Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều bạn cần biết về vô sinh

Thuật ngữ vô sinh được dùng để chỉ tình trạng các cặp vợ chồng thường xuyên quan hệ tình dục không áp dụng biện pháp tránh thai nào trong vòng 1 năm mà không thể thụ thai được. Ngoài ra, thuật ngữ này cũng được dùng với những phụ nữ có thể thụ thai nhưng lại không có khả năng mang thai cho đến khi sinh.

Một phụ nữ không bao giờ mang thai được sẽ được chẩn đoán là vô sinh nguyên phát. Một phụ nữ đã từng mang thai ít nhất một lần thành công sẽ được chẩn đoán là bị vô sinh thứ phát. Vô sinh không chỉ là vấn đề của phụ nữ. Đàn ông cũng có thể bị vô sinh. Trên thực tế, nam giới và phụ nữ đều có nguy cơ mắc các vấn đề về khả năng sinh sản như nhau.

Nguyên nhân của vô sinh nam

Nói chung, vô sinh ở nam giới liên quan đến các vấn đề sau:

  • sản xuất tinh trùng không hiệu quả
  • số lượng tinh trùng thấp
  • hình dạng của tinh trùng không bình thường
  • chuyển động của tinh trùng, bao gồm cả chuyển động lắc lư của tinh trùng và sự vận chuyển của tinh trùng qua các ống của hệ sinh dục nam

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến vô sinh ở nam giới bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân hoặc béo phì
  • tiếp xúc với chất độc, chẳng hạn như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và kim loại nặng

Các bệnh gây vô sinh nam

Một số ví dụ về các tình trạng y tế có thể gây vô sinh nam bao gồm:

  • xuất tinh ngược
  • giãn tĩnh mạch hoặc sưng các tĩnh mạch xung quanh tinh hoàn
  • tinh hoàn chưa xuống bìu
  • có các kháng thể tấn công tinh trùng của bạn và tiêu diệt chúng
  • mất cân bằng nội tiết tố, chẳng hạn như sản xuất testosterone thấp
  • một số loại thuốc như sulfasalazine (Azulfidine, Azulfidine EN-Tabs), được sử dụng cho bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc viêm loét đại tràng,...

Nguyên nhân vô sinh ở nữ

Vô sinh nữ có thể do nhiều yếu tố ảnh hưởng hoặc can thiệp vào các quá trình sinh học sau:

  • rụng trứng, khi trứng trưởng thành được giải phóng khỏi buồng trứng
  • thụ tinh, xảy ra khi tinh trùng gặp trứng trong ống dẫn trứng sau khi di chuyển qua cổ tử cung và tử cung
  • làm tổ, xảy ra khi trứng đã thụ tinh bám vào niêm mạc tử cung, nơi nó có thể lớn lên và phát triển thành em bé

Các yếu tố nguy cơ gây vô sinh nữ bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân, béo phì hoặc nhẹ cân đáng kể
  • mắc một số bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs) có thể làm hỏng hệ thống sinh sản

Các bệnh gây vô sinh nữ

Một loạt các tình trạng y tế có thể ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nữ và gây vô sinh ở phụ nữ, bao gồm:

  • rối loạn rụng trứng, có thể do hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc mất cân bằng nội tiết tố gây ra
  • bệnh viêm vùng chậu
  • lạc nội mạc tử cung
  • u xơ tử cung
  • suy buồng trứng sớm
  • sẹo do phẫu thuật trước đó
  • sử dụng lâu dài thuốc chống viêm không steroid (NSAIDS) liều cao như aspirin (Bayer) và ibuprofen (Advil, Motrin)

Các vấn đề về rụng trứng gây ra khoảng 1/4 các vấn đề vô sinh ở các cặp vợ chồng. Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh là hai dấu hiệu cho thấy phụ nữ có thể không rụng trứng.

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên có thể được áp dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với phương pháp điều trị truyền thống.

  • Châm cứu

Châm cứu sử dụng những chiếc kim nhỏ, mảnh đâm vào các điểm khác nhau trên cơ thể. Người ta tin rằng những điểm này có thể giúp kích thích dòng chảy năng lượng của cơ thể.

  • Yoga

Yoga kết hợp các tư thế và kỹ thuật thở để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Các nghiên cứu về yoga như một phương pháp điều trị vô sinh còn hạn chế. Tuy nhiên, người ta tin rằng tập yoga có thể có lợi trong việc giảm căng thẳng có thể liên quan đến việc điều trị khả năng sinh sản.

  • Vitamin

Các loại vitamin và khoáng chất khác nhau có thể có lợi trong việc thúc đẩy khả năng sinh sản. Một số vitamin cần chú ý bao gồm:

- folate
- kẽm
- vitamin C
- vitamin E
- sắt
Bạn cũng có thể xem xét các chất bổ sung khác, chẳng hạn như men vi sinh, có thể thúc đẩy tiêu hóa lành mạnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. 

  • Tinh dầu

Tinh dầu có nguồn gốc từ thực vật, thường là từ rễ, hạt hoặc lá của chúng. Chúng có thể được sử dụng trong liệu pháp hương thơm để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Liệu pháp hương thơm có thể liên quan đến việc xoa bóp, tắm hoặc đốt các loại tinh dầu.

Được chẩn đoán vô sinh không có nghĩa là ước mơ có con của bạn đã kết thúc. Có thể mất một thời gian, nhưng một số cặp vợ chồng bị hiếm muộn cuối cùng vẫn có thể có con. Phương pháp điều trị phù hợp cho bạn và đối tác của bạn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, nguyên nhân gây vô sinh và sở thích cá nhân của bạn. Trong một số trường hợp, vấn đề về khả năng sinh sản có thể không được điều trị. Tùy thuộc vào các trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị bạn và đối tác của bạn xem xét tinh trùng hoặc trứng của người hiến tặng, mang thai hộ hoặc nhận con nuôi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 dấu hiệu vô sinh ở nữ giới dễ phát giác

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

Xem thêm