Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều bạn cần biết về vô sinh

Thuật ngữ vô sinh được dùng để chỉ tình trạng các cặp vợ chồng thường xuyên quan hệ tình dục không áp dụng biện pháp tránh thai nào trong vòng 1 năm mà không thể thụ thai được. Ngoài ra, thuật ngữ này cũng được dùng với những phụ nữ có thể thụ thai nhưng lại không có khả năng mang thai cho đến khi sinh.

Một phụ nữ không bao giờ mang thai được sẽ được chẩn đoán là vô sinh nguyên phát. Một phụ nữ đã từng mang thai ít nhất một lần thành công sẽ được chẩn đoán là bị vô sinh thứ phát. Vô sinh không chỉ là vấn đề của phụ nữ. Đàn ông cũng có thể bị vô sinh. Trên thực tế, nam giới và phụ nữ đều có nguy cơ mắc các vấn đề về khả năng sinh sản như nhau.

Nguyên nhân của vô sinh nam

Nói chung, vô sinh ở nam giới liên quan đến các vấn đề sau:

  • sản xuất tinh trùng không hiệu quả
  • số lượng tinh trùng thấp
  • hình dạng của tinh trùng không bình thường
  • chuyển động của tinh trùng, bao gồm cả chuyển động lắc lư của tinh trùng và sự vận chuyển của tinh trùng qua các ống của hệ sinh dục nam

Các yếu tố nguy cơ liên quan đến vô sinh ở nam giới bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân hoặc béo phì
  • tiếp xúc với chất độc, chẳng hạn như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và kim loại nặng

Các bệnh gây vô sinh nam

Một số ví dụ về các tình trạng y tế có thể gây vô sinh nam bao gồm:

  • xuất tinh ngược
  • giãn tĩnh mạch hoặc sưng các tĩnh mạch xung quanh tinh hoàn
  • tinh hoàn chưa xuống bìu
  • có các kháng thể tấn công tinh trùng của bạn và tiêu diệt chúng
  • mất cân bằng nội tiết tố, chẳng hạn như sản xuất testosterone thấp
  • một số loại thuốc như sulfasalazine (Azulfidine, Azulfidine EN-Tabs), được sử dụng cho bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc viêm loét đại tràng,...

Nguyên nhân vô sinh ở nữ

Vô sinh nữ có thể do nhiều yếu tố ảnh hưởng hoặc can thiệp vào các quá trình sinh học sau:

  • rụng trứng, khi trứng trưởng thành được giải phóng khỏi buồng trứng
  • thụ tinh, xảy ra khi tinh trùng gặp trứng trong ống dẫn trứng sau khi di chuyển qua cổ tử cung và tử cung
  • làm tổ, xảy ra khi trứng đã thụ tinh bám vào niêm mạc tử cung, nơi nó có thể lớn lên và phát triển thành em bé

Các yếu tố nguy cơ gây vô sinh nữ bao gồm:

  • tuổi cao
  • hút thuốc lá
  • sử dụng nhiều rượu
  • thừa cân, béo phì hoặc nhẹ cân đáng kể
  • mắc một số bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs) có thể làm hỏng hệ thống sinh sản

Các bệnh gây vô sinh nữ

Một loạt các tình trạng y tế có thể ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nữ và gây vô sinh ở phụ nữ, bao gồm:

  • rối loạn rụng trứng, có thể do hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) hoặc mất cân bằng nội tiết tố gây ra
  • bệnh viêm vùng chậu
  • lạc nội mạc tử cung
  • u xơ tử cung
  • suy buồng trứng sớm
  • sẹo do phẫu thuật trước đó
  • sử dụng lâu dài thuốc chống viêm không steroid (NSAIDS) liều cao như aspirin (Bayer) và ibuprofen (Advil, Motrin)

Các vấn đề về rụng trứng gây ra khoảng 1/4 các vấn đề vô sinh ở các cặp vợ chồng. Kinh nguyệt không đều hoặc không có kinh là hai dấu hiệu cho thấy phụ nữ có thể không rụng trứng.

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên

Các phương pháp điều trị vô sinh tự nhiên có thể được áp dụng riêng lẻ hoặc kết hợp với phương pháp điều trị truyền thống.

  • Châm cứu

Châm cứu sử dụng những chiếc kim nhỏ, mảnh đâm vào các điểm khác nhau trên cơ thể. Người ta tin rằng những điểm này có thể giúp kích thích dòng chảy năng lượng của cơ thể.

  • Yoga

Yoga kết hợp các tư thế và kỹ thuật thở để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Các nghiên cứu về yoga như một phương pháp điều trị vô sinh còn hạn chế. Tuy nhiên, người ta tin rằng tập yoga có thể có lợi trong việc giảm căng thẳng có thể liên quan đến việc điều trị khả năng sinh sản.

  • Vitamin

Các loại vitamin và khoáng chất khác nhau có thể có lợi trong việc thúc đẩy khả năng sinh sản. Một số vitamin cần chú ý bao gồm:

- folate
- kẽm
- vitamin C
- vitamin E
- sắt
Bạn cũng có thể xem xét các chất bổ sung khác, chẳng hạn như men vi sinh, có thể thúc đẩy tiêu hóa lành mạnh và cải thiện sức khỏe tổng thể. 

  • Tinh dầu

Tinh dầu có nguồn gốc từ thực vật, thường là từ rễ, hạt hoặc lá của chúng. Chúng có thể được sử dụng trong liệu pháp hương thơm để thúc đẩy thư giãn và giảm mức độ căng thẳng. Liệu pháp hương thơm có thể liên quan đến việc xoa bóp, tắm hoặc đốt các loại tinh dầu.

Được chẩn đoán vô sinh không có nghĩa là ước mơ có con của bạn đã kết thúc. Có thể mất một thời gian, nhưng một số cặp vợ chồng bị hiếm muộn cuối cùng vẫn có thể có con. Phương pháp điều trị phù hợp cho bạn và đối tác của bạn sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, nguyên nhân gây vô sinh và sở thích cá nhân của bạn. Trong một số trường hợp, vấn đề về khả năng sinh sản có thể không được điều trị. Tùy thuộc vào các trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị bạn và đối tác của bạn xem xét tinh trùng hoặc trứng của người hiến tặng, mang thai hộ hoặc nhận con nuôi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 dấu hiệu vô sinh ở nữ giới dễ phát giác

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm