Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tuổi dậy thì khiến thanh thiếu niên mất ngủ như thế nào?

Từ việc tăng thời gian sử dụng thiết bị đến thay đổi trong quá trình phát triển, không ngạc nhiên khi thiếu ngủ ở thanh thiếu niên là một vấn đề lớn với nhiều gia đình.

Cho dù bọn trẻ mới lớn của bạn đặt lại chuông báo thức vào mỗi buổi sáng hay chúng hoàn toàn phớt lờ chuông để ngủ tiếp... thì hình ảnh chúng thiếu năng lượng buổi sáng sớm đã quá quen thuộc rồi. Nhưng tại sao thanh thiếu niên nổi tiếng là hay mệt mỏi và uể oải?

Theo các chuyên gia, đó là sự kết hợp giữa việc lướt web vào đêm khuya và những thay đổi sinh lý tự nhiên xảy ra trong thời niên thiếu. Carly Dober, Chuyên gia Sức khỏe Tâm thần của Ứng dụng Headspace, cho biết: "Hoóc môn tuổi dậy thì làm thay đổi đồng hồ sinh học của thanh thiếu niên nhanh hơn khoảng một hoặc hai giờ, khiến họ buồn ngủ hơn một đến hai giờ sau đó".

Kết hợp điều này với sự cám dỗ của thời gian xem điện thoại và các thiết bị vào đêm muộn dẫn đến việc thanh thiếu niên đang phải vật lộn để có được giấc ngủ cần thiết.

Tại sao thanh thiếu niên cần ngủ nhiều hơn?

Giấc ngủ là điều cần thiết cho tất cả chúng ta, đặc biệt là đối với thanh thiếu niên vẫn đang phát triển. Điều này quan trọng đến mức chính phủ Úc khuyến nghị họ nên ngủ 8-10 giờ mỗi đêm, trái ngược với 7-9 giờ của người lớn.

Carly nói: "Bộ não của thanh thiếu niên đang phát triển với tốc độ nhanh đến mức giấc ngủ là điều không thể bàn cãi. Giấc ngủ rất cần thiết cho thanh thiếu niên vì nó đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển thể chất và tinh thần của các em".

Mặc dù có xu hướng ngủ nướng tự nhiên nhưng một nghiên cứu năm 2018 cho thấy chỉ một nửa số thanh niên 16-17 tuổi ngủ đủ giấc. Những số liệu thống kê này chỉ được ghi lại vào các buổi tối trong tuần, khi lịch học buổi sáng buộc thanh thiếu niên phải thức dậy và rời khỏi giường.

Carly nói: "Mặc dù thanh thiếu niên ngủ muộn hơn nhưng thời gian bắt đầu đi học không cho phép họ ngủ nướng.

""Nợ ngủ" hàng đêm này dẫn đến tình trạng thiếu ngủ kinh niên" - Carly nói thêm.

Với tình trạng thiếu ngủ này, chuyên gia về giấc ngủ Olivia Arezzolo cho biết thanh thiếu niên đang làm ảnh hưởng đến một số quá trình khá quan trọng như khả năng duy trì trí nhớ và khả năng miễn dịch.

Olivia cho biết: "Trong khi ngủ sâu, não của chúng ta giải độc khỏi beta amyloid, một chất độc thần kinh góp phần gây ra sương mù não và mất trí nhớ. Đây là lý do tại sao nếu không ngủ, chúng ta gặp khó khăn trong việc tập trung và ghi nhớ chính xác các sự kiện".

Olivia cho biết giấc ngủ sâu cũng là lúc chúng ta sản xuất 70% hormone tăng trưởng của con người, đây là hormone chính để sửa chữa và phục hồi tế bào. Cô nói: "Chúng ta sẽ làm hỏng quá trình này nếu chúng ta không ngủ đủ giấc, điều này khiến chúng ta cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức và dễ bị ốm hơn".

Tác động của màn hình trước khi đi ngủ đối với thanh thiếu niên

Mặc dù chính phủ khuyến nghị thanh thiếu niên nên tắt màn hình ít nhất một giờ trước khi đi ngủ, nhưng nhiều người không thể cưỡng lại. Một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Gia đình Úc cho thấy 90% trẻ em từ 8-18 tuổi sử dụng thiết bị điện tử một giờ trước khi đi ngủ ít nhất một đêm mỗi tuần, với 51% sử dụng thiết bị mỗi đêm.

Tương tác với TikTok và các chương trình Netflix mới phát hành không chỉ giúp bộ não luôn hoạt động mà ánh sáng của màn hình cũng báo hiệu bộ não luôn tỉnh táo. Carly nói: "Vào buổi tối, ánh sáng xanh phát ra từ tivi, điện thoại di động và máy tính có thể ngăn cản việc sản xuất đủ melatonin, chất dẫn truyền thần kinh chịu trách nhiệm cho giấc ngủ".

Điều này có ý nghĩa gì đối với thanh thiếu niên?

