Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nhiễm khuẩn huyết: nguyên nhân, triệu chứng và yếu tố nguy cơ (Phần 1)

Cụm từ nhiễm độc máu – nhiễm khuẩn huyết có thể khá phổ biến và nhiều người biết đến thông qua tính nghiêm trọng của nó. Nhiễm độc máu là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng. Bệnh xảy ra khi vi khuẩn xuất hiện trong máu và gây nên tình trạng nhiễm trùng. Mặc dù tên của bệnh còn có thể được gọi là nhiễm độc máu, song bệnh không liên quan gì đến chất độc. Vậy nhiễm độc máu nguy hiểm như thế nào?

Nhiễm độc máu là gì?

Mặc dù cụm từ “nhiễm độc máu” không phải là một thuật ngữ trong y tế, tuy nhiên nó vẫn có thể được sử dụng để mô tả tình trạng nhiễm khuẩn huyết, nhiễm trùng máu hoặc sốc nhiễm khuâ. Không phải ngẫu nhiên mà tình trạng này lại có cái tên nghe nguy hiểm như vậy. Nhiễm độc máu là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng, có thể gây tử vong. Chẩn đoán và điều trị kịp thời là điều cần thiết để điều trị tình trạng này, nhưng việc hiểu được các yếu tố nguy cơ là bước đầu tiên để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra.

Nhiễm độc máu có nguyên nhân từ đâu?

Nhiễm độc máu xảy ra khi vi khuẩn gây nhiễm trùng ở một bộ phận khác của cơ thể xâm nhập vào máu. Sự hiện diện của vi khuẩn trong máu được gọi là du khuẩn huyết hoặc nhiễm khuẩn huyết. Thuật ngữ du khuẩn huyếtnhiễm khuẩn huyết thường được sử dụng thay thế cho nhau, mặc dù về mặt bản chất, chúng không hoàn toàn giống nhau. Du khuẩn huyết là tình trạng có vi khuẩn trong máu, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết. Nhiễm khuẩn huyết là một tình trạng nhiễm trùng nặng và thường đe dọa tính mạng nếu không được điều trị. Tuy vậy, bất kỳ loại nhiễm trùng nào - dù là vi khuẩn, nấm hay virus - đều có thể gây nhiễm trùng huyết; và những tác nhân lây nhiễm này không nhất thiết phải có trong máu để gây ra vấn đề nghiêm trọng này.

Ảnh: Nhiễm trùng huyết do thủy đậu

Nhiễm trùng thường xảy ra nhất ở phổi, bụng và đường tiết niệu. Nhiễm khuẩn huyết cũng xảy ra thường xuyên hơn ở những người nhập viện, nơi nguy cơ nhiễm trùng đã cao hơn do môi trường đặc biệt. Vì tình trạng nhiễm độc máu xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu và kết hợp với một bệnh nhiễm trùng sẵn có, do đó nhiễm khuẩn huyết không thể xảy ra nếu không bị mắc phải một nhiễm trùng nào đó từ trước. Một số nguyên nhân phổ biến của nhiễm trùng có thể gây nhiễm trùng huyết bao gồm:

  • Nhiễm trùng vùng bụng
  • Vết cắn của côn trùng bị nhiễm trùng
  • Nhiễm trùng huyết liên quan đến đường trung tâm, chẳng hạn như từ catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC) – một trong những dụng cụ y tế được sử dụng thường xuyên nhất ở những bệnh nhân nặng điều trị tại các đơn vị chăm sóc đặc biệt
  • Nhổ răng hoặc răng bị nhiễm trùng răng miệng
  • Vết thương tiếp xúc với vi khuẩn trong quá trình hồi phục sau phẫu thuật/hoặc không thay băng phẫu thuật đủ thường xuyên khiến vết thương tiếp xúc với vi khuẩn
  • Vết thương hở tiếp xúc với môi trường và nhiễm trùng
  • Do vi khuẩn kháng thuốc
  • Nhiễm trùng thận hoặc đường tiết niệu
  • Viêm phổi
  • Các tình trạng nhiễm trùng lây truyền qua da

Ai là người có nguy cơ mắc nhiễm độc máu cao nhất?

Một số người có nguy cơ gặp phải tình trạng nhiễm trùng nhiều hơn những người khác. Các yếu tố nguy cơ dẫn đến điều này bao gồm:

  • Những người có hệ miễn dịch suy yếu, chẳng hạn như mắc HIV, AIDS, hay bệnh bạch cầu
  • Trẻ nhỏ
  • Người cao tuổi
  • Tiêm chích ma túy
  • Vệ sinh răng miệng kém
  • Sử dụng can thiệp catheter trong các trường hợp điều trị đặc biệt
  • Từng phẫu thuật hay thủ thuật răng miệng
  • Làm việc trong môi trường dễ tiếp xúc với vi khuẩn hay virus, chẳng hạn như bệnh viện hay ngoài trời

Các triệu chứng gặp phải

Các triệu chứng của nhiễm độc máu bao gồm:

  • Ớn lạnh
  • Sốt vừa hoặc sốt cao
  • Suy nhược, yếu đuối
  • Thở nhanh
  • Tăng nhịp tim, đánh trống ngực
  • Da tái xanh, đặc biệt ở mặt

Một số triệu chứng này có liên quan đến cúm hoặc các bệnh khác. Tuy nhiên nếu là mới phẫu thuật hoặc đang phục hồi chấn thương, đây có thể là các dấu hiệu nghiêm trọng và cần phải đến cơ sở y tế ngay lập tức.

Các triệu chứng đe dọa tính mạng bao gồm:
  • Tâm trí hoang mang, hoảng loạn
  • Nốt, chấm đỏ xuất hiện trên da và lan rộng thành vết, đám bầm tím lớn
  • Sốc
  • Bài tiết nước tiểu ít
  • Suy tạng

Nhiễm độc máu có thể dẫn đến hội chứng suy hô hấp và sốc nhiễm trùng. Nếu tình trạng này xảy ra và không được điều trị ngay lập tức, tử vong có thể rất cao.

(còn phần 2)

Tham khảo thêm thông tin tại: Nhiễm độc máu: chẩn đoán, điều trị và tiên lượng (Phần 2)

Bình luận
Tin mới
  • 15/06/2021

    Cần làm gì để tránh lây nhiễm SARS-CoV-2 khi đi xe khách, xe buýt?

    Trong bối cảnh dịch COVID-9 bùng phát phức tạp như hiện nay, tôi phải làm gì để phòng tránh lây nhiễm nCoV khi đi xe khách, xe buýt?

  • 15/06/2021

    Viêm gan B: Những chú ý thường gặp và biện pháp cải thiện bệnh

    Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và âm thầm. Có tới 90% người bị viêm gan B không hề biết mình bị mắc bệnh. Cùng tìm hiểu ngay về căn bệnh này cũng như các biện pháp cải thiện hiệu quả ngay trong bài viết dưới đây nhé.

  • 15/06/2021

    Nổi mụn ở bộ phận sinh dục

    Phát ban ở bộ phận sinh dục có thể gây ra lo lắng, đặc biệt nếu nguyên nhân của tình trạng không được hiểu đầy đủ. Trong hầu hết các trường hợp, phát ban ở bộ phận sinh dục là một triệu chứng của một chứng rối loạn khác.

  • 15/06/2021

    Bí quyết tăng cường sức khỏe thời dịch

    Ăn cân đối bột đường, đạm, béo, vitamin và khoáng chất; ít nhất 5 trong 8 nhóm thực phẩm, uống 2 lít nước, tập thể dục giúp tăng đề kháng.

  • 15/06/2021

    Có nên rửa mặt bằng đá lạnh?

    Rửa mặt bằng đá lạnh có thể thu nhỏ lỗ chân lông, giảm bã nhờn, giảm nếp nhăn song có thể gây kích ứng, dị ứng hoặc bỏng lạnh.

  • 15/06/2021

    U não và ung thư não

    U não là một tình trạng bệnh lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe nói chung và hệ thần kinh nói riêng. Vậy bạn đã biết gì về u não hay chưa? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

  • 15/06/2021

    Người bị đột quỵ nên và không nên ăn, uống gì để nhanh hồi phục?

    Đột quỵ hay còn gọi là tai biến mạch máu não là căn bệnh đang gia tăng trong những năm gần đây, đặc biệt đang có xu hướng ngày càng trẻ hoá. Ở đối tượng người cao tuổi thì tỉ lệ gây tử vong rất cao. Chính vì vậy, chúng ta nên phòng ngừa đột quỵ từ khi còn trẻ tuổi, bằng chế độ dinh dưỡng và lối sống khoa học, lành mạnh.

  • 15/06/2021

    Tiêm vắc xin có chắc chắn miễn nhiễm COVID-19?

    Trước thực tế 53 nhân viên y tế đã tiêm đủ 2 mũi vắc xin COVID-19 có kết quả xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2, những câu hỏi xung quanh tiêm vắc xin COVID-19 lại được đặt ra…

Xem thêm