Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiễm khuẩn huyết: nguyên nhân, triệu chứng và yếu tố nguy cơ (Phần 1)

Cụm từ nhiễm độc máu – nhiễm khuẩn huyết có thể khá phổ biến và nhiều người biết đến thông qua tính nghiêm trọng của nó. Nhiễm độc máu là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng. Bệnh xảy ra khi vi khuẩn xuất hiện trong máu và gây nên tình trạng nhiễm trùng. Mặc dù tên của bệnh còn có thể được gọi là nhiễm độc máu, song bệnh không liên quan gì đến chất độc. Vậy nhiễm độc máu nguy hiểm như thế nào?

Nhiễm độc máu là gì?

Mặc dù cụm từ “nhiễm độc máu” không phải là một thuật ngữ trong y tế, tuy nhiên nó vẫn có thể được sử dụng để mô tả tình trạng nhiễm khuẩn huyết, nhiễm trùng máu hoặc sốc nhiễm khuâ. Không phải ngẫu nhiên mà tình trạng này lại có cái tên nghe nguy hiểm như vậy. Nhiễm độc máu là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng, có thể gây tử vong. Chẩn đoán và điều trị kịp thời là điều cần thiết để điều trị tình trạng này, nhưng việc hiểu được các yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra.

Nhiễm độc máu có nguyên nhân từ đâu?

Nhiễm độc máu xảy ra khi vi khuẩn gây nhiễm trùng ở một bộ phận khác của cơ thể xâm nhập vào máu. Sự hiện diện của vi khuẩn trong máu được gọi là du khuẩn huyết hoặc nhiễm khuẩn huyết. Thuật ngữ du khuẩn huyếtnhiễm khuẩn huyết thường được sử dụng thay thế cho nhau, mặc dù về mặt bản chất, chúng không hoàn toàn giống nhau. Du khuẩn huyết là tình trạng có vi khuẩn trong máu, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết. Nhiễm khuẩn huyết là một tình trạng nhiễm trùng nặng và thường đe dọa tính mạng nếu không được điều trị. Tuy vậy, bất kỳ loại nhiễm trùng nào - dù là vi khuẩn, nấm hay virus - đều có thể gây nhiễm trùng huyết; và những tác nhân lây nhiễm này không nhất thiết phải có trong máu để gây ra vấn đề nghiêm trọng này.

Ảnh: Nhiễm trùng huyết do thủy đậu

Nhiễm trùng thường xảy ra nhất ở phổi, bụng và đường tiết niệu. Nhiễm khuẩn huyết cũng xảy ra thường xuyên hơn ở những người nhập viện, nơi nguy cơ nhiễm trùng đã cao hơn do môi trường đặc biệt. Vì tình trạng nhiễm độc máu xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu và kết hợp với một bệnh nhiễm trùng sẵn có, do đó nhiễm khuẩn huyết không thể xảy ra nếu không bị mắc phải một nhiễm trùng nào đó từ trước. Một số nguyên nhân phổ biến của nhiễm trùng có thể gây nhiễm trùng huyết bao gồm:

  • Nhiễm trùng vùng bụng
  • Vết cắn của côn trùng bị nhiễm trùng
  • Nhiễm trùng huyết liên quan đến đường trung tâm, chẳng hạn như từ catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC) – một trong những dụng cụ y tế được sử dụng thường xuyên nhất ở những bệnh nhân nặng điều trị tại các đơn vị chăm sóc đặc biệt
  • Nhổ răng hoặc răng bị nhiễm trùng răng miệng
  • Vết thương tiếp xúc với vi khuẩn trong quá trình hồi phục sau phẫu thuật/hoặc không thay băng phẫu thuật đủ thường xuyên khiến vết thương tiếp xúc với vi khuẩn
  • Vết thương hở tiếp xúc với môi trường và nhiễm trùng
  • Do vi khuẩn kháng thuốc
  • Nhiễm trùng thận hoặc đường tiết niệu
  • Viêm phổi
  • Các tình trạng nhiễm trùng lây truyền qua da

Ai là người có nguy cơ mắc nhiễm độc máu cao nhất?

Một số người có nguy cơ gặp phải tình trạng nhiễm trùng nhiều hơn những người khác. Các yếu tố nguy cơ dẫn đến điều này bao gồm:

  • Những người có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn như mắc HIV, AIDS, hay bệnh bạch cầu
  • Trẻ nhỏ
  • Người cao tuổi
  • Tiêm chích ma túy
  • Vệ sinh răng miệng kém
  • Sử dụng can thiệp catheter trong các trường hợp điều trị đặc biệt
  • Từng phẫu thuật hay thủ thuật răng miệng
  • Làm việc trong môi trường dễ tiếp xúc với vi khuẩn hay virus, chẳng hạn như bệnh viện hay ngoài trời

Các triệu chứng gặp phải

Các triệu chứng của nhiễm độc máu bao gồm:

  • Ớn lạnh
  • Sốt vừa hoặc sốt cao
  • Suy nhược, yếu đuối
  • Thở nhanh
  • Tăng nhịp tim, đánh trống ngực
  • Da tái xanh, đặc biệt ở mặt

Một số triệu chứng này có liên quan đến cúm hoặc các bệnh khác. Tuy nhiên nếu là mới phẫu thuật hoặc đang phục hồi chấn thương, đây có thể là các dấu hiệu nghiêm trọng và cần phải đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Các triệu chứng đe dọa tính mạng bao gồm:
  • Tâm trí hoang mang, hoảng loạn
  • Nốt, chấm đỏ xuất hiện trên da và lan rộng thành vết, đám bầm tím lớn
  • Sốc
  • Bài tiết nước tiểu ít
  • Suy tạng

Nhiễm độc máu có thể dẫn đến hội chứng suy hô hấp và sốc nhiễm trùng. Nếu tình trạng này xảy ra và không được điều trị ngay lập tức, tử vong có thể rất cao.

(còn phần 2)

Tham khảo thêm thông tin tại: Nhiễm độc máu: chẩn đoán, điều trị và tiên lượng (Phần 2)

Bình luận
Tin mới
  • 31/08/2025

    Thực phẩm tự nhiên giúp kiểm soát rối loạn mỡ máu

    Rối loạn mỡ máu không được kiểm soát là nguyên nhân dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm. Tình trạng này có liên quan trực tiếp đến chế độ ăn uống, đặc biệt là tiêu thụ quá nhiều chất béo không lành mạnh.

  • 31/08/2025

    Ảnh hưởng của mùa mưa tới hệ hô hấp

    Mùa mưa mang tới sự dễ chịu sau mùa hè oi bức, nhưng kèm theo những cơn mưa mát mẻ, nó cũng tìm tàng các mối nguy cơ về sức khỏe, đặc biệt là hệ hô hấp. Để bảo vệ sức khỏe của bạn, bạn cần hiểu rõ thời tiết trong mùa mưa và ngăn ngừa cái mối nguy cơ có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của bạn

  • 30/08/2025

    Cảnh giác sốt xuất huyết và tay chân miệng vào mùa mưa

    Mùa mưa không chỉ mang đến không khí mát mẻ mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh truyền nhiễm phát triển. Trong đó sốt xuất huyết và tay chân miệng là 2 bệnh lý đáng lo ngại nhất do tốc độ lây lan nhanh và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và áp dụng các biện pháp phòng bệnh là yếu tố then chốt để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về hai căn bệnh này, từ nguyên nhân, triệu chứng đến cách phòng tránh, giúp các bậc phụ huynh chủ động hơn trong việc chăm sóc con em mình.

  • 30/08/2025

    5 lợi ích sức khỏe tuyệt vời của giá đỗ ít người biết

    Giá đỗ được biết đến là loại thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất, chất xơ tốt cho sức khỏe. Thường xuyên ăn giá đỗ không chỉ có ích cho sức khỏe mà còn hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư.

  • 29/08/2025

    Giải pháp hiệu quả giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp trong mùa mưa

    Khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi, nhiều người cảm thấy dễ chịu vì thời tiết mát mẻ hơn, giảm bớt cái nóng oi ả. Tuy nhiên, đối với những ai đang phải sống chung với viêm khớp, mùa mưa lại mang đến không ít khó khăn.

  • 29/08/2025

    4 tác dụng độc đáo của nước gừng đỗ đen rang

    Nước gừng và nước đỗ đen rang là hai loại thức uống quen thuộc trong dân gian, được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe. Khi kết hợp hai nguyên liệu này sẽ có một loại đồ uống thơm ngon và bổ dưỡng, mang lại những tác dụng tích cực cho cơ thể.

  • 29/08/2025

    Bệnh hen suyễn ở trẻ em

    Hen suyễn là một trong những bệnh lý hô hấp mãn tính rất phổ biến ở trẻ em, ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Bệnh gây ra những khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, từ vui chơi, học tập đến giấc ngủ, và nếu không được kiểm soát tốt, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

  • 28/08/2025

    Tác động của thời tiết ẩm ướt mùa mưa lũ đến sức khỏe da và cách chăm sóc

    Mùa mưa lũ không chỉ gây khó chịu bởi những cơn mưa kéo dài và không khí ẩm ướt mà còn là "kẻ thù" tiềm ẩn của làn da. Môi trường ẩm ướt, nguồn nước ô nhiễm và sự phát triển mạnh mẽ của vi sinh vật có hại tạo điều kiện thuận lợi cho hàng loạt vấn đề da liễu bùng phát.

Xem thêm