (Lấy mẫu tế bào): Đây là cách duy nhất để khẳng định chắc chắn. Bác sĩ sẽ lấy một mẫu mô nhỏ từ tiền liệt tuyến để soi dưới kính hiển vi.

Đánh giá mức độ nguy hiểm (Độ ác tính): Sau khi sinh thiết, bệnh sẽ được chia nhóm để dễ điều trị:

  • Nhóm nguy cơ thấp: Ung thư phát triển rất chậm, giống tế bào bình thường.
  • Nhóm nguy cơ trung bình: Tốc độ phát triển vừa phải.
  • Nhóm nguy cơ cao: Tế bào ung thư biến đổi mạnh, dễ lan rộng.

Đọc thêm tại: Các dấu hiệu cảnh báo của bệnh phì đại tuyến tuyền liệt

V. Các phương pháp điều trị

Tùy vào sức khỏe, tuổi tác và độ dữ của khối u, bác sĩ sẽ chọn cách phù hợp:

  • Giám sát chủ động (Theo dõi chặt chẽ): Dành cho khối u nhỏ, phát triển chậm ở người lớn tuổi. Thay vì mổ xẻ gây tác dụng phụ (như yếu sinh lý, tiểu không tự chủ), bác sĩ sẽ hẹn khám định kỳ. Chỉ can thiệp khi bệnh có dấu hiệu trở nặng.
  • Phẫu thuật (Mổ cắt bỏ): Cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt. Hiện nay thường dùng phương pháp mổ nội soi có robot hỗ trợ. Cánh tay robot khéo léo giúp bác sĩ mổ chính xác hơn, giữ lại được các dây thần kinh quan trọng, giúp người bệnh hồi phục khả năng tiểu tiện và sinh lý nhanh hơn mổ mở ngày xưa.
  • Xạ trị (Chiếu tia): Sử dụng tia năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Có thể chiếu từ bên ngoài hoặc cấy các hạt phóng xạ nhỏ trực tiếp vào trong khối u.
  • Liệu pháp nội tiết (Cắt nguồn dinh dưỡng của u): Vì tế bào ung thư "ăn" nội tiết tố nam để lớn, phương pháp này dùng thuốc (hoặc phẫu thuật) để giảm nội tiết tố nam xuống mức thấp nhất. Khối u bị "bỏ đói" sẽ teo nhỏ lại hoặc ngừng phát triển.
  • Điều trị khi bệnh đã tiến triển: Nếu ung thư đã lan rộng hoặc kháng lại các thuốc nội tiết, bác sĩ sẽ dùng các loại thuốc thế hệ mới, hóa chất (truyền hóa chất), liệu pháp miễn dịch (kích thích hệ miễn dịch tự đánh ung thư) hoặc các loại thuốc nhắm trúng đích vào gen bị lỗi.
Theo National Library of Medicine
Bình luận
Tin mới
  • 27/10/2026

    Ung thư vú: Ai dễ mắc và Cách tự khám tại nhà trong 5 phút

    Trong hành trình yêu thương bản thân, việc thấu hiểu cơ thể là bước đầu tiên để phái đẹp bảo vệ sức khỏe trọn vẹn. Ung thư vú là căn bệnh thường gặp do các tế bào tuyến vú phát triển ngoài tầm kiểm soát, nhưng hoàn toàn có thể chữa lành hiệu quả khi được phát hiện kịp thời, giúp việc điều trị trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Nhằm đồng hành và tiếp thêm sự tự tin cho chị em, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những dấu hiệu nhận biết cùng các bước tự kiểm tra tại nhà đơn giản. Đây sẽ là giải pháp lắng nghe cơ thể hiệu quả, giúp phái đẹp luôn chủ động gìn giữ sức khỏe và an yên trong cuộc sống.

  • 26/10/2026

    Phòng ngừa cảm cúm mùa khi giao mùa

    Thời điểm giao mùa, khi nhiệt độ và độ ẩm không khí thay đổi liên tục, là giai đoạn virus cúm hoạt động mạnh nhất trong năm. Đây cũng là lúc số ca mắc cúm mùa tại các cơ sở y tế tăng cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.

  • 26/10/2026

    Phòng ngừa các bệnh tim mạch mùa lạnh: Lời khuyên vàng cho trái tim khỏe

    Mùa đông không chỉ mang lại cảm giác se lạnh mà còn tiềm ẩn những nguy cơ đối với sức khỏe tim mạch. Nhiệt độ giảm thấp có thể làm tăng huyết áp, gia tăng nguy cơ các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về bệnh tim mạch, các dấu hiệu cảnh báo và những biện pháp phòng ngừa để giữ cho trái tim luôn khỏe mạnh.

  • 25/10/2026

    Ăn quả mọng mỗi ngày để thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh

    Một nghiên cứu mới đã phát hiện mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều các loại quả mọng (như dâu tây, việt quất, mâm xôi...) và quá trình lão hóa lành mạnh hơn. Cùng tìm hiểu về vai trò của quả mọng với quá trình lão hóa ở người cao tuổi qua bài viết sau!

  • 25/10/2026

    3 loại trái cây “ngậm” nhiều hóa chất nhất và cách xử lý trước khi ăn

    Nhiều đợt khảo sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên nông sản tại Mỹ, dựa trên số liệu kiểm nghiệm của cơ quan nông nghiệp nước này, cho thấy có ba loại trái cây quen thuộc thường xuyên đứng đầu danh sách phát hiện nhiều dư lượng hóa chất nông nghiệp bao gồm: dâu tây, nho và táo.

  • 24/10/2026

    Vắc xin EV71 giải pháp phòng ngừa bệnh tay chân miệng hiệu quả cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là căn bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ em dưới 6 tuổi, gây ra nhiều nỗi lo lắng cho các bậc phụ huynh do tốc độ lây lan nhanh chóng. Bệnh thường có các dấu hiệu điển hình như sốt, loét niêm mạc miệng và nổi các nốt phỏng nước trên lòng bàn tay, bàn chân. Mặc dù đa phần các ca bệnh đều ở thể nhẹ, sự xuất hiện của các chủng vi rút độc lực cao luôn tiềm ẩn nguy cơ gây ra biến chứng nặng nề. Nhằm giúp cha mẹ nâng cao kiến thức bảo vệ sức khỏe cho con em mình, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết và chuyên sâu dưới đây.

  • 24/10/2026

    Rối loạn kinh nguyệt ở người trẻ:

    Chu kỳ kinh nguyệt được ví như chiếc gương phản chiếu sức khỏe sinh sản và trạng thái nội tiết của phái đẹp. Tuy nhiên, áp lực từ công việc và gia đình trong nhịp sống hiện đại đang khiến hệ nội tiết phụ nữ rơi vào trạng thái quá tải, gây ra tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

  • 23/10/2026

    Tại sao ăn ít mà bụng vẫn to?

    Bụng to không phải lúc nào cũng do ăn nhiều, cũng như ăn ít chưa chắc đã là cách ăn phù hợp để kiểm soát cân nặng và giữ vòng eo thon gọn.

Xem thêm