Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ung thư đại trực tràng có liên quan đến việc ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém và uống nhiều rượu

Ung thư đại trực tràng là một trong những ung thư hàng đầu hiện nay trên toàn cầu. Có rất nhiều nguyên nhân và lý do có thể dẫn đến ung thư đại trực tràng, bên cạnh các yếu tố nguy cơ đã được khoa học chứng minh từ rất lâu. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra thêm các yếu tố liên quan đến tình trạng ung thư này, cụ thể bao gồm tiêu thụ nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém và uống nhiều rượu.

Tình trạng gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng ở những người trẻ tuổi

Theo nghiên cứu mới đây được đăng tải trên Tạp chí JNCI Cancer Spectrum và được nhà xuất bản trường Đại học Oxford xuất bản vào ngày 20 tháng 5 cho thấy: một số yếu tố không phải di truyền có liên quan trực tiếp đến việc gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng ở những người dưới 50 tuổi. Những yếu tố này bao gồm ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn thấp hơn và uống nhiều rượu hơn. Theo các nhà khoa học, tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng khởi phát sớm đã tăng gần gấp đôi trong hai thập kỷ qua từ năm 1992 đến năm 2013, từ 8,6 lên 13,1 trên 100.000 người.

Cũng theo nghiên cứu, đã quan sát thấy tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng ở Mỹ, Canada và Úc đã tăng lên, đặc biệt là những người sinh từ những năm 1960. Báo cáo của các nhà khoa học cho thấy trong thời kỳ này, đã có những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống của thế hệ trẻ ở khắp các nước đang phát triển. Mọi người đã bắt đầu ăn ít trái cây hơn, các loại rau không phải khoai tây và các nguồn sữa giàu canxi. Đồng thời, thực phẩm chế biến sẵn cũng được tiêu thụ tăng lên nhiều lần chẳng hạn như các chế phẩm chế biến sẵn từ thịt, bánh pizza, mì ống, pho-mát và nước ngọt. Kết quả là lượng chất xơ, folate và canxi trung bình trở nên thấp hơn mức khuyến nghị.

Đây là một sự thay đổi liên quan đến chế độ ăn uống, và vì có sự gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng nên điều này càng đáng lo ngại hơn. Các nhà nghiên cứu cho biết ung thư đại trực tràng có kết quả tồi tệ hơn ở những người trẻ tuổi so với những người được chẩn đoán ở nhóm lớn tuổi, và đó là lý do tại sao việc tầm soát ung thư nên được bắt đầu ở độ tuổi trẻ.

Các yếu tố nguy cơ ung thư đại trực tràng

Theo các chuyên gia, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra các yếu tố nguy cơ khác nhau đối với ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, bao gồm tiêu thụ nhiều thịt chế biến hơn, giảm tiêu thụ rau và trái cây họ cam quýt, chỉ số BMI cao, lối sống ít vận động, sử dụng nhiều rượu, hút thuốc, giảm sử dụng aspirin và bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, chưa có đánh giá toàn diện và trên quy mô lớn so sánh mức độ của những nguy cơ này với ung thư đại trực tràng khởi phát muộn, cũng như đánh giá liệu những nguy cơ này có tương quan với các loại ung thư đại trực tràng cụ thể hay không.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ 13 nghiên cứu liên quan đến hơn 3.000 bệnh nhân ung thư và hơn 4.000 người đối chứng trong độ tuổi dưới 50 tuổi, và gần 23.500 bệnh nhân ung thư và hơn 35.000 người đối chứng ở những người từ 50 tuổi trở lên. Theo đó, ung thư đại trực tràng khởi phát sớm có liên quan đến việc sử dụng Aspirin không thường xuyên, ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém, uống nhiều rượu. Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tổng lượng chất xơ thấp hơn có liên quan chặt chẽ đến ung thư trực tràng hơn là ung thư đại trực tràng.

Một số yếu tố nguy cơ khác liên quan đến ung thư đại trực tràng bao gồm: tiền sử bệnh tiểu đường, hàm lượng folate thấp, chất xơ trong chế độ ăn và lượng canxi tiêu thụ hàng ngày. Điều thú vị là các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chỉ số BMI và thói quen hút thuốc không phải là một số yếu tố nguy cơ ở nhóm khởi phát sớm, và điều này trái ngược với nhóm khởi phát muộn.

Tổng kết

Các nghiên cứu trên quy mô lớn vẫn đang tiếp tục tìm hiểu về các yếu tố nguy cơ không di truyền đối với ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, nhằm cung cấp thêm các bằng chứng cho việc xác định sớm nguy cơ và giảm thiểu gánh nặng gia tăng của căn bệnh này.

Tham khảo thêm thông tin tại: 10 sự thật về đại tràng của bạn

 

Bình luận
Tin mới
  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

  • 11/04/2026

    6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều

    Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.

  • 11/04/2026

    Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 11/04/2026

    Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ

    Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.

  • 10/04/2026

    Có giảm được mỡ bụng không nếu ngừng ăn đường?

    Có giảm được mỡ bụng không nếu ngừng ăn đường?

  • 10/04/2026

    7 lợi ích sức khỏe của quả thanh long có thể bạn chưa biết

    Quả thanh long không chỉ giải nhiệt mà còn là 'siêu thực phẩm' với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Khám phá cách loại quả này giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh, ngăn ngừa bệnh mạn tính và tăng cường sức đề kháng tự nhiên mỗi ngày.

Xem thêm