Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nam giới già hóa nhanh hơn nữ giới, nhưng tốc độ già hóa đang dần thu hẹp ở giới trẻ hiện nay

Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tuổi thọ trung bình toàn cầu hiện nay là 73,4 tuổi. Tuổi thọ trung bình của loài người trên toàn cầu đã tăng hơn 6 năm từ năm 2000 đến 2019 - từ 66,8 tuổi vào năm 2000 lên 73,4 tuổi vào năm 2019. Bên cạnh việc có tuổi thọ cao hơn, tốc độ già hóa của nữ giới cũng chậm hơn so với nam giới. Tuy nhiên, khoảng cách này đang dần bị thu hẹp ở lứa tuổi trẻ hiện nay.

Tốc độ già hóa

Các thống kê từ trước đến nay đều chỉ ra rằng phụ nữ có tuổi thọ cao hơn và tốc độ già hóa lâu hơn so với nam giới tại nhiều khu vực và nhìn chung trên toàn cầu. Khoảng cách giữa tuổi thọ giữa hai giới đạt lớn nhất vào những năm 1970, khi tuổi thọ chênh lệch gần 10 năm. Tại Việt Nam, chênh lệch tuổi thọ của người Việt là 8,2 năm (trung bình 71,4 tuổi ở nam và 79,6 ở nữ) theo dữ liệu thống kê năm 2020. Tuy nhiên trong những thập kỷ gần đây, khoảng cách này đã và đang dần được thu hẹp. Sự khác biệt giữa hai giới cũng có thể được nhìn thấy trong quá trình lão hóa sinh học, và theo nghiên cứu được công bố gần đây, sự chênh lệch giữa tốc độ già hóa đang gần ngắn lại giữa hai giới.

Các nhà khoa học đã điều tra xem liệu có sự khác biệt về tình trạng lão hóa sinh học giữa nam và nữ hay không và liệu sự khác biệt này có thể được giải thích bằng các yếu tố liên quan đến lối sống hay không. Những khác biệt này đã được nghiên cứu ở cả nhóm người trẻ tuổi và người lớn tuổi. Nghiên cứu được thực hiện với sự hợp tác của Đại học Jyväskylä và Đại học Helsinki. Các yếu tố liên quan đến lối sống bao gồm giáo dục, chỉ số khối cơ thể, hút thuốc, sử dụng rượu và hoạt động thể chất…

Nghiên cứu sử dụng một số đồng hồ biểu sinh làm thang đo lão hóa sinh học. Đồng hồ biểu sinh cho phép nghiên cứu các yếu tố liên quan đến tuổi thọ trong suốt cuộc đời của một cá nhân, từ đó ước tính cho tuổi sinh học trong nhiều năm bằng cách sử dụng mức độ methyl hóa DNA được xác định từ một mẫu máu cá nhân cụ thể. Kết quả cho thấy, nam giới già hơn về mặt sinh học so với phụ nữ ở cùng độ tuổi theo thứ tự thời gian và sự khác biệt lớn hơn đáng kể ở nhóm tuổi cao tuổi so với nhóm tuổi ít tuổi hơn tham gia nghiên cứu. Để hiểu một cách đơn giản, nam giới và nữ giới ở nhóm tuổi trẻ chênh lệch tốc độ già hóa sinh học ít hơn so với nam giới và nữ giới nhóm tuổi cao tuổi. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự chênh lệch tốc độ già hóa bao gồm: hành vi lối sống (hút thuốc, sử dụng rượu bia…), môi trường sống và bản chất sinh học cơ thể.

Các hành vi lối sống ảnh hưởng đến tốc độ già hóa

Nghiên cứu cũng đưa ra một số hành vi ảnh hưởng đến tốc độ già hóa ở 2 giới, bao gồm:

  • Ở nam giới, việc sử dụng thuốc lá và rượu bia thường xuyên hơn so với nữ giới là một yếu tố giải thích khoảng chênh lệch già hóa ở 2 giới trong nhóm đối tượng lớn tuổi.
  • Yếu tố thứ 2 được giải thích là kích thước cơ thể. Kích thước cơ thể nam giới trung bình lớn hơn nữ giới, và điều này ảnh hưởng đến sự chênh lệch già hóa ở 2 giới. Tuy nhiên, không có sự khác biệt ở các cặp song sinh trưởng thành trẻ tuổi.

Để đánh giá chi tiết các yếu tố di truyền và môi trường sống trên các cặp song sinh trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng một thiết kế nghiên cứu khá hiếm và so sánh tốc độ lão hóa giữa các cặp song sinh khác giới. Một sự khác biệt tương tự cũng đã được quan sát thấy giữa các cặp song sinh này. Theo kết quả, ở các cặp song sinh khác giới, nam giới có tuổi sinh học già hơn 1 tuổi so với nữ giới, cho dù họ là song sinh. Các cặp song sinh này được phát triển trong cùng một môi trường và cùng chia sẻ một nửa bộ gen. Các nhà khoa học giải thích sự khác biệt này có thể do các yếu tố di truyền và những tác dụng có lợi của hormone giới tính nữ estrogen đối với sức khỏe.

Tổng kết

Các nghiên cứu mới hiện nay đã chỉ ra các hành vi lối sống và sự khác biệt giới tính liên quan đến lão hóa sinh học và tuổi thọ. Nhìn chung, nữ giới vẫn có tuổi thọ trung bình cao hơn so với nam giới, bên cạnh việc lão hóa chậm hơn. Tuy nhiên, xu hướng thay đổi thói quen sinh hoạt và sự cải thiện môi trường sống đang giúp thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa 2 giới. Điều này được coi là tích cực, khi các hành vi lối sống lành mạnh ngày càng được quan tâm và phổ biến hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại: Phòng ngừa các vấn đề dinh dưỡng ở người già

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medicalxpress) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

Xem thêm