Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về vị trí mụn trên mặt

Theo phương pháp truyền thống vị trí mụn trên mặt có liên quan đến các vấn đề cơ quan hoặc hệ thống ở những nơi khác trên cơ thể. Có rất ít bằng chứng khoa học chứng minh lý thuyết này là đúng hay sai. Tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy các yếu tố cụ thể có thể liên quan đến mụn trứng cá ở một số vùng nhất định trên khuôn mặt.

Vị trí mụn và nguyên nhân

Mụn trứng cá phát triển khi các lỗ chân lông trên da bị tắc nghẽn bởi các tế bào da chết và dầu. Vi khuẩn Propionibacterium acnes cũng đóng một vai trò trong tình trạng viêm, dẫn đến các vết sưng đỏ đặc ở mụn trứng cá. Một số vùng trên khuôn mặt có thể dễ nổi mụn hơn như là:

Chân tóc và thái dương: mụn trứng cá xung quanh chân tóc và thái dương, được gọi là mụn trứng cá trán, hình thành do sử dụng một số sản phẩm dành cho tóc. Điều này có thể ảnh hưởng đến cả nam và nữ với bất kỳ loại da nào. Khi các sản phẩm tóc dạng dầu hoặc sáp lan ra vùng chân tóc, chúng có thể gây tắc nghẽn lỗ chân lông. Điều này gây ra mụn trứng cá. Một số thành phần trong mỹ phẩm có thể gây ra mụn trứng cá, bao gồm:

  • Cyclopentasiloxan
  • Dimethicone
  • PVP / DMAPA
  • Acrylates
  • Panthenol
  • Silicone
  • Quaternium-70
  • Dầu

Sử dụng các loại chăm sóc tóc không có thành phần này có thể giúp ngăn ngừa mụn hình thành xung quanh chân tóc. Đồng thời không cho các sản phẩm tóc tiếp xúc với da mặt.

Vùng chữ T: Trán, mũi và cằm: các bã nhờn có tác dụng dưỡng ẩm và bảo vệ da. Khi các vùng này có quá nhiều bã nhờn sẽ dễ xuất hiện mụn trứng cá hơn so với các vùng khác. Những người trẻ tuổi bị mụn trứng cá thường có nhiều mụn trứng cá hơn quanh vùng chữ U, bao phủ má và cằm.

Má: Mụn trên má có thể xảy ra do ma sát hoặc cọ xát của da. Ví dụ, mụn có thể xảy ra khi áp điện thoại di động vào mặt, dựa vào gối khi ngủ và đeo tai nghe. Tuy nhiên, mụn không chỉ giới hạn ở má. Nó có thể xảy ra ở các vùng khác nhau của cơ thể tùy thuộc vào quần áo hoặc hoạt động. Mụn ở má thường phổ biến nhất ở các vận động viên.

Dưới cằm: Ở cả nam và nữ, tuyến thượng thận sản xuất một loại hormone gọi là DHEA-S. Một nghiên cứu cho thấy những phụ nữ bị mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành có nồng độ hormone này tăng nhẹ đến vừa phải. Nghiên cứu cũng cho thấy 39–85% phụ nữ bị mụn trứng cá bị mụn nặng hơn trong những ngày trước kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, vì nhiều người bị mụn trứng cá không có bất thường về hormone, nhưng các yếu tố khác - chẳng hạn như tăng nhạy cảm của các tuyến dầu với hormone - có thể là nguyên nhân.

Điều trị

Có rất nhiều phương pháp điều trị mụn tại nhà để hết vi khuẩn, viêm nhiễm và dầu thừa. Mọi người có thể mua một số loại thuốc không kê đơn hoặc có thể sử dụng các thành phần sau để tiêu mụn trứng cá:

  • Benzoyl peroxide: Chất này chủ yếu hoạt động bằng cách chống lại vi khuẩn Propionibacterium acnes.
  • Retinoids bôi: Những chất này có tác dụng làm giảm lượng dầu thừa trên mặt và giúp thông thoáng lỗ chân lông. Một ví dụ là gel adapalene (Differin 0,1%).
  • Axit salicylic: Chất này chủ yếu có tác dụng làm thông thoáng lỗ chân lông.

Đối với mụn viêm, kể cả những trường hợp nặng, bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh để chống lại vi khuẩn và giảm viêm. Isotretinoin, hoặc Accutane, là một loại thuốc mà mọi người có thể dùng để điều trị mụn trứng cá nặng. Mọi người thường dùng nó trong 4-5 tháng, mặc dù thời gian điều trị khác nhau ở mỗi người. Tuy nhiên, isotretinoin có tác dụng phụ nghiêm trọng. Mọi người nên thảo luận về những tác dụng này với bác sĩ trước khi bắt đầu điều trị và họ chỉ nên dùng thuốc dưới sự giám sát y tế. Bác sĩ có thể đề nghị dùng thuốc tránh thai kết hợp để điều trị mụn trứng cá do nội tiết tố. Khi các phương pháp khác không hiệu quả, mọi người cũng có thể dùng thuốc chống nội tiết tố androgen như spironolactone làm phương pháp điều trị mụn.

Phòng ngừa

Rửa mặt nhẹ nhàng một hoặc hai lần mỗi ngày, cũng như sau khi tập thể dục hoặc đổ mồ hôi, bằng chất tẩy rửa dịu nhẹ, không có mùi và nước ấm. Bất kỳ sản phẩm nào tiếp xúc với da mặt phải không chứa dầu và không gây dị ứng để giúp ngăn ngừa mụn trứng cá. Tránh chạm vào mặt thường xuyên, vì chà xát da thường xuyên cũng có thể gây ra mụn trứng cá. Ngoài ra, thay khăn trải giường và vỏ gối sạch sẽ trước khi ngủ. Giữ tóc cách xa mặt và gội đầu sau khi sử dụng các sản phẩm dành cho tóc giảm mụn quanh chân tóc. Duy trì một lối sống lành mạnh và tập thể dục, dinh dưỡng tốt và giảm thiểu căng thẳng cũng có thể giúp ngăn ngừa mụn trứng cá nổi lên. Ăn thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp cũng có thể giúp chống lại mụn trứng cá. Giảm căng thẳng và dành thời gian thư giãn thường xuyên có thể giúp giảm hoặc ngăn ngừa mụn trứng cá.

Tóm lại, các nghiên cứu khoa học cho rằng việc nổi mụn ở một số vùng nhất định trên khuôn mặt có thể do vi khuẩn, sản xuất dầu thừa, thay đổi nội tiết tố hoặc các yếu tố bên ngoài như sử dụng các sản phẩm sáp vuốt tóc. Giải quyết những vấn đề này bằng cách thay đổi lối sống, thực hành chăm sóc da tốt và thử các phương pháp điều trị tại nhà đều có thể giúp làm sạch mụn. Nếu các phương pháp điều trị này không hiệu quả, hoặc bị mụn trứng cá kéo dài, nặng bạn có thể đến gặp bác sĩ, chuyên gia da liễu để được điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vị trí mọc mụn trứng cá nói lên điều gì về sức khỏe của bạn

 

BS Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

Xem thêm