Tại sao bạn cảm thấy buồn ngủ sau khi ăn?

Nếu bạn muốn ngủ trưa sau bữa ăn hoặc cảm thấy cực kỳ mệt mỏi hoặc uể oải kéo dài nhiều giờ sau khi ăn no thì có thể bạn đang gặp phải ình trạng buồn ngủ sau ăn, một tình trạng có thể xảy ra sau khi ăn một bữa ăn lớn. Có một số giả thuyết được đưa ra để lý giải về nguyên nhân gây ra tình trạng căng da bụng trùng da mắt này và bài viết này sẽ giúp bạn tìm cho mình một số giải pháp để  để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra.

Buồn ngủ sau bữa ăn là gì?

Nếu sau bữa ăn lớn hay bữa tiệc tất niên, bạn thấy mình nằm dài trên ghế và dành phần còn lại của buổi tối để thư giãn trong trạng thái nửa tỉnh nửa mê, thì rất có thể bạn đã trải qua tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn. Hiện tượng này được gọi là hôn mê thực phẩm (food coma), nhưng liệu nó có thực sự tồn tại không? Và nếu bạn chưa biết thì hôn mê thực phẩm là một tình trạng thực tế đã được các nhà khoa học nghiên cứu.

Các triệu chứng của tình trạng hôn mê do thực phẩm

Các triệu chứng phổ biến của tình trạng hôn mê do thực phẩm bao gồm:

• Uể oải
• Buồn ngủ
• Cảm thấy no

Nguyên nhân gây ra tình trạng hôn mê do thức ăn

Có nhiều lý thuyết khác nhau về nguyên nhân gây buồn ngủ sau bữa ăn. Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu tình trạng này trong nhiều năm và không thể thống nhất về lý do tại sao tình trạng này xảy ra. Dưới đây có thể là một số yếu tố khiến bạn cảm thấy buồn ngủ sau bữa ăn

Ăn thực phẩm có chứa Tryptophan

Bạn đã bao giờ bị hôn mê thực phẩm sau bữa ăn chưa? Các chuyên gia sức khỏe cho rằng tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn này là do hàm lượng L-tryptophan cao trong thịt gà. Tryptophan là một loại axit amin đặc biệt có trong thịt và các sản phẩm từ sữa. Khi axit amin này được tiêu thụ cùng với các loại thực phẩm giàu carbohydrate (như cơm, bún miến, khoai), nó dễ dàng đi vào não và làm tăng mức serotonin. Serotonin là một chất dẫn truyền thần kinh làm giảm sự kích thích, vì vậy bạn có thể cảm thấy thư giãn hơn và thậm chí lười biếng hơn khi mức serotonin tăng cao. Tryptophan và serotonin cũng đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất melatonin trong cơ thể. Melatonin là một loại hormone giúp cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ.

Những thay đổi trong lưu lượng máu đến não

Một số chuyên gia cho rằng buồn ngủ sau bữa ăn là do sự thay đổi nhẹ lưu lượng máu từ não đến các cơ quan tiêu hóa. Ăn uống kích hoạt hệ thần kinh phó giao cảm của bạn. Hệ thần kinh phó giao cảm tham gia điều chỉnh các chức năng cơ thể như nhịp tim, huyết áp và tiêu hóa. Hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt khi dạ dày giãn ra do ăn một bữa ăn lớn. Do các tín hiệu phó giao cảm mà lưu lượng máu được hướng nhiều hơn đến các cơ quan tiêu hóa đang hoạt động và ít hơn đến não. Sự chuyển hướng lưu lượng máu nhẹ này có thể khiến bạn cảm thấy buồn ngủ và mệt mỏi.

Bữa ăn nhiều chất béo hoặc nhiều calo

Một số nhà nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết rằng việc sử dụng một bữa ăn nhiều chất béo và ít carbohydrate có thể gây buồn ngủ sau bữa ăn. Các nhà nghiên cứu hướng tới cơ chế về một sự kết hợp phức tạp của các tín hiệu no được gửi đến các trung tâm giấc ngủ quan trọng trong não của bạn sau khi ăn một bữa ăn nhiều chất béo hoặc nhiều calo. Các tín hiệu này làm giảm các kích thích cũng như tăng cảm giác buồn ngủ.

Tăng Cytokine

Các cytokine họ Interleukin-1 (IL-1) là các phân tử tín hiệu trong phản ứng viêm và các quá trình khác. Các nhà nghiên cứu tin rằng các cytokine đặc biệt này làm cho tình trạng mệt mỏi sau bữa ăn tăng lên. Khi bạn dùng thuốc để giảm phản ứng viêm, tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn có thể sẽ cải thiện. Cytokine có thể làm tăng cảm giác mệt mỏi bằng cách tác động đến hệ thần kinh trung ương.

