Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây táo bón mạn tính (phần 2)

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón mạn tính và thông thường, rất khó để chỉ ra được một hay một số nguyên nhân nào gây ra tình trạng táo bón cả. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp nhất và những gì bạn có thể làm để dự phòng tình trạng này.

Nguyên nhân gây táo bón mạn tính

Tiểu đường

Cũng giống như suy giáp, tiểu đường cũng là một vấn đề về nội tiết. Trong bệnh tiểu đường , cơ thể bạn sẽ ngừng sản xuất ra hormone insulin, do vậy, cơ thể bạn sẽ không thể chuyển hóa được lượng đường trong thực phẩm mà bạn ăn vào. Tăng đường huyết trong bệnh tiểu đường type 1 và 2 có thể dẫn đến các biến chứng thần kinh do bệnh tiểu đường hoặc tổn thương dây thần kinh. Tổn thương các dây thần kinh kiểm soát hệ tiêu hóa cũng có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón.

Tình trạng tiểu đường nên được chẩn đoán càng sớm càng tốt. Nếu không được điều trị, các triệu chứng sẽ tiến triển nặng hơn. Cùng với táo bón, các triệu chứng khác của bệnh tiểu đường bao gồm:

  • Luôn luôn cảm thấy khát nước
  • Thường xuyên đi tiểu, đặc biệt là vào buổi tối
  • Mệt mỏi
  • Sụt cân
  • Nhìn mờ
  • Hội chứng ruột kích thích

Táo bón có thể là hậu quả của hội chứng ruột kích thích. Nguyên nhân chính xác của hội chứng ruột kích thích hiện chưa được biết rõ, nhưng được cho là do hậu quả của tương tác giữa não  và hệ tiêu hóa. Chẩn đoán hội chứng ruột kích thích có thể được thực hiện bằng cách lượng giá các triệu chứng. Ngoài táo bón, các triệu chứng ruột kích thích khác bao gồm:

  • Đau quặn bụng
  • Chướng bụng
  • Đầy hơi quá nhiều
  • Thỉnh thoảng bị tiêu chảy cấp tính
  • Đi ngoài phân nhầy

Lo âu

Khi bạn lo lắng hoặc căng thẳng, cơ thể sẽ có chế độ chống lại hay bỏ chạy (flight or fight). Hệ thần kinh giao cảm lúc đó sẽ được kích hoạt, điều đó có nghĩa là hệ tiêu hóa của bạn sẽ bắt đầu bị đình trệ. Tình trạng lo âu nếu không thuyên giảm đôi khi sẽ dẫn đến rối loạn lo âu và sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến hệ tiêu hóa của bạn.

Các triệu chứng khác của rối loạn lo âu bao gồm:

  • Lo lắng quá mức
  • Không yên
  • Mất ngủ
  • Dễ kích động
  • Khó tập trung
  • Lo âu có thể được điều trị bằng thuốc hoặc tư vấn tâm lý

Trầm cảm

Trầm cảm có thể gây ra tình trạng táo bón vì rất nhiều lý do. Những người bị trầm cảm thường sẽ nằm trên giường buồn chán cả ngày và do vậy, giảm mức độ hoạt động thể chất. Những người bị trầm cảm cũng có thể sẽ thay đổi chế độ ăn, họ sẽ trở nên ăn rất nhiều thực phẩm nhiều đường, chất béo hoặc hầu như không ăn gì nhiều. Lối sống và chế độ ăn như vậy rất có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón.

Dùng thuốc và tư vấn tâm lý rất hiệu quả với những người bị trầm cảm. Triệu chứng trầm cảm bao gồm:

  • Cảm thấy vô vọng, vô dụng
  • Có những suy nghĩ tự tử
  • Dễ cáu giận
  • Mất hứng thú với các hoạt động yêu thích hàng nagy
  • Gặp khó khăn trong việc tập trung
  • Mệt mỏi
  • Giảm cảm giác ngon miệng.

Nếu bạn có xuất hiện bất cứ triệu chứng nào trên đây, hãy cân nhắc đến việc gặp chuyên gia trị liệu. Một khi các vấn đề về tâm lý của bạn được giải quyết, hệ tiêu hóa của bạn sẽ đáp ứng lại và sẽ giảm được tình trạng táo bón.

Mang thai

Táo bón là tình trạng rất phổ biến khi mang thai. Cứ 5 phụ nữ mang thai thì sẽ có ít nhất 2 người gặp phải tình trạng táo bón. Nguyên nhân là vì khi mang thai, cơ thể sẽ sản xuất ra nhiều hormone progesterone hơn, và loại hormone này sẽ khiến các cơ ở hệ tiêu hóa co bóp khó khăn hơn. Nếu bạn mang thai, hãy hỏi ý kiến bác sỹ về các cách điều trị táo bón hiệu quả, và an toàn với em bé trong bụng.

