Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một trong những rối loạn phát triển thần kinh phổ biến nhất. Trong hầu hết các trường hợp, người tự kỷ thường được chẩn đoán khi còn nhỏ, thường là sau 4 tuổi. Tuy nhiên, một số người lớn mắc chứng tự kỷ không được chẩn đoán, ngay cả khi các triệu chứng của họ nghiêm trọng hơn. Đối với một người tự kỷ không được chẩn đoán khi còn nhỏ, việc chẩn đoán bệnh tử kỷ có thể hữu ích vì nhiều lý do. Đặc biệt, chẩn đoán sớm có thể cung cấp khả năng tiếp cận các dịch vụ và hỗ trợ tốt hơn. Trong bài viết này, chúng tôi thảo luận về các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tự kỷ ở tuổi trưởng thành và những việc cần làm nếu một người muốn được chẩn đoán.
Dấu hiệu và triệu chứng bệnh tự kỷ ở người lớn
Người tự kỷ có thể gặp khó khăn trong một số khía cạnh của giao tiếp và tương tác xã hội. Họ có thể gặp khó khăn trong việc liên kết với mọi người và hiểu được cảm xúc của họ. Người lớn mắc chứng tự kỷ cũng có thể có các kiểu suy nghĩ và hành vi không linh hoạt, và có thể thực hiện các hành động lặp đi lặp lại. Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của phổ tự kỷ ở người lớn bao gồm:
Người tự kỷ thường sẽ không có tất cả các dấu hiệu và triệu chứng ở trên, và họ có thể gặp những triệu chứng khác không có trong danh sách. Có thể có một số điểm tương đồng giữa phổ tự kỷ và các rối loạn khác, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), nhưng các dấu hiệu và triệu chứng của phổ tự kỷ sẽ khác nhau ở mỗi người. Ngoài ra, các triệu chứng có thể khác nhau giữa các giới tính. Một số người dường như có thể đối phó với các tình huống xã hội tốt hơn những người khác, vì các triệu chứng của họ có thể tinh vi và được ngụy trang hơn. Do đó, việc chẩn đoán phổ tự kỷ có thể khó khăn hơn.
Chẩn đoán
Chẩn đoán phổ tự kỷ khi trưởng thành có thể là một thách thức vì một số lý do:

Có xét nghiệm tự kỷ ở người lớn không?
Các bác sĩ lâm sàng đã phát triển các xét nghiệm khác nhau có thể giúp chẩn đoán phổ tự kỷ ở người lớn. Chúng bao gồm các xét nghiệm chẩn đoán như ADOS 2 Mô-đun 4, ADI-R và 3Di. Tuy nhiên, không rõ mức độ đáng tin cậy của các xét nghiệm này đối với người lớn. Những lý do cho điều này bao gồm:
Những người tự kỷ có thể có tỷ lệ mắc các tình vấn đề tâm lý khác cao hơn, chẳng hạn như lo lắng hoặc trầm cảm, so với những người trong dân số nói chung.
Lợi ích của chẩn đoán
Không phải mọi người lớn tự kỷ chưa được chẩn đoán đều có thể muốn hoặc cần chẩn đoán. Điều quan trọng là phải tôn trọng nhu cầu và sở thích của cá nhân. Chẩn đoán có thể mang lại một số lợi thế.
Tóm lại, đối với một số người tự kỷ, việc được chẩn đoán phổ tự kỷ ở tuổi trưởng thành có thể mang lại sự nhẹ nhõm, xác thực và tiếp cận một số dịch vụ hỗ trợ cho những người yêu cầu chúng. Đối với những người khác, chẩn đoán có thể không cần thiết. Người lớn nghi ngờ rằng họ có thể mắc chứng tự kỷ và muốn được chẩn đoán nên nói chuyện với bác sĩ của họ, người có thể cung cấp lời khuyên và hướng dẫn về các bước tiếp theo. Khi nhận thức về phổ tự kỷ ở tuổi trưởng thành tăng lên, việc tìm kiếm các dịch vụ hỗ trợ phù hợp và bác sĩ có thể nhận ra các dấu hiệu và triệu chứng sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những hiểu lầm phổ biến về bệnh tự kỷ
Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.