Đối phó với tình trạng buồn ngủ sau ăn

Nếu bạn bị buồn ngủ sau bữa ăn, bạn hãy nghỉ ngơi và thư giãn để hỗ trợ tiêu hóa. Ngoài ra, bạn có thể đi bộ để giúp cân bằng lượng đường trong máu và giúp giảm mệt mỏi. Tuy nhiên, nếu bạn đã ăn một bữa ăn nhiều chất béo, quá trình tiêu hóa sẽ chậm lại và điều này có thể gây buồn nôn vì vậy hãy tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ hoặc đạp xe nhẹ nhàng.

Tình trạng buồn ngủ sau ăn kéo dài khác nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào các yếu tố như lượng thức ăn đã ăn, mức độ mệt mỏi của cơ thể, thói quen ngủ, lượng rượu tiêu thụ và tốc độ tiêu hóa của cơ thể.

Đọc thêm tại bài viết: Những thực phẩm không nên ăn trước khi đi ngủ

Phòng ngừa chứng buồn ngủ sau ăn

Bạn có thể hạn chế việc nằm dài trên ghế sofa hàng giờ sau bữa ăn thịnh soạn bằng cách làm theo một số hướng dẫn sau.

Ăn các bữa ăn nhỏ hơn có chứa chất lỏng

Các bữa ăn lớn có nhiều khả năng gây ra tình trạng mệt mỏi sau bữa ăn. Hầu hết các chuyên gia đều đồng ý rằng thức ăn rắn có thể gây ra tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn. Ăn một bữa ăn nhỏ hơn và thay một số thực phẩm thành chất lỏng (ví dụ như súp hoặc sinh tố) nếu bạn muốn tỉnh táo sau bữa trưa hoặc bữa tối.

Ngủ đủ giấc

Hãy đảm bảo rằng bạn đã nghỉ ngơi đầy đủ trước khi ăn nếu bạn định lái xe sau bữa ăn. Một nghiên cứu về những người lái xe sau khi ăn trưa đã phát hiện ra rằng một bữa ăn lớn sẽ làm tăng cảm giác buồn ngủ vốn có của họ. Ngoài ra, thiếu ngủ có thể khiến bạn đưa ra những lựa chọn sai lầm trong việc ăn uống như  ăn thực phẩm có nhiều calo và chất béo, càng làm gia tăng sự mệt mỏi sau bữa ăn.

Bổ sung các bữa ăn cân bằng

Mặc dù vẫn còn nhiều tranh cãi về nguyên nhân gây ra tình trạng này nhưng các nhà nghiên cứu đều đồng ý rằng các bữa ăn nhiều chất béo khiến bạn buồn ngủ trong những giờ sau khi ăn. Nếu bạn xây dựng các bữa ăn cân bằng dựa trên lượng protein và carbohydrate vừa phải với một lượng nhỏ chất béo lành mạnh thì bạn có thể giảm được tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn.

Bạn nên ưu tiên các loại thực phẩm tốt như trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, chất béo lành mạnh và nguồn protein sẽ giúp bạn nhận được vitamin và khoáng chất để tăng cường năng lượng và ngăn ngừa mệt mỏi.

Kiểm soát khẩu phần ăn của bạn

Kiểm soát khẩu phần ăn sẽ giúp ngăn ngừa tình trạng buồn ngủ sau bữa ăn. Bữa ăn càng lớn, lượng insulin được giải phóng càng nhiều. Insulin tác động đến một số chất dẫn truyền thần kinh trong chu kỳ ngủ/thức, làm giảm sản xuất một chất dẫn truyền thần kinh là orexin giúp bạn duy trì sự tỉnh táo.

Đọc thêm tại bài viết: Giấc ngủ - Cơ chế sửa chữa tổn thương của não bộ

Vận động sau bữa ăn

Bạn có thể tăng cường lưu thông máu và kích thích cơ bắp của bạn sau bữa ăn lớn bằng cách đi bộ hoặc hoạt động nhẹ. Hoạt động có thể tiếp thêm sinh lực cho cơ thể bạn để ngăn ngừa các triệu chứng mệt mỏi và hỗ trợ tiêu hóa .

Tạm kết

Mặc dù cảm giác mệt mỏi sau bữa ăn không hề dễ chịu, nhưng một cơn buồn ngủ sau bữa ăn đôi khi không phải là một điều gì quá tệ. Trên thực tế, tình trạng buồn ngủ sau ăn có thể là dấu hiệu nhắc nhở bạn kiểm soát lượng ăn, ăn ít chất béo hơn. Vì vậy, hãy nghỉ ngơi sau bữa ăn lớn nếu bạn cần. Ngoài ra bạn có thể  sử dụng các phương pháp ăn uống hợp lý để giữ cho cơ thể khỏe mạnh, năng động và tỉnh táo.

Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM – Viện Y học ứng dụng Việt Nam cung cấp dịch vụ khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì, phụ mang thai,... Liên hệ ngay hotline 0935.18.3939 / 024.3633.5678  hoặc truy cập viamclinic.vn để đặt lịch ngay!