Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rụng trứng là dấu hiệu khỏe mạnh ở phụ nữ

So với các thời kỳ buồng trứng không hoạt động (trước dậy thì, mãn kinh), hoặc hệ nội tiết chưa hoàn chỉnh (dậy thì) hay đã suy yếu (tiền mãn kinh), rụng trứng vào tuổi trưởng thành là dấu hiệu của hệ nội tiết hoàn chỉnh và tinh thần, lối sống lành mạnh.

Rụng trứng là hiện tượng trứng phóng ra khỏi buồng trứng. Các nghiên cứu của phương pháp Billings cho biết 85% số phụ nữ rụng trứng vào ngày đỉnh, 10% vào ngày thứ nhất và 5% rụng trứng vào ngày thứ hai sau “đỉnh”. Ghi lại cảm giác chất nhờn nơi âm hộ mỗi ngày trên biểu đồ giúp bạn gái nhận biết một chu kỳ rụng trứng trọn vẹn, có khả năng thụ thai, là chu kỳ có ngày đỉnh và thời kỳ hoàng thể kéo dài từ 11 - 16 ngày.

Muốn có trứng rụng, hoạt động của trục hạ đồi - tuyến yên - buồng trứng phải hoàn chỉnh. Trong đời sống sinh sản của người phụ nữ, hoạt động buồng trứng có tính liên tục, liên quan đến nội tiết tố và khả năng rụng trứng. Đó là phản ứng bình thường đối với các điều kiện môi trường khác nhau, nhằm đảm bảo sức khỏe của mẹ và bé trong trường hợp thụ thai. Người mẹ chưa trưởng thành thể lý, đang cho con bú, bị stress hay đang mắc bệnh thì không tốt cho việc mang thai, sinh nở và chăm sóc em bé.

rung-trung-la-dau-hieu-khoe-manh-o-phu-nu-1

Tính liên tục của hoạt động buồng trứng bắt đầu rất sớm, từ giai đoạn phôi thai với hàng triệu nang trứng thô sơ, giảm dần cho đến khi bé gái chào đời, chỉ còn 1 - 2 triệu nang trứng có chứa noãn bào và chỉ có 400 - 500 nang cho trứng rụng trong suốt đời sống sinh sản của người phụ nữ mà thôi. Khi bé gái dậy thì, trong 2 năm sau lần ra máu đầu tiên, kinh nguyệt không đều là do có những chu kỳ không rụng trứng. Ra máu không phải lúc nào cũng là kinh nguyệt, vì trước kinh nguyệt phải có rụng trứng, ra máu mà chưa có rụng trứng có thể do tăng giảm thất thường của nội tiết tố. Sau đó, thiếu nữ trẻ khỏe mạnh sẽ có các chu kỳ rụng trứng đều đặn khoảng 24 - 36 ngày, tuy thỉnh thoảng vẫn có chu kỳ không thụ thai. Chu kỳ rụng trứng bình thường sẽ bị gián đoạn bởi thai kỳ và cho con bú, và rồi chu kỳ có trứng rụng trở lại khi mẹ cai sữa dần. Những bất thường hoạt động buồng trứng như chu kỳ ngắn, không rụng trứng, thời kỳ hoàng thể ngắn có thể xảy ra trong giai đoạn tiền mãn kinh hay do stress, rối loạn biến dưỡng - nội tiết, béo phì, đột ngột thay đổi trọng lượng cơ thể, tập thể dục quá mức…

So với các thời kỳ buồng trứng không hoạt động (trước dậy thì, mãn kinh), hoặc hệ nội tiết chưa hoàn chỉnh (dậy thì) hay đã suy yếu (tiền mãn kinh), thì rụng trứng vào tuổi trưởng thành là dấu hiệu của hệ nội tiết hoàn chỉnh và tinh thần, lối sống lành mạnh.

Kinh nguyệt là hiện tượng dễ nhận ra nhất trong chu kỳ sinh dục nữ, nhưng sự kiện quan trọng nhất lại là rụng trứng. Thay vì tìm mọi cách để có kinh đều, bé gái cần được học cách theo dõi chất nhờn sớm, từ 6 tháng sau lần ra máu đầu tiên. Hiểu biết về cơ thể kết hợp với học hỏi về giới tính giúp bé tự tin, yêu quý bản thân và phát hiện sớm một số bệnh lý của hệ nội tiết như bệnh vùng hạ đồi, bệnh tuyến yên, tuyến giáp, tuyến thượng thận, hội chứng buồng trứng đa nang…, những bệnh này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển cơ thể, làm tăng nguy cơ hiếm muộn và rối loạn hành vi sau này. Dấu hiệu chất nhờn bất thường, ra máu nhiều lần trong thời kỳ hoàng thể, hoàng thể ngắn, xảy ra trong hai chu kỳ liên tiếp hoặc hơn 3 chu kỳ trong năm, được coi là bất thường. Cần thay đổi lối sống, đi khám và điều trị nguyên nhân vì bất thường sẽ không tự hết mà ngày càng tệ hơn. Sau khi đã được trị liệu và điều chỉnh lối sống, trứng sẽ rụng trở lại, kéo theo kinh nguyệt đều đặn.

rung-trung-la-dau-hieu-khoe-manh-o-phu-nu-2

Trong chu kỳ, estogen từ các nang trứng phát triển tiết ra và tăng cao trước rụng trứng; sau khi trứng rụng, progesterone tăng nhanh chuẩn bị cho nội mạc tử cung sẵn sàng đón phôi làm tổ. Hai nội tiết tố buồng trứng này ảnh hưởng lên các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamin, glutamat, GABA làm thay đổi tâm trạng, trí nhớ, khả năng ngôn ngữ, khả năng ra quyết định của người phụ nữ. Trong tuổi vị thành niên, chúng làm thay đổi cấu trúc vỏ não mới, liên quan đến hành vi, xã hội tính sau này ở tuổi trưởng thành. Trầm cảm gặp ở nữ nhiều hơn nam, dùng thuốc ngừa thai sẽ ức chế rụng trứng và làm tăng gấp đôi nguy cơ trầm cảm ở bé gái vị thành niên.

Những yếu tố bất lợi cho sức khỏe hay việc mang thai làm cho hiện tượng rụng trứng bị hoãn hay ngừng lại. Khi những rối loạn tâm lý, lối sống không lành mạnh được điều chỉnh, các bệnh lý được chữa trị, buồng trứng hoạt động bình thường trở lại, cho những chu kỳ có rụng trứng và có khả năng thụ thai. Điều đó chứng tỏ rụng trứng là dấu hiệu khỏe mạnh ở phụ nữ chứ không phải ra máu đều như nhiều người lầm tưởng, khi mà ra máu có thể chỉ do nội tiết tố tăng giảm mà chưa chắc có rụng trứng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những cách đơn giản giúp giảm đầy hơi, chướng bụng trong chu kỳ kinh nguyệt

 

ThS.BS. NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm