Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những lưu ý không thể bỏ qua khi cho trẻ ăn thực phẩm giàu sắt

Thiếu máu thiếu sắt vẫn đang là một vấn đề đối với một số trẻ em, đặc biệt là trẻ kén ăn và ăn không đủ thực phẩm giàu chất sắt. Để ngăn ngừa tình trạng thiếu sắt, cha mẹ nên tham khảo một số loại thực phẩm giàu sắt dưới đây.

1. Thiếu máu thiếu sắt ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ

Theo điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia trong năm 2019 - 2020, ở Việt Nam có tới 60% trẻ em dưới 5 tuổi thiếu kẽm, cứ 3 trẻ có 1 trẻ thiếu sắt. Thiếu sắt sẽ dẫn tới thiếu máu. Hiện nay tình trạng trẻ em thiếu máu dinh dưỡng tuy đã được cải thiện nhưng tỷ lệ vẫn còn cao.

Năm 2020, tỷ lệ thiếu máu ở trẻ em dưới 5 tuổi là 19,6%, phụ nữ là có thai là 25,6% và ở phụ nữ tuổi sinh đẻ là 16,2% (so với năm 2010 thì tỷ lệ thiếu máu của các đối tượng trên là 29,2%, 36,5% và 28,8%).

Thiếu máu do thiếu sắt không phải là một bệnh lý cấp tính, tuy nhiên nó ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng sức khỏe cũng khả năng lao động và học tập. Khi cơ thể bị thiếu máu, người bệnh thường có dấu hiệu xanh xao, mệt mỏi, da niêm nhợt, tim đập nhanh, khó thở, hoạt động chậm chạp, trẻ nhỏ có biểu hiện quấy khóc, biếng ăn, chậm lớn...

Theo TS.BS. Nguyễn Trọng Hưng - Trưởng khoa Khám tư vấn dinh dưỡng người lớn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia: Bình thường, cơ thể hấp thụ sắt từ thức ăn qua đường tiêu hóa. Nếu đường tiêu hóa không hoạt động bình thường, như ở những người mắc một số bệnh như bệnh celiac, viêm dạ dày tự miễn, các dạng viêm dạ dày khác, phẫu thuật cắt bỏ dạ dày... dẫn tới hấp thu sắt không đầy đủ và gây thiếu máu do thiếu sắt.

Thiếu máu thiếu sắt xảy ra khi cơ thể không có đủ sắt để tạo ra hemoglobin trong hồng cầu hoặc số lượng hồng cầu thấp hơn bình thường. Thiếu máu ảnh hưởng tới các hoạt động cần tiêu hao năng lượng, do đó trẻ em bị thiếu máu thường có kết quả học tập thấp hơn so với những trẻ bình thường khác.

2. Các thực phẩm giàu sắt mẹ nên cho bé ăn hàng ngày

Hiện nay, thiếu máu do thiếu sắt không còn là vấn đề lớn như trước đây. Việc sử dụng các thực phẩm giàu chất sắt và/hoặc một số loại thức ăn dành cho trẻ em tăng cường chất sắt sẽ giúp giảm nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt. Điều quan trọng là cha mẹ cần biết các loại thực phẩm giàu chất sắt nhất và đưa chúng vào thực đơn của con em mình hàng ngày.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia gợi ý: Khi trẻ bị thiếu sắt, mẹ nên chọn thực phẩm giàu sắt như thịt bò, 1 tuần ăn 4 bữa (50-70g thịt bò/bữa); cho trẻ ăn gan gà, ngan, vịt... Sau 1-2 tháng không cải thiện thì có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để bổ sung sản phẩm đa vi chất trong đó có sắt, hoặc sắt riêng kèm vitamin C thì sẽ cải thiện tình trạng thiếu sắt.

Trừ khi trẻ sinh non hoặc đã bị bệnh thiếu máu, thường trẻ sẽ nhận được đủ lượng sắt cần thiết từ sữa mẹ hoặc sữa công thức có tăng cường chất sắt cho trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, khi trẻ được 4-6 tháng tuổi, trẻ có thể sẽ bắt đầu cần thêm chất sắt, thường có ở dạng bột dành cho trẻ em được tăng cường chất sắt.

Những thực phẩm giàu sắt phòng thiếu máu thiếu sắt cho trẻ em - Ảnh 4.

Trong thời gian bé ăn dặm và sau đó, cha mẹ hãy nhớ chọn nhiều loại thực phẩm có hàm lượng sắt cao trong thực đơn hàng ngày cho trẻ để đảm bảo trẻ được cung cấp đủ chất sắt. Nói chung, con bạn nên ăn ít nhất 2 loại thực phẩm giàu chất sắt trở lên mỗi ngày. Những thực phẩm là nguồn cung cấp sắt tốt bao gồm:

  • Tất cả các loại đậu là nguồn cung cấp sắt tuyệt vời, bao gồm đậu ván trắng, đậu Hà Lan, đậu xanh, đậu đen, đậu đỏ, đậu nành và đậu lăng...

  • Mật mía đen là một nguồn sắt tốt. Khoảng 1 muỗng canh mật mía chứa 20% giá trị hàng ngày đối với sắt.

  • Thịt nạc đỏ, bao gồm thịt bò, thịt lợn, thịt cừu.

  • Thịt gà.

  • Trái cây sấy khô, chẳng hạn như nho khô, mận khô, chà là và quả mơ sấy.

  • Lòng đỏ trứng.

  • Rau lá xanh, bao gồm các loại cải như cải xoăn, cải xanh, rau bina và rau củ cải, bông cải xanh, măng tây, rau mùi tây, cải xoong.

  • Gan động vật.

  • Đậu hũ.

  • Hải sản, chẳng hạn như hàu, nghêu, cá ngừ, cá hồi và tôm,…

Ngoài các loại thực phẩm tự nhiên giàu sắt kể trên, hiện nay có nhiều loại thực phẩm dành cho trẻ em được tăng cường chất sắt. Ví dụ như bột ăn liền bổ sung các vi chất, ngũ cốc ăn sáng tăng cường sắt,...

Cha mẹ nên kiểm tra kỹ nhãn thực phẩm để tìm thực phẩm tăng cường chất sắt thêm vào các bữa ăn của trẻ.

3. Một số lưu ý cần thiết để phòng ngừa thiếu sắt

Để phòng bệnh thiếu máu thiếu sắt cho trẻ, bà mẹ mang thai cần uống thuốc sắt theo chỉ định của bác sĩ, tăng cường ăn các thực phẩm giàu sắt. Cần ăn đúng và đủ thức ăn động vật, thực vật giàu chất sắt.

Cơ thể khó hấp thụ sắt nonheme (có trong trái cây, rau và ngũ cốc) hơn so với sắt heme (có trong thực phẩm động vật, bao gồm thịt đỏ, thịt gia cầm và cá). Do đó, nên kết hợp thức ăn động vật với thức ăn thực vật làm tăng khả năng hấp thụ sắt từ thực vật.

Khi trẻ bị thiếu máu thiếu sắt thì không nên cho trẻ ăn nhiều thực phẩm giàu canxi, như sữa và các sản phẩm từ sữa như pho mát, sữa chua, các loại hạt và chuối. Vì canxi sẽ cản trở sự hấp thụ sắt trong cơ thể, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu thiếu sắt.

Những thực phẩm giàu sắt phòng thiếu máu thiếu sắt cho trẻ em - Ảnh 5.

Nên cho trẻ ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C như các loại trái cây có múi để tăng hấp thụ sắt.

- Cùng với chế độ ăn cân đối các thực phẩm giàu sắt, cũng nên ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C bao gồm trái cây và nước ép cam quýt, ớt, bông cải xanh, cà chua, dưa và dâu tây giúp tăng hấp thu sắt.

- Cần lưu ý rằng các loại hạt có thể gây nguy cơ nghẹt thở cho trẻ nhỏ và ăn quá nhiều hải sản khiến trẻ nhỏ có nguy cơ tiếp xúc với thủy ngân. Vì vậy nên chế biến các loại hạt thành dạng sữa cho bé ăn và thật thận trọng khi cho trẻ ăn hải sản, nhất là các loại cá xa bờ như cá ngừ, cá kiếm, cá thu vua...

Tìm hiểu thông tin tại bài viết: 14 thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật có nhiều sắt hơn thịt.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 20/04/2024

    Chảy máu trong thai kỳ - Hiện tượng phổ biến nhưng đừng xem thường

    Chảy máu trong thời kỳ mang thai là một hiện tượng thường gặp, đặc biệt là trong 3 tháng đầu. Tuy nhiên, đôi khi đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng.

  • 20/04/2024

    Những tác hại khi nằm ngủ gối cao

    Lựa chọn một chiếc gối với độ cao phù hợp sẽ mang lại cho bạn một giấc ngủ ngon, cải thiện tư thế và giảm đau lưng, mỏi cổ. Dưới đây là một số vấn đề về sức khỏe khi nằm gối quá cao hoặc kê nhiều gối trong thời gian dài.

  • 20/04/2024

    Cách giúp đỡ người tự gây thương tích

    Khi người bạn yêu thương đang tự gây thương tích, những dấu hiệu tưởng chừng dễ dàng nhận biết thường bị bỏ qua. Đó thường là một hành vi bí mật, được giấu bởi lớp quần áo hoặc dưới lí do như những vết thương từ thể thao và các hoạt động khác. Hỗ trợ, giúp đỡ nhiệt tình và thấu hiểu, lắng nghe một cách không phê phán, bạn có thể học cách giúp đỡ người đang tự gây thương tích.

  • 19/04/2024

    Phát hiện ung thư dạ dày bằng hơi thở

    Hơi thở có mùi khiến cho bạn cảm thấy xấu hổ. Nhưng việc kiểm tra hơi thở nhanh ngoài việc có thể giúp bạn thoát khỏi nhiều tình huống khó xử còn có thể cứu mạng bạn. Theo một nghiên cứu, công nghệ kiểm tra hơi thở có thể phát hiện ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm nhất .

  • 19/04/2024

    Đưa con đến viện ngay nếu con có dấu hiệu này khi mắc cúm B

    Cúm B là một loại cúm mùa do virus, thường gây nhiễm trùng đường hô hấp. Phần lớn khi trẻ mắc cúm B nhẹ sẽ tự khỏi, tuy nhiên virus cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Nếu trẻ mắc cúm B có các dấu hiệu nguy hiểm dưới đây, cha mẹ cần đưa con đến viện ngay để điều trị.

  • 19/04/2024

    5 bệnh tự miễn thường gặp mà bạn cần biết

    Hệ thống miễn dịch của chúng ta có vai trò chính là nhận diện và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và nấm. Tuy nhiên, đôi khi, các thành phần của hệ thống miễn dịch lại nhầm lẫn phản ứng với các protein trong cơ thể và gây ra các bệnh tự miễn.

  • 19/04/2024

    Tìm hiểu về các rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng ở trẻ em

    Các rối loạn tiêu hóa ở trẻ em là một vấn đề phổ biến mà nhiều gia đình phải đối mặt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về một số rối loạn tiêu hóa phổ biến ở trẻ, nguyên nhân và cách điều trị.

  • 19/04/2024

    Vì sao không nên uống trà khi ăn thực phẩm giàu sắt?

    Trà không chỉ là thức uống giải khát mà còn có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, kết hợp trà vào chế độ ăn uống không đúng cách có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu sắt của cơ thể, đặc biệt ở người bị thiếu máu do thiếu sắt.

Xem thêm