Trẻ sinh non và tỷ lệ sống theo từng tuần

Định nghĩa về sinh non

Theo Tổ chức Y tế thế giới, sinh non được định nghĩa là khi em bé ra đời, còn sống trước 37 tuần của thai kỳ. Dựa vào tuổi thai, sinh non sẽ được chia thành các giai đoạn như sau:

• Sinh rất non: trẻ sinh trước 28 tuần
• Sinh non: trẻ sinh từ 28-32 tuần
• Sinh non muộn: sinh từ tuần thứ 32 đến tuần thứ 37.

Các khuyến nghị thông thường hiện nay cho rằng trừ khi có các chỉ định cấp cứu hoặc vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, nếu không, thì không nên sinh mổ hoặc kích thích chuyển dạ trước 39 tuần thai. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học, theo thống kê, có tới 9 trên 10 trẻ sinh non có thể sống được và có sự phát triển bình thường.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ sống của trẻ sinh non

Viện Sức khỏe Quốc gia Anh quan sát 4000 trẻ sơ sinh và thấy rằng, những yếu tố sau có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ sống và tỷ lệ tàn tật ở trẻ sinh non:

• Giới tính của trẻ
• Tuổi của mẹ
• Cân nặng sơ sinh của trẻ
• Mẹ có mang đa thai hay không
• Mẹ có sử dụng thuốc để kích thích sự phát triển của thai nhi hay không
• Mẹ có mắc các tình trạng nhiễm trùng và các bệnh mạn tính (như tiểu đường, tăng huyết áp…)

Các nhà nghiên cứu thấy rằng, tỷ lệ sống và không bị tàn tật sẽ cao hơn khi trẻ sinh ra là trẻ gái, ở tuần thai lớn hơn, có cân nặng sơ sinh lớn hơn, mẹ chỉ mang 1 thai và mẹ có sử dụng thuốc như steroid trước sinh để kích thích sự phát triển của thai nhi.

Do trẻ sinh non không thể phát triển kịp đà tăng trưởng nên trẻ thường sẽ gặp phải các vấn đề sức khỏe bất thường. Năm 2018 trẻ sinh non và có cân nặng sơ sinh thấp chiếm khoảng 17% số ca tử vong ở trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, những trẻ sinh non và có thể sống được nhưng thường sẽ gặp phải các vấn đề về hệ hô hấp, tiêu hóa hoặc các vấn đề về xuất huyết trong não. Trẻ cũng có thể có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe lâu dài như bại não, gặp khó khăn trong việc học tập, chậm phát triển hoặc có kết quả học tập thấp hơn so với các bạn ở trường.

Trẻ sinh rất non sẽ cần chăm sóc đặc biệt từ các chuyên gia, bao gồm cả các chuyên gia sản khoa, chuyên gia thần kinh, chuyên gia nhi khoa …v..v. Điều đầu tiên cần cân nhắc là sau khi trẻ rất non được sinh ra thì trẻ có khả năng thở được hay không và bác sĩ cùng với bố mẹ có quyết định làm hồi sức cho bé hay không. Khi các biện pháp hồi sức không có tác dụng, bác sĩ sẽ có các biện pháp để giúp em bé cảm thấy dễ chịu hơn, thay vì sử dụng các biện pháp điều trị để giúp trẻ sống sót. Trong những trường hợp này, điều trị sẽ phụ thuộc vào các yếu tố sau:

• Não của trẻ có bị tổn thương hay không (có thể do thiếu oxy hoặc do xuất huyết)
• Tình trạng sức khỏe chung của trẻ
• Tuổi thai

Tháng đầu tiên sau khi sinh là giai đoạn quan trọng nhất vì đây là giai đoạn trẻ sẽ phải trải qua rất nhiều thay đổi quan trọng. Rất hiếm khi trẻ sinh trước 23 tuần thai có thể sống được. Trẻ sinh từ 23-25 tuần thai có thể sống được nhưng có thể sẽ mắc phải các tình trạng tàn tật suốt đời. Nguyên nhân là vì các cơ quan quan trọng của trẻ đều chưa được phát triển hoàn chỉnh.

