Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Não bộ và những điều chưa biết -Phần 2

Não là cơ quan phức tạp và bí ẩn nhất trong cơ thể con người. Các nhà khoa học đã có nhiều nghiên cứu về chúng nhưng bộ não vẫn còn nhiều điều bí ẩn với chúng ta.

Những sự thật thú vị về não bộ

8. Kích thước của bộ não có quan trọng?

Một câu hỏi gây nhiều tranh cãi trong các cuộc thảo luận là kích thước bộ não có ảnh hưởng đến trí thông minh của chúng ta hay không? Bác sĩ Tarawneh cho biết: Kích thước não bộ không hề có mối liên quan với trí thông minh hay khả năng học hỏi những điều mới mẻ. So sánh não bộ của những người nổi tiếng trên thế giới, các nhà văn, nhà báo sau khi phẫu thuật đã chỉ ra rằng không hề có mối liên quan giữa trí thông minh và kích thước bộ não. Thậm chí giữa các loài khác nhau, khi so sánh về tỉ lệ giữa bộ não và cơ thể, những loài vật thông minh hơn không hề có bộ não to hơn những loài còn lại.

9. Kích thước não bộ khiến các em bé dễ sinh non

Lý thuyết về “giai đoạn thứ 4 của thai kỳ” đã đưa ra giả thuyết rằng các em bé có thể sinh non trong khi cơ thể còn rất mỏng manh. Một chuyên gia cho biết: Tôi luôn nói với các bà mẹ rằng tất cả các em bé đều sinh non. Bạn thử so sánh mà xem, một con ngựa vừa đẻ ra có thể đi được ngay từ những ngày đầu nhưng các em bé thì hoàn toàn không làm như vậy được. Trẻ sơ sinh không thể đi hay chạy, thậm chí không thể ợ mà thiếu sự giúp đỡ từ bố mẹ. Ngựa tồn tại dựa vào cơ thể còn con người chúng ta tồn tại phụ thuộc vào bộ não. Vì vậy cơ thể đã tiến hóa để loại bỏ những đứa trẻ thiên tài ra khỏi tử cung sớm trước khi đầu chúng lớn đến mức có nguy cơ mắc kẹt trong tử cung.

10. Bộ não không trưởng thành cho đến tuổi 25

Cơ thể chúng ta đã phát triển đầy đủ cho đến tuổi trưởng thành, tuy nhiên bộ não vẫn chưa hề hoàn thiện chức năng cho đến tuổi 25. So sánh với những bộ phận khác, não bộ của bạn vẫn tiếp tục phát triển cho dù bạn đã 20 tuổi. Các chuyên gia cho biết, bộ não phát triển từ phía sau đến phía trước, kết thúc phát triển ở vùng não bộ. Vùng não bộ chịu trách nhiệm cho những suy nghĩ ở mức độ cao cấp hơn, đề cập đến những chức năng như đánh giá, xử lý vấn đề, lập kế hoạch phức tạp, suy nghĩ tổ chức, phát triển cá nhân và điều khiển sự việc. Hệ thần kinh tưởng thưởng của não bộ là vùng hoạt động mạnh mẽ nhất trong giai đoạn thanh niên nhưng sẽ trở về mức độ bình thường cho đến giữa những năm 20 tuổi. Bởi vậy mỗi cá nhân sẽ trở nên kém nhạy cảm với các áp lực tương tự và dễ dàng điều khiển các nguy cơ trong khoảng những năm 20 so với giai đoạn vị thành niên.

11. IQ không hề cố định

Mặc dù các nghiên cứu vẫn đang trên đường tìm kiếm câu trả lời cho nguồn gốc trí thông minh, hiểu biết về IQ và trí thông minh cho biết nó không hề cố định mà sẽ thay đổi trong suốt cuộc đời. Thực tế nhiều nhà nghiên cứu vẫn đang tranh cãi rằng không có gì giống như IQ, tất cả những kinh nghiệm, những điều chúng ta học hỏi được đều có thể thay đổi theo thời gian. Chế độ ăn uống và những yếu tố của môi trường hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến IQ. 

12. Nam và nữ không hề học tập khác nhau

Có rất nhiều sự khác biệt giữa nam và nữ, tuy nhiên điều này không có nghĩa là khả năng học tập cũng khác nhau. Nhìn chung, kích thước não bộ ở nam lớn hơn nữ, trong khi vỏ não của nữ dày hơn của nam. Các chuyên gia cho biết, sự khác biệt ở đây không chỉ về cấu trúc giải phẫu. Nam và nữ có sự mở rộng theo các hướng khác nhau, ví dụ phụ nữ giải quyết tốt các vấn đề về khả năng ngôn ngữ và viết, trong khi nam giới tốt hơn trong giải quyết vấn đề và các kĩ năng về thị giác, thính giác. Tuy nhiên các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, cả hai giới đều có khả năng toán học như nhau, não bộ của nam và nữ có nhiều điểm chung hơn là khác biệt và có rất nhiều biến đổi giữa các cá nhân cùng giới.

13. Những trò chơi trí tuệ không hề khiến bạn thông minh hơn

Có thể bạn nghĩ rằng việc chơi tốt các trò chơi như Sudoku hay giải ô chữ sẽ giúp tăng khả năng của não bộ. Tuy nhiên đáng tiếc là nó không hề như vậy. Giả sử bạn thích chơi giải ô chữ và chơi nó hàng ngày, việc đó chỉ làm cho kĩ năng chơi trò chơi này của bạn tốt hơn, nhanh hơn. Giới hạn của trò chơi chỉ là nỗ lực tinh thần mà bạn dành cho thử thách chứ không hề giúp bạn xây dựng vốn từ vựng, không có khả năng mở rộng các lập luận cấp cao hơn chẳng hạn như đưa ra quyết định, lập kế hoạch hoặc đánh giá. Một ví dụ khác: Ngay cả khi bạn nhớ giỏi vị trí của khối lập phương đỏ nằm trên màn hình, điều đó không có nghĩa là bạn sẽ luôn nhớ mình đặt chìa khóa xe ở đâu. Nhóm một số nhà nghiên cứu đã kí vào báo cáo bác bỏ thông báo rằng các trò chơi trí tuệ có thể làm chậm lại việc suy giảm nhận thức của mỗi chúng ta vì hiện tại vẫn chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này.

14. Tương tác xã hội rất tốt cho não bộ

Khi trở nên già đi, nếu bạn muốn duy trì được sự sắc sảo của bản thân thì các kích thích từ xã hội cũng vô cùng quan trọng chứ không đơn giản chỉ là tích lũy thêm kiến thức cho mình. Các nhà khoa học đã chứng minh, những hoạt động xã hội có ý nghĩa thực sự sẽ duy trì hoặc tăng cường chức năng của não bộ. Trung tâm trí nhớ trong bộ não ở người trung tuổi duy trì kích thước não bộ và chỉ tăng trưởng khiêm tốn trong trường hợp có tham gia các hoạt động xã hội có ý nghĩa. Vì vậy, hoạt động tình nguyện, thăm bạn bè và gia đình, hoạt động xã hội thực sự giúp ích cho não bộ khi chúng ta già đi.

Thông tin chi tiết tham khảo thêm tại: Lời khuyên đơn giản cho một trí óc minh mẫn

Ths.Lê Thanh Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo RD.com
Bình luận
Tin mới
  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

Xem thêm