Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về bệnh teo não

Teo não là tình trạng mất tế bào não hoặc mất số lượng kết nối giữa các tế bào não. Những người bị teo não thường phát triển chức năng nhận thức kém hơn do tổn thương não.

Có hai loại teo não chính: teo khu trú, xảy ra ở các vùng não cụ thể và teo toàn bộ, xảy ra trên toàn bộ não. Teo não có thể xảy ra do hậu quả của quá trình lão hóa tự nhiên. Các nguyên nhân khác bao gồm chấn thương, nhiễm trùng và một số tình trạng bệnh lý tiềm ẩn. Bài viết này mô tả các triệu chứng và nguyên nhân của bệnh teo não.

Triệu chứng

Teo não có thể ảnh hưởng đến một hoặc nhiều vùng của não. Các triệu chứng sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí của teo và mức độ nghiêm trọng.

Teo não có thể gây ra các triệu chứng và tình trạng sau:

Co giật

Co giật là hiện tượng hoạt động điện trong não tăng đột ngột, bất thường. Có hai loại co giật chính. Một là co giật một phần, chỉ ảnh hưởng đến một phần não. Loại còn lại là co giật toàn thân, ảnh hưởng đến cả hai bên não.

Các triệu chứng của cơn co giật phụ thuộc vào phần nào của não mà nó ảnh hưởng. Một số người có thể không gặp phải bất kỳ triệu chứng đáng chú ý nào, trong khi những người khác có thể gặp một hoặc nhiều triệu chứng sau:

  • thay đổi hành vi
  • cử động mắt giật
  • có vị đắng hoặc kim loại trong miệng
  • chảy nước dãi hoặc sủi bọt ở miệng
  • nghiến răng
  • rên rỉ và khịt mũi
  • co thắt cơ bắp
  • co giật
  • mất ý thức

Mất ngôn ngữ

Thuật ngữ mất ngôn ngữ dùng để chỉ một nhóm các triệu chứng ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp. Một số dạng mất ngôn ngữ có thể ảnh hưởng đến khả năng tạo ra hoặc hiểu lời nói. Những dạng khác có thể ảnh hưởng đến khả năng đọc hoặc viết.

Có tám loại mất ngôn ngữ khác nhau. Loại mất ngôn ngữ mà bạn trải qua phụ thuộc vào phần hoặc các bộ phận của não chịu tổn thương.

Một số trường hợp mất ngôn ngữ tương đối nhẹ, trong khi những trường hợp khác có thể làm suy giảm nghiêm trọng khả năng giao tiếp.

Sa sút trí tuệ

Sa sút trí tuệ là thuật ngữ chỉ một nhóm các triệu chứng liên quan đến sự suy giảm chức năng não liên tục. Các triệu chứng này có thể bao gồm:

  • mất trí nhớ
  • suy nghĩ chậm lại
  • vấn đề ngôn ngữ
  • vấn đề với chuyển động và phối hợp
  • giảm khả năng đánh giá
  • rối loạn tâm trạng
  • mất sự đồng cảm
  • ảo giác
  • khó thực hiện các hoạt động hàng ngày

Có một số loại sa sút trí tuệ khác nhau. Bệnh Alzheimer là bệnh phổ biến nhất

Nguy cơ mất trí nhớ của một người tăng lên theo tuổi. Hầu hết các trường hợp ảnh hưởng đến những người từ 65 tuổi trở lên. Tuy nhiên, các chuyên gia không coi đó là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa.

Nguyên nhân

Teo não có thể xảy ra do chấn thương, cả do chấn thương sọ não hoặc đột quỵ. Teo não cũng có thể xảy ra do một trong những vấn đề sau:

  • viêm não
  • giang mai thần kinh
  • HIV

Trong một số trường hợp, teo não có thể xảy ra do rối loạn hoặc tình trạng mãn tính, chẳng hạn như:

bại não

  • bệnh đa xơ cứng
  • Bệnh Huntington
  • sa sút trí tuệ
  • Bệnh Alzheimer
  • Bệnh Pick's
  • bệnh cơ não ty thể, là một nhóm các rối loạn ảnh hưởng đến hệ thần kinh
  • loạn dưỡng chất trắng, là một nhóm các tình trạng di truyền hiếm gặp ảnh hưởng đến hệ thần kinh

Điều trị

Các lựa chọn điều trị cho bệnh teo não sẽ khác nhau tùy thuộc vào vị trí, mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân của tình trạng teo não.

Thương tích

Teo não có thể xảy ra do hậu quả lâu dài của chấn thương. Trong những trường hợp này, việc điều trị có xu hướng tập trung vào việc giúp các vấn đề xung quanh não được chữa lành theo thời gian.

Chấn thương não thường yêu cầu một thời gian phục hồi có thể liên quan đến một hoặc nhiều điều sau đây:

  • vật lý trị liệu
  • liệu pháp ngôn ngữ
  • tư vấn

Nhiễm trùng

Nếu tình trạng nhiễm trùng dẫn đến viêm hoặc teo não, thì việc dùng thuốc có thể sẽ cần thiết.

Các bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn và thuốc kháng vi-rút để điều trị nhiễm vi-rút. Những loại thuốc này sẽ giúp chống lại nhiễm trùng và giảm bớt các triệu chứng.

Rối loạn và các vấn đề khác

Một số rối loạn và vấn đề khác có thể dẫn đến teo não. Nhiều bệnh trong số này hiện không có cách chữa trị, vì vậy việc điều trị thường tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng.

Điều trị có thể bao gồm sự kết hợp của thuốc và các liệu pháp như liệu pháp nghề nghiệp hoặc ngôn ngữ. Những liệu pháp này có thể cần thiết để giúp bạn lấy lại chức năng não hoặc học các chiến lược để giúp họ với tình trạng suy giảm chức năng.

Một số tình trạng, chẳng hạn như bệnh đa xơ cứng, gây ra các triệu chứng xảy ra theo chu kỳ. Bác sĩ sẽ giúp điều chỉnh kế hoạch điều trị cho phù hợp nếu trường hợp này xảy ra.

Có thể đảo ngược tình trạng teo não không?

Cho đến gần đây, nhiều nhà khoa học coi não là một cơ quan không thay đổi. Tuy nhiên, nghiên cứu đang ngày càng chỉ ra cách não bộ thích nghi với cấu trúc và hoạt động của nó trong suốt cuộc đời.

Hiện vẫn chưa rõ liệu có khả năng đảo ngược tình trạng teo não hay không. Tuy nhiên, não có thể thay đổi cách thức hoạt động để bù đắp các tổn thương. Trong một số trường hợp, điều này có thể đủ để khôi phục hoạt động của não theo thời gian.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cà phê ảnh hưởng thế nào tới não bộ và cơ thể bạn?

 

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo MedicalNewsToday) -
Bình luận
Tin mới
  • 22/10/2026

    5 cách loại bỏ vi nhựa khỏi cơ thể bạn

    Các nghiên cứu ban đầu đã xác định được mối tương quan tiềm tàng giữa vi nhựa (các mảnh nhựa nhỏ hơn 5 milimét) và các vấn đề sức khỏe như stress oxy hóa, viêm nhiễm và phản ứng miễn dịch bất thường.

  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Xem thêm