Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ung thư đại trực tràng có liên quan đến việc ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém và uống nhiều rượu

Ung thư đại trực tràng là một trong những ung thư hàng đầu hiện nay trên toàn cầu. Có rất nhiều nguyên nhân và lý do có thể dẫn đến ung thư đại trực tràng, bên cạnh các yếu tố nguy cơ đã được khoa học chứng minh từ rất lâu. Mới đây, các nhà khoa học đã tìm ra thêm các yếu tố liên quan đến tình trạng ung thư này, cụ thể bao gồm tiêu thụ nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém và uống nhiều rượu.

Tình trạng gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng ở những người trẻ tuổi

Theo nghiên cứu mới đây được đăng tải trên Tạp chí JNCI Cancer Spectrum và được nhà xuất bản trường Đại học Oxford xuất bản vào ngày 20 tháng 5 cho thấy: một số yếu tố không phải di truyền có liên quan trực tiếp đến việc gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng ở những người dưới 50 tuổi. Những yếu tố này bao gồm ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn thấp hơn và uống nhiều rượu hơn. Theo các nhà khoa học, tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng khởi phát sớm đã tăng gần gấp đôi trong hai thập kỷ qua từ năm 1992 đến năm 2013, từ 8,6 lên 13,1 trên 100.000 người.

Cũng theo nghiên cứu, đã quan sát thấy tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng ở Mỹ, Canada và Úc đã tăng lên, đặc biệt là những người sinh từ những năm 1960. Báo cáo của các nhà khoa học cho thấy trong thời kỳ này, đã có những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống của thế hệ trẻ ở khắp các nước đang phát triển. Mọi người đã bắt đầu ăn ít trái cây hơn, các loại rau không phải khoai tây và các nguồn sữa giàu canxi. Đồng thời, thực phẩm chế biến sẵn cũng được tiêu thụ tăng lên nhiều lần chẳng hạn như các chế phẩm chế biến sẵn từ thịt, bánh pizza, mì ống, pho-mát và nước ngọt. Kết quả là lượng chất xơ, folate và canxi trung bình trở nên thấp hơn mức khuyến nghị.

Đây là một sự thay đổi liên quan đến chế độ ăn uống, và vì có sự gia tăng các trường hợp ung thư đại trực tràng nên điều này càng đáng lo ngại hơn. Các nhà nghiên cứu cho biết ung thư đại trực tràng có kết quả tồi tệ hơn ở những người trẻ tuổi so với những người được chẩn đoán ở nhóm lớn tuổi, và đó là lý do tại sao việc tầm soát ung thư nên được bắt đầu ở độ tuổi trẻ.

Các yếu tố nguy cơ ung thư đại trực tràng

Theo các chuyên gia, các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra các yếu tố nguy cơ khác nhau đối với ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, bao gồm tiêu thụ nhiều thịt chế biến hơn, giảm tiêu thụ rau và trái cây họ cam quýt, chỉ số BMI cao, lối sống ít vận động, sử dụng nhiều rượu, hút thuốc, giảm sử dụng aspirin và bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, chưa có đánh giá toàn diện và trên quy mô lớn so sánh mức độ của những nguy cơ này với ung thư đại trực tràng khởi phát muộn, cũng như đánh giá liệu những nguy cơ này có tương quan với các loại ung thư đại trực tràng cụ thể hay không.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ 13 nghiên cứu liên quan đến hơn 3.000 bệnh nhân ung thư và hơn 4.000 người đối chứng trong độ tuổi dưới 50 tuổi, và gần 23.500 bệnh nhân ung thư và hơn 35.000 người đối chứng ở những người từ 50 tuổi trở lên. Theo đó, ung thư đại trực tràng khởi phát sớm có liên quan đến việc sử dụng Aspirin không thường xuyên, ăn nhiều thịt đỏ, trình độ học vấn kém, uống nhiều rượu. Nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng tổng lượng chất xơ thấp hơn có liên quan chặt chẽ đến ung thư trực tràng hơn là ung thư đại trực tràng.

Một số yếu tố nguy cơ khác liên quan đến ung thư đại trực tràng bao gồm: tiền sử bệnh tiểu đường, hàm lượng folate thấp, chất xơ trong chế độ ăn và lượng canxi tiêu thụ hàng ngày. Điều thú vị là các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chỉ số BMI và thói quen hút thuốc không phải là một số yếu tố nguy cơ ở nhóm khởi phát sớm, và điều này trái ngược với nhóm khởi phát muộn.

Tổng kết

Các nghiên cứu trên quy mô lớn vẫn đang tiếp tục tìm hiểu về các yếu tố nguy cơ không di truyền đối với ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, nhằm cung cấp thêm các bằng chứng cho việc xác định sớm nguy cơ và giảm thiểu gánh nặng gia tăng của căn bệnh này.

Tham khảo thêm thông tin tại: 10 sự thật về đại tràng của bạn

 

Bình luận
Tin mới
  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

Xem thêm