Các tình trạng bệnh lý khác

Trong một số trường hợp, các triệu chứng táo bón có thể là dấu hiệu của những vấn đề rất nguy hiểm. ví dụ, các vấn đề về não bộ hoặc các vấn đề liên quan đến hệ thần kinh cũng có thể sẽ gây ảnh hưởng đến các dây thần kinh chỉ đạo việc co thắt cơ đường tiêu hóa và tống phân ra ngoài. Ngoài ra, nếu có thứ gì đó làm tắc đường tiêu hóa của bạn, ví dụ như một khối u, cũng có thể sẽ dẫn đến tình trạng táo bón. Trong đa số trường hợp, táo bón không phải là triệu chứng duy nhất mà bạn gặp phải. Các tình trạng bệnh lý khác cũng có thể gây táo bón bao gồm:

  • Tăng canxi huyết
  • Bệnh đa xơ cứng
  • Bệnh Parkinson
  • Bất thường về giải phẫu đường tiêu hóa
  • Ung thư đường tiêu hóa
  • Chất thương cột sống
  • Đột quỵ
  • Dùng thuốc

Thực ra, tình trạng táo bón có thể không phải là do tình trạng bệnh lý bạn đang mắc phải gây ra mà là do các loại thuốc dùng để điều trị bệnh lý đó. Các thuốc dưới đây thường gây ra táo bón:

  • Các thuốc giảm đau dạng opiate, ví dụ như codein và morphine
  • Các thuốc chẹn kênh canxi để điều trị tăng huyết áp và bệnh tim mạch
  • Các thuốc kháng anticholinergic dùng để điều trị tình trạng co thắt cơ
  • Các thuốc dùng để điều trị bệnh động kinh
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng
  • Thuốc dùng để điều trị bệnh Parkinson
  • Thuốc lợi tiểu
  • Thuốc kháng axit dạ dày, đặc biệt là các thuốc kháng axit nhiều canxi
  • Thực phẩm chức năng bổ sung canxi
  • Thực phẩm chức năng bổ sung sắt để điều trị tình trạng thiếu máu
  • Các thuốc chống tiêu chảy

Nếu bạn nhận thấy có sự thay đổi trong nhu động ruột của mình sau khi bắt đầu uống bất cứ loại thuốc nào trên đây, hãy trao đổi với bác sỹ về việc điều chỉnh liều thuốc hoặc đổi thuốc hoặc kê thêm cho bạn một loại thuốc khác để điều chỉnh triệu chứng táo bón.

Nếu việc thay đổi chế độ ăn và thay đổi lối sống không giải quyết được các vấn đề về đường ruột của bạn, hãy đến gặp bác sỹ để được tiến hành các xét nghiệm chẩn đoán sâu hơn.

Hãy dành thời gian để suy nghĩ về các triệu chứng mà bạn gặp phải, ví dụ như mệt mỏi, rụng tóc, hoặc thay đổi cân nặng. Hãy hỏi ý kiến bác sỹ xem liệu các loại thuốc bạn đang dùng có phải là nguyên nhân gây táo bón hay không.

Mặc dù táo bón mạn tính không phải lúc nào cũng nghiêm trọng, nhưng bác sỹ có thể sẽ yêu cầu bạn tiến hành thêm các xét nghiệm khác để đảm bảo chắc chắn hơn.

Nếu bạn được chẩn đoán mắc phải các tình trạng bệnh lý khác, cũng đừng quá hoảng sợ. Các bác sỹ sẽ giúp bạn có kế hoạc điều trị càng sớm càng tốt. Nếu bạn cảm thấy trầm cảm hoặc lo lắng và bạn nghĩ rằng những vấn đề này có thể sẽ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bạn, hãy đến gặp một chuyên gia trị liệu.

Thông tin thêm bài viết: 6 loại thực phẩm dễ khiến bạn bị táo bón

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline)
Bình luận
Tin mới
  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

  • 22/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống trà dâm bụt giúp hạ huyết áp

    Uống trà dâm bụt đều đặn suốt cả ngày có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt là đối với những người bị tăng huyết áp giai đoạn. Việc tạo thói quen uống hai tách trà trở lên mỗi ngày có thể tăng cường hiệu quả của nó .

  • 21/08/2026

    Lợi ích vô giá của vitamin A và cách bổ sung đúng

    Bổ sung đủ vitamin A không chỉ giúp "thắp sáng" đôi mắt mà còn thiết lập một hàng rào miễn dịch vững chắc cho toàn bộ cơ thể.

  • 21/08/2026

    Mức huyết áp lý tưởng cho người lớn tuổi là bao nhiêu?

    Theo thống kê của Phân hội tăng huyết áp Việt Nam, số người bị tăng huyết áp gia tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa, cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người bị huyết áp cao, tỷ lệ 25%, một con số đáng báo động.

  • 20/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

Xem thêm