Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về vị trí mụn trên mặt

Theo phương pháp truyền thống vị trí mụn trên mặt có liên quan đến các vấn đề cơ quan hoặc hệ thống ở những nơi khác trên cơ thể. Có rất ít bằng chứng khoa học chứng minh lý thuyết này là đúng hay sai. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy các yếu tố cụ thể có thể liên quan đến mụn trứng cá ở một số vùng nhất định trên khuôn mặt.

Vị trí mụn và nguyên nhân

Mụn trứng cá phát triển khi các lỗ chân lông trên da bị tắc nghẽn bởi các tế bào da chết và dầu. Vi khuẩn Propionibacterium acnes cũng đóng một vai trò trong tình trạng viêm, dẫn đến các vết sưng đỏ đặc ở mụn trứng cá. Một số vùng trên khuôn mặt có thể dễ nổi mụn hơn như là:

Chân tóc và thái dương: mụn trứng cá xung quanh chân tóc và thái dương, được gọi là mụn trứng cá trán, hình thành do sử dụng một số sản phẩm dành cho tóc. Điều này có thể ảnh hưởng đến cả nam và nữ với bất kỳ loại da nào. Khi các sản phẩm tóc dạng dầu hoặc sáp lan ra vùng chân tóc, chúng có thể gây tắc nghẽn lỗ chân lông. Điều này gây ra mụn trứng cá. Một số thành phần trong mỹ phẩm có thể gây ra mụn trứng cá, bao gồm:

  • Cyclopentasiloxan
  • Dimethicone
  • PVP / DMAPA
  • Acrylates
  • Panthenol
  • Silicone
  • Quaternium-70
  • Dầu

Sử dụng các loại chăm sóc tóc không có thành phần này có thể giúp ngăn ngừa mụn hình thành xung quanh chân tóc. Đồng thời không cho các sản phẩm tóc tiếp xúc với da mặt.

Vùng chữ T: Trán, mũi và cằm: các bã nhờn có tác dụng dưỡng ẩm và bảo vệ da. Khi các vùng này có quá nhiều bã nhờn sẽ dễ xuất hiện mụn trứng cá hơn so với các vùng khác. Những người trẻ tuổi bị mụn trứng cá thường có nhiều mụn trứng cá hơn quanh vùng chữ U, bao phủ má và cằm.

Má: Mụn trên má có thể xảy ra do ma sát hoặc cọ xát của da. Ví dụ, mụn có thể xảy ra khi áp điện thoại di động vào mặt, dựa vào gối khi ngủ và đeo tai nghe. Tuy nhiên, mụn không chỉ giới hạn ở má. Nó có thể xảy ra ở các vùng khác nhau của cơ thể tùy thuộc vào quần áo hoặc hoạt động. Mụn ở má thường phổ biến nhất ở các vận động viên.

Dưới cằm: Ở cả nam và nữ, tuyến thượng thận sản xuất một loại hormone gọi là DHEA-S. Một nghiên cứu cho thấy những phụ nữ bị mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành có nồng độ hormone này tăng nhẹ đến vừa phải. Nghiên cứu cũng cho thấy 39–85% phụ nữ bị mụn trứng cá bị mụn nặng hơn trong những ngày trước kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, vì nhiều người bị mụn trứng cá không có bất thường về hormone, nhưng các yếu tố khác - chẳng hạn như tăng nhạy cảm của các tuyến dầu với hormone - có thể là nguyên nhân.

Điều trị

Có rất nhiều phương pháp điều trị mụn tại nhà để hết vi khuẩn, viêm nhiễm và dầu thừa. Mọi người có thể mua một số loại thuốc không kê đơn hoặc có thể sử dụng các thành phần sau để tiêu mụn trứng cá:

  • Benzoyl peroxide: Chất này chủ yếu hoạt động bằng cách chống lại vi khuẩn Propionibacterium acnes.
  • Retinoids bôi: Những chất này có tác dụng làm giảm lượng dầu thừa trên mặt và giúp thông thoáng lỗ chân lông. Một ví dụ là gel adapalene (Differin 0,1%).
  • Axit salicylic: Chất này chủ yếu có tác dụng làm thông thoáng lỗ chân lông.

Đối với mụn viêm, kể cả những trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh để chống lại vi khuẩn và giảm viêm. Isotretinoin, hoặc Accutane, là một loại thuốc mà mọi người có thể dùng để điều trị mụn trứng cá nặng. Mọi người thường dùng nó trong 4-5 tháng, mặc dù thời gian điều trị khác nhau ở mỗi người. Tuy nhiên, isotretinoin có tác dụng phụ nghiêm trọng. Mọi người nên thảo luận về những tác dụng này với bác sĩ trước khi bắt đầu điều trị và họ chỉ nên dùng thuốc dưới sự giám sát y tế. Bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc tránh thai kết hợp để điều trị mụn trứng cá do nội tiết tố. Khi các phương pháp khác không hiệu quả, mọi người cũng có thể dùng thuốc chống nội tiết tố androgen như spironolactone làm phương pháp điều trị mụn.

Phòng ngừa

Rửa mặt nhẹ nhàng một hoặc hai lần mỗi ngày, cũng như sau khi tập thể dục hoặc đổ mồ hôi, bằng chất tẩy rửa dịu nhẹ, không có mùi và nước ấm. Bất kỳ sản phẩm nào tiếp xúc với da mặt phải không chứa dầu và không gây dị ứng để giúp ngăn ngừa mụn trứng cá. Tránh chạm vào mặt thường xuyên, vì chà xát da thường xuyên cũng có thể gây ra mụn trứng cá. Ngoài ra, thay khăn trải giường và vỏ gối sạch sẽ trước khi ngủ. Giữ tóc cách xa mặt và gội đầu sau khi sử dụng các sản phẩm dành cho tóc giảm mụn quanh chân tóc. Duy trì một lối sống lành mạnh và tập thể dục, dinh dưỡng tốt và giảm thiểu căng thẳng cũng có thể giúp ngăn ngừa mụn trứng cá nổi lên. Ăn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp cũng có thể giúp chống lại mụn trứng cá. Giảm căng thẳng và dành thời gian thư giãn thường xuyên có thể giúp giảm hoặc ngăn ngừa mụn trứng cá.

Tóm lại, các nghiên cứu khoa học cho rằng việc nổi mụn ở một số vùng nhất định trên khuôn mặt có thể do vi khuẩn, sản xuất dầu thừa, thay đổi nội tiết tố hoặc các yếu tố bên ngoài như sử dụng các sản phẩm sáp vuốt tóc. Giải quyết những vấn đề này bằng cách thay đổi lối sống, thực hành chăm sóc da tốt và thử các phương pháp điều trị tại nhà đều có thể giúp làm sạch mụn. Nếu các phương pháp điều trị này không hiệu quả, hoặc bị mụn trứng cá kéo dài, nặng bạn có thể đến gặp bác sĩ, chuyên gia da liễu để được điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vị trí mọc mụn trứng cá nói lên điều gì về sức khỏe của bạn

 

BS Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

  • 11/04/2026

    6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều

    Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.

  • 11/04/2026

    Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 11/04/2026

    Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ

    Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.

Xem thêm