Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây táo bón mạn tính (phần 2)

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón mạn tính và thông thường, rất khó để chỉ ra được một hay một số nguyên nhân nào gây ra tình trạng táo bón cả. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất và những gì bạn có thể làm để dự phòng tình trạng này.

Nguyên nhân gây táo bón mạn tính

Tiểu đường

Cũng giống như suy giáp, tiểu đường cũng là một vấn đề về nội tiết. Trong bệnh tiểu đường , cơ thể bạn sẽ ngừng sản xuất ra hormone insulin, do vậy, cơ thể bạn sẽ không thể chuyển hóa được lượng đường trong thực phẩm mà bạn ăn vào. Tăng đường huyết trong bệnh tiểu đường type 1 và 2 có thể dẫn đến các biến chứng thần kinh do bệnh tiểu đường hoặc tổn thương dây thần kinh. Tổn thương các dây thần kinh kiểm soát hệ tiêu hóa cũng có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón.

Tình trạng tiểu đường nên được chẩn đoán càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị, các triệu chứng sẽ tiến triển nặng hơn. Cùng với táo bón, các triệu chứng khác của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Luôn luôn cảm thấy khát nước
  • Thường xuyên đi tiểu, đặc biệt là vào buổi tối
  • Mệt mỏi
  • Sụt cân
  • Nhìn mờ
  • Hội chứng ruột kích thích

Táo bón có thể là hậu quả của hội chứng ruột kích thích. Nguyên nhân chính xác của hội chứng ruột kích thích hiện chưa được biết rõ, nhưng được cho là do hậu quả của tương tác giữa não  và hệ tiêu hóa. Chẩn đoán hội chứng ruột kích thích có thể được thực hiện bằng cách lượng giá các triệu chứng. Ngoài táo bón, các triệu chứng ruột kích thích khác bao gồm:

  • Đau quặn bụng
  • Chướng bụng
  • Đầy hơi quá nhiều
  • Thỉnh thoảng bị tiêu chảy cấp tính
  • Đi ngoài phân nhầy

Lo âu

Khi bạn lo lắng hoặc căng thẳng, cơ thể sẽ có chế độ chống lại hay bỏ chạy (flight or fight). Hệ thần kinh giao cảm lúc đó sẽ được kích hoạt, điều đó có nghĩa là hệ tiêu hóa của bạn sẽ bắt đầu bị đình trệ. Tình trạng lo âu nếu không thuyên giảm đôi khi sẽ dẫn đến rối loạn lo âu và sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến hệ tiêu hóa của bạn.

Các triệu chứng khác của rối loạn lo âu bao gồm:

  • Lo lắng quá mức
  • Không yên
  • Mất ngủ
  • Dễ kích động
  • Khó tập trung
  • Lo âu có thể được điều trị bằng thuốc hoặc tư vấn tâm lý

Trầm cảm

Trầm cảm có thể gây ra tình trạng táo bón vì rất nhiều lý do. Những người bị trầm cảm thường sẽ nằm trên giường buồn chán cả ngày và do vậy, giảm mức độ hoạt động thể chất. Những người bị trầm cảm cũng có thể sẽ thay đổi chế độ ăn, họ sẽ trở nên ăn rất nhiều thực phẩm nhiều đường, chất béo hoặc hầu như không ăn gì nhiều. Lối sống và chế độ ăn như vậy rất có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón.

Dùng thuốc và tư vấn tâm lý rất hiệu quả với những người bị trầm cảm. Triệu chứng trầm cảm bao gồm:

  • Cảm thấy vô vọng, vô dụng
  • Có những suy nghĩ tự tử
  • Dễ cáu giận
  • Mất hứng thú với các hoạt động yêu thích hàng nagy
  • Gặp khó khăn trong việc tập trung
  • Mệt mỏi
  • Giảm cảm giác ngon miệng.

Nếu bạn có xuất hiện bất cứ triệu chứng nào trên đây, hãy cân nhắc đến việc gặp chuyên gia trị liệu. Một khi các vấn đề về tâm lý của bạn được giải quyết, hệ tiêu hóa của bạn sẽ đáp ứng lại và sẽ giảm được tình trạng táo bón.

