Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều bạn cần biết về vô sinh

Thuật ngữ vô sinh được dùng để chỉ tình trạng các cặp vợ chồng thường xuyên quan hệ tình dục không áp dụng biện pháp tránh thai nào trong vòng 1 năm mà không thể thụ thai được. Ngoài ra, thuật ngữ này cũng được dùng với những phụ nữ có thể thụ thai nhưng lại không có khả năng mang thai cho đến khi sinh.

Một phụ nữ không bao giờ mang thai được sẽ được chẩn đoán là vô sinh nguyên phát. Một phụ nữ đã từng mang thai ít nhất một lần thành công sẽ được chẩn đoán là bị vô sinh thứ phát. Vô sinh không chỉ là vấn đề của phụ nữ. Đàn ông cũng có thể bị vô sinh. Trên thực tế, nam giới và phụ nữ đều có nguy cơ mắc các vấn đề về khả năng sinh sản như nhau.

Nguyên nhân của vô sinh nam

Nói chung, vô sinh ở nam giới liên quan đến các vấn đề sau:

  • sản xuất tinh trùng không hiệu quả
  • số lượng tinh trùng thấp
  • hình dạng của tinh trùng không bình thường
  • chuyển động của tinh trùng, bao gồm cả chuyển động lắc lư của tinh trùng và sự vận chuyển của tinh trùng qua các ống của hệ sinh dục nam

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến vô sinh ở nam giới bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân hoặc béo phì
  • tiếp xúc với chất độc, chẳng hạn như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và kim loại nặng

Các bệnh gây vô sinh nam

Một số ví dụ về các tình trạng y tế có thể gây vô sinh nam bao gồm:

  • xuất tinh ngược
  • giãn tĩnh mạch hoặc sưng các tĩnh mạch xung quanh tinh hoàn
  • tinh hoàn chưa xuống bìu
  • có các kháng thể tấn công tinh trùng của bạn và tiêu diệt chúng
  • mất cân bằng nội tiết tố, chẳng hạn như sản xuất testosterone thấp
  • một số loại thuốc như sulfasalazine (Azulfidine, Azulfidine EN-Tabs), được sử dụng cho bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc viêm loét đại tràng,...

Nguyên nhân vô sinh ở nữ

Vô sinh nữ có thể do nhiều yếu tố ảnh hưởng hoặc can thiệp vào các quá trình sinh học sau:

  • rụng trứng, khi trứng trưởng thành được giải phóng khỏi buồng trứng
  • thụ tinh, xảy ra khi tinh trùng gặp trứng trong ống dẫn trứng sau khi di chuyển qua cổ tử cung và tử cung
  • làm tổ, xảy ra khi trứng đã thụ tinh bám vào niêm mạc tử cung, nơi nó có thể lớn lên và phát triển thành em bé

Các yếu tố nguy cơ gây vô sinh nữ bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân, béo phì hoặc nhẹ cân đáng kể
  • mắc một số bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs) có thể làm hỏng hệ thống sinh sản

Các bệnh gây vô sinh nữ

Một loạt các tình trạng y tế có thể ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nữ và gây vô sinh ở phụ nữ, bao gồm:

  • rối loạn rụng trứng, có thể do hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc mất cân bằng nội tiết tố gây ra
  • bệnh viêm vùng chậu
  • lạc nội mạc tử cung
  • u xơ tử cung
  • suy buồng trứng sớm
  • sẹo do phẫu thuật trước đó
  • sử dụng lâu dài thuốc chống viêm không steroid (NSAIDS) liều cao như aspirin (Bayer) và ibuprofen (Advil, Motrin)

Các vấn đề về rụng trứng gây ra khoảng 1/4 các vấn đề vô sinh ở các cặp vợ chồng. Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh là hai dấu hiệu cho thấy phụ nữ có thể không rụng trứng.

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên có thể được áp dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với phương pháp điều trị truyền thống.

  • Châm cứu

Châm cứu sử dụng những chiếc kim nhỏ, mảnh đâm vào các điểm khác nhau trên cơ thể. Người ta tin rằng những điểm này có thể giúp kích thích dòng chảy năng lượng của cơ thể.

  • Yoga

Yoga kết hợp các tư thế và kỹ thuật thở để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Các nghiên cứu về yoga như một phương pháp điều trị vô sinh còn hạn chế. Tuy nhiên, người ta tin rằng tập yoga có thể có lợi trong việc giảm căng thẳng có thể liên quan đến việc điều trị khả năng sinh sản.

  • Vitamin

Các loại vitamin và khoáng chất khác nhau có thể có lợi trong việc thúc đẩy khả năng sinh sản. Một số vitamin cần chú ý bao gồm:

- folate
- kẽm
- vitamin C
- vitamin E
- sắt
Bạn cũng có thể xem xét các chất bổ sung khác, chẳng hạn như men vi sinh, có thể thúc đẩy tiêu hóa lành mạnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. 

  • Tinh dầu

Tinh dầu có nguồn gốc từ thực vật, thường là từ rễ, hạt hoặc lá của chúng. Chúng có thể được sử dụng trong liệu pháp hương thơm để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Liệu pháp hương thơm có thể liên quan đến việc xoa bóp, tắm hoặc đốt các loại tinh dầu.

Được chẩn đoán vô sinh không có nghĩa là ước mơ có con của bạn đã kết thúc. Có thể mất một thời gian, nhưng một số cặp vợ chồng bị hiếm muộn cuối cùng vẫn có thể có con. Phương pháp điều trị phù hợp cho bạn và đối tác của bạn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, nguyên nhân gây vô sinh và sở thích cá nhân của bạn. Trong một số trường hợp, vấn đề về khả năng sinh sản có thể không được điều trị. Tùy thuộc vào các trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị bạn và đối tác của bạn xem xét tinh trùng hoặc trứng của người hiến tặng, mang thai hộ hoặc nhận con nuôi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 dấu hiệu vô sinh ở nữ giới dễ phát giác

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

Xem thêm