Nghiệm pháp coombs

Nghiệm pháp coombs

Nghiệm pháp Coombs là một loại xét nghiệm máu, tên của xét nghiệm được đặt theo tên của bác sỹ Dr Robin Coombs. Có 2 loại nghiệm pháp Coombs, đó là nghiệm pháp Coombs trực tiếp và nghiệm pháp Coombs gián tiếp. Nghiệm pháp Coombs trực tiếc còn được gọi là nghiệm pháp kháng globulin trực tiếp (the direct antiglobulin), có liên quan trực tiếp tới việc tìm kiếm hồng cầu bất thường trong mẫu máu xét nghiệm. Nghiệm pháp Coombs gián tiếp còn được gọi là nghiệm pháp kháng globulin gián tiếp (the indirect antiglobulin), thử nghiệm được tiến hành trên mẫu huyết tương của bệnh nhân.

Cả hai nghiệm pháp Coombs đều nhằm mục đích phát hiện kháng thể bất thường trong máu, những kháng thể bất thường này sẽ phá hủy chính hồng cầu của bệnh nhân.

Nghiệm pháp Coombs dùng để làm gì?

Nghiệm pháp Coombs trực tiếp được chỉ định thực hiện khi bác sỹ nghi ngờ bạn bị thiếu máu do tan máu (thiếu máu tan máu). Thiếu máu tan máu là tình trạng giảm số lượng hồng cầu, bởi một nguyên nhân nào đó trong cơ thể, gây vỡ hồng cầu. Nghiệm pháp Coombs trực tiếp được thực hiện nhằm phát hiện kháng thể bất thường đã gắn lên hồng cầu, chính những kháng thể bất thường này là nguyên nhân gây phá vỡ hồng cầu của bạn.

Nghiệm pháp Coombs gián tiếp được dùng để đánh giá sự hòa hợp giữa máu của bệnh nhân và khối máu mà họ sẽ được nhận (truyền).  Ngoài ra, nghiệm pháp Coombs gián tiếp còn được dùng để kiểm tra xem trong máu của thai phụ có chứa kháng thể bất thường có nguy cơ gây hại cho thai nhi hay không.

Nguyên lý của nghiệm pháp Coombs là gì?

Trên bề mặt hồng cầu có các protein được gọi là kháng nguyên (antigen) và trong huyết tương có những loại protein khác, được gọi là kháng thể (antibody). Nếu những kháng thể này gặp kháng nguyên tương ứng có trên bề mặt hồng cầu, thì sẽ xảy ra phản ứng đặc hiệu kháng nguyên - kháng thể và phá hủy các hồng cầu đó.

Kháng nguyên là một yếu tố lạ (ngoại lai) đối với cơ thể, có thể tìm thấy trên bề mặt của vi khuẩn (bacteria), hoặc cũng có thể là phấn hoa, máu, một phần cơ quan dùng để cấy ghép,… những chất không phải là yếu tố gây bệnh. Khi xâm nhập vào cơ thể, kháng nguyên sẽ kích thích hệ thống miễn dịch hoạt động, đáp ứng lại bằng phản ứng sinh kháng thể tương ứng. Đây là cách mà cơ thể bảo vệ chúng ta khỏi các tác nhân gây bệnh. Nó nhận diện các kháng nguyên của vi khuẩn, virus và phá hủy chúng bằng các kháng thể. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, ví dụ như trong bệnh lý tan máu tự miễn, cơ thể lại sản sinh ra các kháng thể tự phá hủy chính hồng cầu của nó.

Tên của nhóm máu được đặt theo tên của kháng nguyên có trên bề mặt hồng cầu. Nếu bạn phải truyền máu thì nhóm máu được nhận phải tương đồng với nhóm máu của bạn, tức là có cùng kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu. Nếu bạn truyền máu khác nhóm với nhóm máu của bạn (nhóm máu không tương đồng), thì hệ thống miễn dịch của bạn sẽ phá hủy hồng cầu được truyền vào. Và khi đó sẽ xảy ra tai biến truyền máu rất nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn tới tử vong. Đó là lý do tại sao khi truyền máu, sự tương đồng với nhóm máu được nhận rất quan trọng.

Trong nghiệm pháp Coombs trực tiếp, người ta thêm vào mẫu máu của bạn một kháng thể đặc biệt, để kiểm tra xem trên màng hồng cầu có kháng thể bất thường nào tấn công (gắn) hay không. Nếu kháng thể thêm vào kết hợp với kháng thể bất thường trên màng hồng cầu, thì sẽ xảy ra hiện tượng kết cụm hồng cầu, nghiệm pháp Coombs trực tiếp dương tính. Nghiệm pháp Coombs dương tính cho thấy một phần nguyên nhân gây phá hủy hồng cầu là do hệ thống miễn dịch của bạn.

Nghiệm pháp Coombs được tiến hành như thế nào?

Để thực hiện xét nghiệm nghiệm pháp Coombs, bạn sẽ được bác sỹ chỉ định lấy máu làm xét nghiệm, sau đó mẫu máu được mang tới phòng xét nghiệm để thực hiện.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những xét nghiệm máu cần thiết cho người trên 50 tuổi