Tỷ lệ sống sót ở trẻ sinh non

Dưới đây là tỷ lệ sống sót của trẻ sinh non ở các tuổi thai khác nhau:

• Trẻ sinh dưới 24 tuần thai: trẻ sinh trước 24 tuần có rất ít cơ hội để sống sót, tỷ lệ sống sót thường chỉ dưới 50%. Tuy nhiên, nếu trẻ có thể sống được, trẻ có thể sẽ gặp phải các biến chứng suốt đời.
• Trẻ sinh sau 24 tuần: trẻ sinh ở tuần thứ 26 có khoảng 78% khả năng sống sót. Tuy nhiên, về lâu dài, thì có 4 trên 10 trẻ sinh non sống ở tuần thai này sẽ gặp phải các vấn đề về thị lực, thính lực hoặc chậm phát triển trí tuệ
• Trẻ sinh sau tuần 28: trẻ sinh từ tuần thứ 28 có tới 80-90% khả năng sống sót. Theo thống kê, nguy cơ phát triển các vấn đề sức khỏe lâu dài là khoảng 10%, bao gồm các vấn đề về hít thở, nhiễm trùng, các vấn đề về tiêu hóa và liên quan đến huyết học.
• Trẻ sinh từ 30-32 tuần: khi trẻ sinh vào tuần thứ 32, tỷ lệ sống có thể lên tới 95%. Ngoài ra, nguy cơ tử vong và gặp phải các vấn đề sức khỏe lâu dài sẽ giảm đi đáng kể.
• Trẻ sinh từ 34-36 tuần: trẻ sinh từ sau 34 tuần trở đi sẽ có sức khỏe tương tự như trẻ sinh ra đủ tháng. Do vậy, trẻ sẽ có nhiều khả năng khỏe mạnh bình thường như những trẻ sinh đủ tháng. Về lâu dài, trẻ cũng sẽ có khả năng phát triển tốt và thường sẽ khỏe mạnh như những trẻ khác. Tuy nhiên, bác sĩ vẫn sẽ khuyến nghị chăm sóc sơ sinh riêng cho những trẻ này trong vòng 1-2 tuần.

Do các cơ quan của trẻ chưa trưởng thành, trẻ sinh non sẽ có thể gặp phải các biến chứng ngắn hạn và lâu dài. Trẻ sơ sinh sinh non có thể gặp phải nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm:

• Các vấn đề về hô hấp: có thể là từ cơn thở nhanh thoáng qua cho đến chứng loạn sản phế quản phổi
• Các vấn đề vè thần kinh: như điếc, mù, tăng hoặc giảm trương lực, phối hợp vận động kém hoặc bất thường về phát triển hệ thần kinh
• Bại não: tình trạng khuyết tật vận động không tiến triển có thể dẫn đến viêm màng phổi, co cứng hoặc loạn trương lực cơ. Các dấu hiệu bại não có thể xuất hiện từ khi trẻ từ 1-3 tuổi.
• Giảm khả năng học tập: biến chứng này sẽ xuất hiện khi trẻ bắt đầu đi học

Tỷ lệ mắc phải các vấn đề về sức khỏe có thể rất khác nhau tùy thuộc vào tuổi thai:

• Trẻ sinh ở 24 tuần: 60% số trẻ có thể không bị tàn tật khi được 3 tuổi
• Trẻ sinh ở 25 tuần: 70% sẽ không bị tàn tật khi được 3 tuổi
• Trẻ sinh ở 26 tuần: 80% sẽ không bị tàn tật khi được 3 tuổi.

Có khoảng 50% số trẻ sinh từ 23-25 tuần sẽ phát triển các vấn đề liên quan đến hành vi và sự chú ý khi được 6 tuổi. Trẻ có thể sẽ gặp khó khan trong việc đến trường.

Gần 40% số trẻ sinh từ 25-26 tuần có thể phát triển các vấn đề liên quan đến thính lực, thị lực và các vấn đề về chậm phát triển trí tuệ. Những vấn đề này có thể sẽ là suốt đời.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh