Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu biết về nhóm máu ABO và Rh

Cơ thể người có nhiều loại nhóm máu, nhưng các nhóm máu thuộc hệ ABO và hệ Rh là quan trọng hơn cả, đặc biệt là trong truyền máu và khi mang thai.

Những hiểu biết về nhóm máu ABO và Rh

Cách xác định nhóm máu của bạn?

Trên bề mặt hồng cầu chứa các protein được gọi là kháng nguyên và trong huyết tương có chứa các kháng thể. Để phân loại nhóm máu, cần xác định cả 2 yếu tố là kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu và kháng thể trong huyết tương.

Có nhiều cách để phân loại nhóm máu của con người, nhưng phân loại nhóm máu theo hệ ABO và hệ Rh là quan trọng hơn cả.

Các nhóm máu thuộc hệ ABO

  • Nhóm máu A: sẽ có kháng nguyên A trên bề mặt hồng cầu, và kháng thể Anti B trong huyết tương.
  • Nhóm máu B: sẽ có kháng nguyên B trên bề mặt hồng cầu, và kháng thể Anti A trong huyết tương.
  • Nhóm máu AB: sẽ có cả kháng nguyên A và kháng nguyên B trên bề mặt hồng cầu, và không có cả kháng thể Anti A, Anti B trong huyết tương.
  • Nhóm máu O: sẽ không có cả kháng nguyên A, kháng nguyên B trên bề mặt hồng cầu, và trong huyết tương sẽ có cả hai kháng thể Anti A, Anti B.

Hiện nay, vẫn chưa rõ vai trò của kháng nguyên A và kháng nguyên B đối với cơ thể, có những người không có kháng nguyên nào (người nhóm máu O) vẫn khỏe mạnh bình thường. Có một số bằng chứng cho thấy những người thuộc nhóm máu khác nhau có thể ít hay nhiều mắc các bệnh nhất định – ví dụ: huyết khối trong lòng mạch (bệnh huyết khối tắc mạch), sốt rét. Và không có bằng chứng nào cho thấy những người có nhóm máu khác nhau thì nên tuân theo chế độ ăn khác nhau.

Nhóm máu hệ Rh

Hầu hết mọi người có nhóm máu Rh dương (Rh+), tức là có kháng nguyên D trên bề mặt hồng cầu. Những người không có kháng nguyên D trên bề mặt hồng cầu, được gọi là nhóm Rh âm (Rh-).

Cách đọc tên các nhóm máu như thế nào?

Nhóm máu phụ thuộc vào kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu và được di truyền từ bố mẹ của bạn. Nhóm máu của bạn sẽ có thể là một trong các nhóm máu sau:

  • Nhóm A+: tức là bạn sẽ có kháng nguyên A và kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm A-: tức là bạn sẽ có kháng nguyên A nhưng không có kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm B+: tức là bạn sẽ có kháng nguyên B và kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm B-: tức là bạn sẽ có kháng nguyên B nhưng không có kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm AB+: tức là bạn sẽ có cả kháng nguyên A, kháng nguyên B và kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm AB-: tức là bạn sẽ có kháng nguyên A, kháng nguyên B nhưng không có kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm O+: tức là bạn sẽ không có kháng nguyên A và kháng nguyên B, nhưng có kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.
  • Nhóm O-: tức là bạn sẽ không có cả kháng nguyên A, kháng nguyên B và kháng nguyên D (hệ Rh) trên bề mặt hồng cầu.

Xét nghiệm nhóm máu như thế nào?

Mẫu máu của bạn sẽ được trộn với một hóa chất đặc biệt được gọi là huyết thanh mẫu, để xác định nhóm máu. Ví dụ, dùng huyết thanh mẫu Anti A trộn với hồng cầu của bạn, nếu xảy ra hiện tượng ngưng kết, chứng tỏ bạn có kháng nguyên A trên hồng cầu.

Đối với xác định nhóm máu hệ Rh, người ta sẽ trộn huyết thanh mẫu Anti D với hồng cầu của bạn, nếu xảy ra hiện tượng ngưng kết thì chứng tỏ bạn có kháng nguyên D trên bề mặt hồng cầu, và có thể kết luận bạn nhóm máu Rh dương. Bằng cách thực hiện một loạt các xét nghiệm như vậy, có thể xác định kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu của bạn là gì, và từ đó xác định nhóm máu của bạn.

Lựa chọn nhóm máu phù hợp trong truyền máu

Để quá trình truyền máu diễn ra an toàn, trước khi truyền máu, bạn sẽ được kiểm tra xem có phù hợp với nhóm máu được truyền hay không, bằng phản ứng hòa hợp (phản ứng chéo) giữa mẫu máu của bạn với mẫu máu của túi máu. Ví dụ, nếu bạn có nhóm máu B+ nhận máu người nhóm A+, thì kháng thể Anti A trong huyết tương của bạn sẽ phá hủy khối máu truyền vào, hình thành nên các cục máu đông và gây tắc hàng loạt các mạch máu, dẫn tới một tai biến truyền máu cực kỳ nghiêm trọng, thậm chí có thể dẫn tới tử vong.

Do đó, việc lựa chọn túi máu phù hợp với bạn trước truyền máu là cực kỳ quan trọng, phải phù hợp đồng thời nhóm máu hệ ABO và hệ Rh. Sau đó, để chắc chắn là hòa hợp, người ta sẽ trộn máu của bạn với mẫu máu từ túi máu, rồi quan sát dưới kính hiển vi, kiểm tra xem có hình thành cục máu đông không. Nếu không có cục máu đông hình thành, thì chứng tỏ hai mẫu máu là hòa hợp và bạn có thể được truyền túi máu đó.

Tầm quan trọng của xét nghiệm nhóm máu lúc mang thai

Những người phụ nữ mang thai luôn được kiểm tra nhóm máu hệ ABOhệ Rh. Nếu mẹ có nhóm Rh âm và thai nhi có nhóm Rh dương (không hòa hợp hệ Rh), thì cơ thể mẹ có thể sản xuất kháng thể Anti D tấn công và phá hủy hồng cầu thai nhi. Tai biến thường hiếm khi xảy ra ở lần mang thai đầu tiên. Tuy nhiên, nếu không được điều trị, những lần mang thai sau đó có thể xảy ra những tai biến rất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng nawngjneef đến cả mẹ và thai nhi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nhóm máu nói gì về sức khỏe?

Lê Văn Công - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Patient
Bình luận
Tin mới
  • 08/02/2026

    Trào lưu tiêm trẻ hóa da: Đẹp nhanh hay đánh cược sức khỏe?

    Tiêm trẻ hóa da được quảng bá là giải pháp làm đẹp nhanh chóng, ít xâm lấn. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo phương pháp này tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu thực hiện sai cách.

  • 08/02/2026

    Hợp tác cùng Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)

    Viện Y học ứng dụng Việt Nam hợp tác cùng Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) thực hiện Dự án Nghiên cứu “Đánh giá hiệu quả của sản phẩm Sữa chua ăn Vinamilk Probi bổ sung Probiotics đối với tình trạng sức khỏe con người”.

  • 08/02/2026

    Tại sao chocolate giúp chúng ta cảm thấy hạnh phúc hơn khi yêu?

    Chocolate từ lâu đã không còn đơn thuần là một món kẹo ngọt thông thường, mà đã trở thành biểu tượng đầy ý nghĩa của tình yêu và sự lãng mạn. Nhất là vào dịp Valentine, những viên chocolate luôn là lựa chọn hàng đầu để các cặp đôi gửi gắm tình cảm và sự quan tâm chân thành dành cho nhau.

  • 07/02/2026

    Giải mã nguyên nhân 'thiếu hụt miễn dịch' ở trẻ sinh mổ

    Sinh mổ là một can thiệp y khoa quan trọng và cần thiết trong nhiều trường hợp, giúp mẹ và bé vượt qua những tình huống đặc biệt trong hành trình vượt cạn. Tuy nhiên, trẻ sinh mổ có nguy cơ bị thiếu hụt nhiều yếu tố miễn dịch tự nhiên hơn so với trẻ sinh thường khiến con phải đối mặt với nhiều rủi ro về sức khoẻ.

  • 07/02/2026

    Quercetin và tác dụng đối với bệnh mạn tính

    Quercetin là một hợp chất tự nhiên thuộc nhóm flavonoid – có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, kháng viêm và điều hòa miễn dịch.

  • 07/02/2026

    Tác hại của việc thường xuyên mặc quần áo bó sát đối với sức khỏe của bạn

    Mọi người mặc quần áo bó sát hoặc chật vì nhiều lý do, bao gồm sự thoải mái, thời trang hoặc để tăng sự tự tin. Tuy nhiên, khi mặc quần áo quá chật quá thường xuyên, nó có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe mà mọi người không hề hay biết.

  • 06/02/2026

    Những xét nghiệm máu được dùng để chẩn đoán thiếu máu

    Có một số loại xét nghiệm máu có thể được sử dụng để chẩn đoán thiếu máu. Trong đó công thức máu toàn phần là xét nghiệm phổ biến nhất, các loại xét nghiệm khác tuy ít phổ biến hơn nhưng cũng có thể hữu ích trong việc giúp xác định nguyên nhân gây thiếu máu. Cùng tìm hiểu về những loại xét nghiệm này qua bài viết sau!

  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

Xem thêm