Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ngừa biến chứng do da khô

Miền Bắc đang ở giai đoạn thời tiết lạnh và hanh khô, do vậy da cũng trở nên khô hơn. Da khô gây nhiều biến chứng các bệnh về da và cần được chăm sóc đúng cách.

Tại sao da bị khô?

Triệu chứng da khô xuất hiện khi da bị cạn kiệt nước.

Lớp sừng ở biểu bì được sản xuất và thay thế theo chu kỳ sừng hóa của da (trong khoảng 3 tuần lễ, da được thay mới lớp biểu bì). Lớp chất nhờn tự nhiên trên bề mặt da, do tuyến mồ hôi và tuyến nhờn sản xuất và các axít béo dưới da do các tế bào da sản xuất, duy trì độ ẩm cần thiết cho da ở mức 10-30%, giúp da mềm, mịn, linh hoạt.

Lượng nước dưới da được cấp từ độ ẩm môi trường, từ các lớp phía dưới của da và từ mồ hôi. Đồng thời, lượng nước này liên tục mất đi do bốc hơi trên bề mặt da.

Bình thường sự bay hơi diễn ra chậm và nước được thay thế đầy đủ nhờ lớp sừng ngăn cản sự mất nước. Một lớp sừng được tái tạo thường xuyên, được dưỡng ẩm tốt sẽ giữ độ pH lý tưởng cho da, bảo vệ da khỏi những vi khuẩn gây hại và các tác nhân từ môi trường.

Các dấu hiệu và triệu chứng của da khô đặc trưng xảy ra khi mất nước vượt quá sự cấp nước, và lượng nước của lớp sừng giảm xuống dưới 10%.

Lớp sừng khô khi lượng dầu tự nhiên trên da tiết ra quá chậm và quá ít (vì các tuyến bã nhờn, tuyến mồ hôi hoạt động không hiệu quả) và khi lượng axít béo được sản xuất bởi các tế bào da giảm đi dẫn đến cấu trúc da suy yếu. Khi khả năng thay thế tái tạo tế bào da rối loạn, lớp sừng không bong tróc tự nhiên, kết dính và bong tróc từng mảng. Khi lớp sừng khô, da không được bảo vệ tốt, sự mất nước tăng thêm và làn da của bạn rất dễ bị tổn thương, viêm nhiễm.

Các vấn đề về da khô bắt đầu bằng những triệu chứng nhẹ nhàng chỉ gây mất thẩm mỹ như thô, sần, da đỏ và mỏng. Da khô khiến các tế bào da không còn mịn màng, tươi mát, bề mặt da trở nên héo úa và tạo nên những nếp nhăn nông. Da khô không được bảo vệ tốt nên dễ bị kích ứng, dễ bị tác dụng của các tia bức xạ mặt trời, của môi trường, hóa chất tiếp xúc... nhanh chóng nhăn nám và lão hóa sớm, trông già nua, thiếu sức sống... Da khô dễ bị viêm nhiễm và có nguy cơ trở thành viêm da mạn tính với nhiều biến chứng.

Nếu chăm sóc da không đúng cách hoặc không quan tâm chăm sóc da, bề mặt da khô không thực hiện tốt chức năng bảo vệ da, lớp nhờn tự nhiên tạo độ pH lý tưởng không được da sản xuất đủ, da trở nên nhạy cảm, dễ kích ứng và viêm nhiễm, nhăn nheo, nám và sớm lão hóa, chảy sệ.

ngua-bien-chung-do-da-kho-1

Da khô gây nhiều bệnh về da.

Các yếu tố nguy cơ khiến da dễ bị khô

Da khô chỉ một phần nhỏ do bẩm sinh.

Khi có tuổi, da bạn có khuynh hướng khô dần đi, đặc biệt đối với nữ giới ở thời kỳ tiền mãn kinh, lượng axít béo trong da giảm mạnh khiến da mất vẻ mịn màng và lượng dầu tự nhiên do da sản xuất không còn đủ để giữ nước trong da.

Với các bé sơ sinh, tế bào da phát triển chưa hoàn chỉnh, lớp sừng không giữ đủ nước cho da bé và các triệu chứng da khô thường xuất hiện do thời tiết và do tiếp xúc, cọ xát, do tắm nước quá nóng, do hóa chất trong các sản phẩm tắm rửa và chăm sóc da bé.

Môi trường khô lạnh của mùa đông, môi trường làm việc có máy điều hòa trong các cao ốc văn phòng... có độ ẩm rất thấp khiến lượng nước dưới da cạn kiệt.

Làm sạch da quá thường xuyên, làm sạch da với các sản phẩm tẩy rửa, với nước quá nóng hoặc quá lạnh là thủ phạm khiến lớp sừng ngày càng khô, tăng sự nhạy cảm của da và tăng nặng vấn đề da khô.