Theo một đánh giá có hệ thống năm 2016, thời lượng giấc ngủ ngắn hơn, chất lượng giấc ngủ thấp hơn, độ trễ giấc ngủ lớn hơn (thời gian cần thiết để đi vào giấc ngủ) và buồn ngủ vào ngày hôm sau đều liên quan đến việc sử dụng màn hình trước khi đi ngủ.

Cách tạo thói quen ngủ lành mạnh cho thanh thiếu niên

Đề cập đến vấn đề đi ngủ có thể khó khăn, đặc biệt là với thanh thiếu niên. Carly cho biết: "Cố gắng làm việc với con bạn và không tranh cãi với chúng, vì chúng có nhiều khả năng cộng tác hơn khi bạn tích cực thảo luận vấn đề với chúng".

Cũng giống như không bậc cha mẹ nào muốn sống với một thiếu niên thiếu ngủ, không một thiếu niên nào muốn cảm thấy khó chịu khi một đêm ngủ không ngon giấc. Carly đề xuất những lời khuyên sau đây để giúp con bạn bắt đầu có thói quen ngủ lành mạnh:

Bạn có thể:

  • Cho con ngủ nướng vào cuối tuần
  • Khuyến khích ngủ sớm mỗi tuần một lần
  • Cùng nhau quyết định giới hạn thời gian thích hợp cho bất kỳ hoạt động kích thích nào như bài tập về nhà hoặc thời gian xem màn hình
  • Tránh các cuộc hẹn, lớp học hoặc buổi đào tạo vào sáng sớm nếu có thể
  • Khuyến khích con bạn chợp mắt buổi chiều sau giờ học để giúp nạp lại năng lượng, nếu chúng có thời gian

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về các giai đoạn tuổi dậy thì?

Theo vtv.vn
Bình luận
Tin mới
  • 22/01/2026

    Những thói quen ban đêm âm thầm gây hại thận

    Thận vẫn âm thầm lọc máu và tạo nước tiểu suốt đêm, nhưng nhiều thói quen tưởng vô hại lại làm tăng áp lực lên hệ tiết niệu. Về lâu dài, những hành vi này có thể ảnh hưởng đến chức năng lọc của thận.

  • 22/01/2026

    4 loại rau vừa giàu sắt vừa giúp tăng hấp thụ sắt trong cơ thể

    Việc bổ sung sắt khi bị thiếu máu không chỉ đơn thuần là ăn nhiều thực phẩm giàu sắt mà còn nằm ở khả năng hấp thụ. Khoa học đã chứng minh, vitamin C trong rau quả chính là chìa khóa giúp cơ thể hấp thụ tối đa chất sắt.

  • 22/01/2026

    Điểm mặt những "hóa chất tử thần" trong thực phẩm và cách nhận biết

    Dù là tự tay chuẩn bị từng món nhưng bạn có biết rằng bữa cơm nhà cũng có thể phải đối mặt với những chất độc cực kỳ nguy hiểm? Đó chính là các loại hóa chất công nghiệp được thêm vào thực phẩm hàng ngày như bún, mì, giò, chả, thậm chỉ cả thịt, cá.

  • 21/01/2026

    Điều gì xảy ra khi uống nước chanh và hạt chia mỗi sáng?

    Uống nước chanh pha hạt chia có thể cải thiện tiêu hóa và giúp ngăn ngừa táo bón. Thức uống này giúp kiểm soát lượng đường trong máu nhờ hàm lượng chất xơ có trong hạt chia và những chất dinh dưỡng có trong chanh.

  • 21/01/2026

    Tại sao hàn the bị cấm sử dụng trong thực phẩm?

    Từng là bí kíp để giúp giò chả, bánh đúc hay bún trở nên ngon miệng, hương vị hấp dẫn hơn, nhưng hiện nay hàn the đã bị Bộ Y tế liệt vào danh sách cực độc và cấm sử dụng trong thực phẩm. Tại sao một hoạt chất có vẻ "tiện lợi" này lại trở thành kẻ thù của sức khỏe cộng đồng? Trong bài viết này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ cung cấp thông tin giúp bạn có cái nhìn tổng quan về loại chất cấm này.

  • 20/01/2026

    3 hỗn hợp xông hơi giảm nghẹt mũi và đau họng

    Ô nhiễm không khí và thời tiết lạnh khiến số ca nghẹt mũi, đau họng, ho, cảm lạnh gia tăng. Xông hơi bằng thảo dược tự nhiên là giải pháp đơn giản giúp thông xoang, làm dịu cổ họng và hỗ trợ đường hô hấp.

  • 20/01/2026

    Thực phẩm giàu chất đạm nào giúp tóc khỏe đẹp?

    Hầu hết tóc của bạn được cấu tạo từ chất đạm (protein), cụ thể là keratin. Bổ sung chất đạm qua chế độ ăn uống có thể giúp tóc khỏe đẹp...

  • 20/01/2026

    3 thời điểm ăn táo tốt nhất để giảm cân

    Táo giàu vitamin và chất xơ có lợi cho tiêu hóa. Có thể ăn táo vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày nhưng nếu mục đích ăn táo để giảm cân, hãy tham khảo 3 thời điểm hiệu quả nhất.

Xem thêm