Mang thai

Táo bón là tình trạng rất phổ biến khi mang thai. Cứ 5 phụ nữ mang thai thì sẽ có ít nhất 2 người gặp phải tình trạng táo bón. Nguyên nhân là vì khi mang thai, cơ thể sẽ sản xuất ra nhiều hormone progesterone hơn, và loại hormone này sẽ khiến các cơ ở hệ tiêu hóa co bóp khó khăn hơn. Nếu bạn mang thai, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về các cách điều trị táo bón hiệu quả, và an toàn với em bé trong bụng.

Các tình trạng bệnh lý khác

Trong một số trường hợp, các triệu chứng táo bón có thể là dấu hiệu của những vấn đề rất nguy hiểm. ví dụ, các vấn đề về não bộ hoặc các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh cũng có thể sẽ gây ảnh hưởng đến các dây thần kinh chỉ đạo việc co thắt cơ đường tiêu hóa và tống phân ra ngoài. Ngoài ra, nếu có thứ gì đó làm tắc đường tiêu hóa của bạn, ví dụ như một khối u, cũng có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón. Trong đa số trường hợp, táo bón không phải là triệu chứng duy nhất mà bạn gặp phải. Các tình trạng bệnh lý khác cũng có thể gây táo bón bao gồm:

  • Tăng canxi huyết
  • Bệnh đa xơ cứng
  • Bệnh Parkinson
  • Bất thường về giải phẫu đường tiêu hóa
  • Ung thư đường tiêu hóa
  • Chất thương cột sống
  • Đột quỵ
  • Dùng thuốc

Thực ra, tình trạng táo bón có thể không phải là do tình trạng bệnh lý bạn đang mắc phải gây ra mà là do các loại thuốc dùng để điều trị bệnh lý đó. Các thuốc dưới đây thường gây ra táo bón:

  • Các thuốc giảm đau dạng opiate, ví dụ như codein và morphine
  • Các thuốc chẹn kênh canxi để điều trị tăng huyết áp và bệnh tim mạch
  • Các thuốc kháng anticholinergic dùng để điều trị tình trạng co thắt cơ
  • Các thuốc dùng để điều trị bệnh động kinh
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng
  • Thuốc dùng để điều trị bệnh Parkinson
  • Thuốc lợi tiểu
  • Thuốc kháng axit dạ dày, đặc biệt là các thuốc kháng axit nhiều canxi
  • Thực phẩm chức năng bổ sung canxi
  • Thực phẩm chức năng bổ sung sắt để điều trị tình trạng thiếu máu
  • Các thuốc chống tiêu chảy

Nếu bạn nhận thấy có sự thay đổi trong nhu động ruột của mình sau khi bắt đầu uống bất cứ loại thuốc nào trên đây, hãy trao đổi với bác sỹ về việc điều chỉnh liều thuốc hoặc đổi thuốc hoặc kê thêm cho bạn một loại thuốc khác để điều chỉnh triệu chứng táo bón.

Nếu việc thay đổi chế độ ăn và thay đổi lối sống không giải quyết được các vấn đề về đường ruột của bạn, hãy đến gặp bác sỹ để được tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán sâu hơn.

Hãy dành thời gian để suy nghĩ về các triệu chứng mà bạn gặp phải, ví dụ như mệt mỏi, rụng tóc, hoặc thay đổi cân nặng. Hãy hỏi ý kiến bác sỹ xem liệu các loại thuốc bạn đang dùng có phải là nguyên nhân gây táo bón hay không.

Mặc dù táo bón mạn tính không phải lúc nào cũng nghiêm trọng, nhưng bác sỹ có thể sẽ yêu cầu bạn tiến hành thêm các xét nghiệm khác để đảm bảo chắc chắn hơn.

Nếu bạn được chẩn đoán mắc phải các tình trạng bệnh lý khác, cũng đừng quá hoảng sợ. Các bác sỹ sẽ giúp bạn có kế hoạc điều trị càng sớm càng tốt. Nếu bạn cảm thấy trầm cảm hoặc lo lắng và bạn nghĩ rằng những vấn đề này có thể sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bạn, hãy đến gặp một chuyên gia trị liệu.

Thông tin thêm bài viết: 6 loại thực phẩm dễ khiến bạn bị táo bón

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline)
Bình luận
Tin mới
  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

Xem thêm