Các biến chứng do da khô

Da khô không được chăm sóc đúng cách có thể dẫn đến các biến chứng trên bề mặt da như:

Viêm da dị ứng (eczema): là tình trạng da khô, mẩn đỏ, có vảy, khe nứt da sâu, đã được mô tả tương tự như nứt sứ hoặc dưới lòng sông khô. Da bị ảnh hưởng có thể bị viêm, ngứa và có thể chảy máu.

Viêm nang, viêm nang tóc làm mất tóc vĩnh viễn khi tạo sẹo.

Bị khô da có thể gây ra vết nứt sâu hay vết nứt có thể mở ra và chảy máu, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập. Những biến chứng có nhiều khả năng xảy ra khi cơ chế bảo vệ của da bình thường đang bị tổn hại nghiêm trọng. Nhiễm khuẩn do vi khuẩn ở các mô bên dưới của da có khả năng nhập vào hệ bạch huyết và mạch máu.

Bệnh vảy nến: Tình trạng da do sự tích tụ quá nhanh các tế bào thô, khô, các tế bào da chết tạo thành lớp vảy dày; đôi khi gây khô đỏ da, vảy bạc. Trong trường hợp nặng, da nứt, chảy máu, có mụn nước chứa đầy mủ. Bệnh vẩy nến là một bệnh mạn tính liên tục có xu hướng bùng nổ theo định kỳ, bạn có thể điều trị triệu chứng nhưng bệnh lại tái phát nhiều năm.

Chứng dày sừng nang lông da gà giống như mụn trứng cá thường xuất hiện trên cánh tay, chân hoặc mông, chúng thường không đau hoặc ngứa. Da thô, u lên, sần và nhám; đôi khi viêm đỏ da.

Bệnh vảy cá: phát triển khi các tế bào da tích lũy dày, vảy khô. Các vảy nhỏ, đa giác hình dạng và có màu từ trắng đến nâu. Ichthyosis vulgaris cũng có thể gây bong da đầu và vùng sâu, vết nứt đau đớn trên lòng bàn tay và lòng bàn chân.

Lời khuyên của thầy thuốc

Điều trị bệnh lý khô da nghiêm trọng trở thành mạn tính cần sự giúp đỡ của bác sĩ da liễu, rất lâu dài, tốn kém và nhiều trường hợp có khả năng phải sống với các vấn đề da khô tái phát trong thời gian dài. Tuy nhiên để hạn chế tình trạng da khô thì cần thực hiện các giải pháp chăm sóc da theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Công thức tự nhiên giúp giảm tình trạng da khô nẻ mùa đông
BS. Xuân Dung - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 23/02/2026

    U xơ tử cung có gây hiếm muộn không?

    Thực tế một số trường hợp vô sinh hoặc chậm có thai khi đi khám phát hiện mắc u xơ tử cung. Vậy có phải tất cả bệnh nhân mắc u xơ tử cung đều khó có thai hay không?

  • 23/02/2026

    Lên kế hoạch tập luyện cho năm mới: Đặt mục tiêu và thực hiện hiệu quả

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình cải thiện sức khỏe và vóc dáng thông qua việc xây dựng một kế hoạch tập luyện khoa học. Việc tập luyện không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức bền tim mạch mà còn mang lại lợi ích lâu dài như giảm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu sức khỏe, việc thiết lập một kế hoạch cụ thể, phù hợp với nhu cầu cá nhân và duy trì thói quen tập luyện là điều tối quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách lập kế hoạch tập luyện hiệu quả, từ việc xác định mục tiêu đến cách duy trì động lực lâu dài.

  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

  • 21/02/2026

    Giải đáp 10 câu hỏi cấp bách về thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh

    Ngày càng nhiều phụ nữ nhận thức rõ và quan tâm tìm hiểu về tầm quan trọng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đối với cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

  • 21/02/2026

    5 loại thực phẩm chức năng và thuốc cần tránh dùng chung với sữa

    Sữa là thức uống tốt cho sức khỏe của nhiều người, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất khi dùng một số loại thuốc và thực phẩm chức năng. Sữa chứa canxi, protein (casein) và chất béo có thể liên kết hoặc trung hòa một số chất dinh dưỡng và thuốc. Những tương tác này có thể làm chậm quá trình hấp thụ, giảm lượng chất bổ sung mà cơ thể có thể sử dụng hoặc làm thay đổi hiệu quả của thuốc.

  • 20/02/2026

    Nên ăn trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la để kiểm soát calo và giữ trọn dinh dưỡng?

    Cách chế biến trứng ảnh hưởng đến tổng lượng calo nạp vào và khả năng hấp thụ dưỡng chất của cơ thể. Vậy trứng luộc, trứng chần hay trứng ốp la tốt hơn cho sức khỏe?

Xem thêm