Mất ngủ là tình trạng khó ngủ, hay gặp khi một người trải qua thời kỳ mãn kinh và có thể xảy ra do thay đổi nội tiết tố. Nó cũng có thể là kết quả phụ của các triệu chứng khác của thời kỳ mãn kinh, chẳng hạn như bốc hỏa.
Một số người chỉ bị rối loạn giấc ngủ nhẹ hoặc thỉnh thoảng, nhưng đối với những người khác, chứng mất ngủ có thể nghiêm trọng. Theo một nghiên cứu năm 2018, 26% những người trải qua giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh bị mất ngủ và chịu ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày của họ.
Ở nữ, tỷ lệ mất ngủ tăng dần theo tuổi, tỷ lệ rối loạn giấc ngủ phổ biến như sau:
Tại sao mãn kinh gây mất ngủ?
Nghiên cứu về nguyên nhân chính xác của chứng mất ngủ trong thời kỳ mãn kinh không chỉ ra một nguyên nhân rõ ràng. Một số yếu tố có thể góp phần vào chứng mất ngủ, bao gồm:
Thay đổi nội tiết tố
Một số bằng chứng cho thấy rằng lượng hormone thấp có thể làm tăng khả năng mất ngủ trong thời kỳ mãn kinh. Có một mối tương quan giữa mức estradiol thấp và giấc ngủ kém. Điều này đặc biệt đúng nếu sự suy giảm nội tiết tố xảy ra nhanh chóng, giống như sau khi trải qua phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng.
Bốc hỏa
Đôi khi, mất ngủ xảy ra trong thời kỳ mãn kinh vì bốc hỏa hoặc đổ mồ hôi ban đêm. Những triệu chứng này có thể làm gián đoạn giấc ngủ, gây ra tình trạng thức giấc thường xuyên.
Bốc hỏa, là một trong những triệu chứng được gọi là rối loạn vận mạch, thường gặp ở tuổi mãn kinh, ảnh hưởng đến75–85% những người trải qua thời kỳ mãn kinh.
Các cơn bốc hỏa gây ra cảm giác nóng đột ngột xung quanh mặt và cổ và thường đi kèm với đổ mồ hôi và tim đập nhanh.
Giảm melatonin
Melatonin là một loại hormone đóng vai trò quan trọng trong chu kỳ ngủ - thức, giúp duy trì giấc ngủ của con người. Nó đặc biệt quan trọng khi bắt đầu giấc ngủ.
Tuy nhiên, nồng độ melatonin dường như giảm theo tuổi tác, điều này có thể gây rối loạn giấc ngủ. Không rõ liệu có mối liên hệ giữa thời kỳ mãn kinh và sự suy giảm melatonin hay không. Một số bằng chứng cho thấy rằng có và những người trong thời kỳ hậu mãn kinh có ít melatonin hơn những người trong thời kỳ tiền mãn kinh.
Sức khỏe tinh thần
Đối với nhiều người, thời kỳ mãn kinh báo hiệu một sự thay đổi lớn. Đó cũng là một dấu hiệu cho thấy một người đang già đi. Điều này, cùng với các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của một cá nhân.
Nhiều tình trạng sức khỏe tâm thần, bao gồm lo lắng và trầm cảm, cũng ảnh hưởng đến giấc ngủ. Ngược lại, mất ngủ cũng có thể làm tăng khả năng trầm cảm. Mối quan hệ giữa giấc ngủ và tâm trạng là hai chiều, và sự thay đổi nồng độ hormone cũng có thể đóng một vai trò nào đó.

Mất ngủ kéo dài bao lâu trong và sau khi mãn kinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Mỗi người trải qua thời kỳ mãn kinh đều có một trải nghiệm khác nhau. Một số sẽ thấy rằng các triệu chứng kéo dài hơn so với những người khác.
Mức độ hormone của một người có thể bắt đầu thay đổi 7–10 năm trước kỳ kinh cuối cùng của họ. Sau thời điểm này, họ có thể tiếp tục có các triệu chứng như bốc hỏa trong vài năm.
Nồng độ Estradiol tiếp tục giảm trong 1–6 năm đầu ở giai đoạn đầu sau mãn kinh, điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như mất ngủ tiếp tục xảy ra.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng có những phương pháp điều trị và trị liệu có thể làm giảm tình trạng khó ngủ. Điều quan trọng nữa là phải giải quyết bất kỳ yếu tố nào khác có thể góp phần vào chất lượng giấc ngủ kém.
tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Teo âm đạo sau mãn kinh
Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.
Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.
Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.
Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.
Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.
Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.
Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.