Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tỉ lệ eo - hông, chỉ số của sức khỏe

Theo nghiên cứu được công bố trên tạp chí y học Lancet, chỉ số đánh giá tốt về bệnh béo phì chính là tỉ lệ eo - hông. Các nhà khoa học tin chỉ số này có thể đánh giá sự phân bố mỡ trên cơ thể, từ đó nhận biết về tình trạng sức khỏe.

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thường khuyến nghị dùng chỉ số khối cơ thể BMI (body mass index) tính bằng cân nặng (kg) chia cho bình phương của chiều cao (mét) để đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người trưởng thành. 

BMI của một người trưởng thành khỏe mạnh dao động từ 18,5 - 24,9. BMI lớn hơn hoặc bằng 25 là thừa cân và BMI từ 30 trở lên là béo phì.

Tuy nhiên, BMI có thể chưa hoàn toàn chính xác. Trong trường hợp của một vận động viên, BMI không phải là cơ sở hợp lý để đánh giá béo phì vì trọng lượng cơ bắp của người này nặng hơn mỡ.

Ngoài ra một số người tuy có chỉ số BMI cao nhưng vòng eo nhỏ, có thể không phải là một ứng viên có nguy cơ cao bị bệnh tim mạch.

Bụng "quả táo" 
nguy hơn "quả lê"

Các nhà khoa học tin rằng tỉ lệ eo - hông (waist-hip ratio, WHR) có thể đánh giá sự phân bố mỡ trên cơ thể, trong khi BMI không có tác dụng này. WHR là tỉ số giữa số đo chu vi vòng eo và số đo chu vi vòng mông, được nhà tâm lý học tiến hóa Devendra Singh đưa ra vào 
năm 1993.

Những người mang nhiều chất béo quanh eo và bụng trên, “bụng hình quả táo”, có nguy cơ gia tăng các bệnh liên quan đến béo phì như tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đái tháo đường... nhiều hơn so với những người tích tụ mỡ nhiều ở đùi và mông, “bụng hình quả lê”.

Eo nhỏ, hông to 
là dấu hiệu tốt

WHR có tác dụng cảnh báo cho bệnh béo phì, một trong những rủi ro liên quan với sự phát triển các bệnh lý tim mạch. Một khảo sát về mối quan hệ giữa béo phì và nguyên nhân tử vong ở một nhóm người cao tuổi cho thấy dường như không có sự liên quan giữa các nguyên nhân tử vong với chỉ số khối cơ thể BMI hay chu vi vòng eo.

Ngược lại, tất cả các nguyên nhân gây tử vong ở người cao tuổi đều tăng lên với tỉ lệ eo hông.

Các tác giả đã nghiên cứu bệnh chứng tiêu chuẩn của nhồi máu cơ tim cấp tính với 27.098 người tham gia tại 52 quốc gia (12.461 trường hợp và 14.637 người đối chứng) đại diện cho nhiều chủng tộc.

Chỉ số BMI, vòng eo và tỉ lệ eo - hông đã được đánh giá mối quan hệ với bệnh lý nhồi máu cơ tim cho từng nhóm. Kết quả ghi nhận cho thấy tỉ lệ eo - hông có thể giúp phân loại và đánh giá cao có ý nghĩa với nguy cơ nhồi máu cơ tim trên toàn thế giới.

Các tác giả đề nghị nên xác định lại tình trạng béo phì dựa trên tỉ lệ eo - hông thay vì chỉ số BMI để tăng ước tính của nhồi máu cơ tim do béo phì ở hầu hết các nhóm chủng tộc.

Cần có nhiều nghiên cứu để hiểu rõ thêm về những phát hiện này. Không nên loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng các chỉ số BMI vì BMI là khởi đầu tốt để xác định xem bạn có đang thừa cân hay không.

Lý tưởng nhất là chúng ta không nên có bất kỳ trọng lượng dư thừa nhưng với một vòng eo nhỏ và hông lớn thì tốt hơn và sống một lối sống lành mạnh, năng động sẽ là một lợi ích cho tất cả mọi người.

Tỉ lệ eo - hông (WHR)

 

Rất tốt

Tốt

Trung Bình

Nguy cơ

Nam

<0,85

0,85-0,89

0,90-0,95 

≥0,95

Nữ

<0,75

 0,75-0,79

0,80-0,86

≥0,86

Bác sĩ Lê Đức Thọ - Theo Tuổi trẻ
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

Xem thêm