Mùa nồm kéo dài, cảnh giác với vi khuẩn 'giấu mặt' gây ngộ độc từ thói quen ăn uống của nhiều người

Trời càng nồm càng phải đề phòng với ngộ độc thực phẩm

Trong suốt kỳ nghỉ Tết kéo dài với nhiều bữa cỗ, liên hoan, tiệc tùng lại đến rằm tháng Giêng, lễ hội tại nhiều địa phương, việc phải ăn cỗ "trường kỳ" khiến không ít người bị rối loạn tiêu hóa.

Chưa kể, miền Bắc đã bước vào mùa nồm, thời tiết ẩm ướt không chỉ gây khó chịu, bất tiện trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm do độ ẩm trong không khí cao là môi trường thuận lợi cho các loại virus, vi khuẩn sinh sôi và lan truyền.

Độ ẩm cao dễ làm thực phẩm hư hỏng vì độ ẩm thúc đẩy sự phát triển và lây lan của vi sinh vật, ngay cả ở những khu vực được đánh giá cảm quan là sạch sẽ. Nguyên do bởi độ ẩm ngưng tụ có thể hình thành trên thiết bị chế biến thực phẩm và trong khu vực lưu trữ thực phẩm.

Ngoài ra, độ ẩm trong không khí còn làm giảm chất lượng sản phẩm và thời hạn sử dụng. Nếu thực phẩm khô tiếp xúc với độ ẩm, nấm mốc và vi khuẩn phát triển có thể dẫn đến hư hỏng và các bệnh do thực phẩm gây ra.

Độ ẩm trong không khí cao là môi trường thuận lợi cho các loại virus, vi khuẩn sinh sôi.

(Ảnh minh họa)

Những ngày nồm vừa qua, ông Nguyễn Văn Th. (Ngô Quyền, Hải Phòng) suốt ngày lo đun nấu lại các món ăn trong đợt Tết và rằm tháng Giêng, thậm chí ông phải cho các món như gà luộc, giò, thịt lợn vào kho chung, ăn mãi không hết mà bỏ đi thì tiếc của. Ông chia sẻ, rút kinh nghiệm không mua nhiều thực phẩm nữa để tránh cảnh khổ vì thức ăn.

Còn bà Đàm Thị Nh. (Lạch Tray, Hải Phòng) lại thường xuyên có thói quen thức ăn thừa của bữa trưa dù là cỗ hay cơm thường ăn không hết chỉ đậy lồng bàn đến chiều sẽ đun nóng lại, bữa tối ăn không hết mới cất tủ lạnh mà không biết rằng đây là thói quen có hại cho sức khỏe.

Thực tế, rất nhiều người cho rằng thức ăn chỉ cần cất vào tủ lạnh nếu để qua đêm chứ ban ngày chỉ cần đậy lồng bàn thông thoáng, đồ ăn cất vào tủ lạnh sẽ mất ngon. Đây chính là quan niệm sai lầm, ảnh hưởng đến sức khỏe.

BSCKII. Đinh Qúy Minh – Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Hữu Nghị tư vấn, những người nội trợ cố gắng tính toán nấu ăn cho vừa đủ mỗi bữa, nếu còn thừa thì đun lại ngay sau ăn vì kể cả trong quá trình ăn vẫn có lẫn thêm các vi khuẩn từ ngoài vào, để nguội nhanh và sau đó bảo quản lạnh.

Người nội trợ nên tính toán khẩu phần ăn hợp lý và cần bảo quản đúng cách thức ăn thừa.

Ai có nguy cơ bị ngộ độc thực phẩm?

Sau bữa cỗ buổi tối hôm trước, chị Nguyễn T. V. (Trần Nhật Duật, Hải Phòng) bắt đầu đau bụng lúc 5h sáng hôm sau, cơn đau lúc đầu chỉ hơi quặn lên sau đau tăng nặng và dồn dập ở vùng thượng vị, không có hiện tượng đi ngoài hay nôn ói.

Chị V. đi khám tại bệnh viện, kết quả siêu âm không có dấu hiệu viêm tụy, siêu âm ống tiêu hóa cho thấy các quai ruột không giãn, thành mỏng, không có hình ảnh ruột thừa to hay thâm nhiễm mỡ lân cận, tuy nhiên xét nghiệm máu bạch cầu tăng lên rất cao so với khoảng tham chiếu là 4.000 - 10.000/mm3 máu. Mà một trong những nguyên nhân khiến cơ thể sản xuất bạch cầu nhiều bất thường là mắc bệnh do vi khuẩn, ký sinh trùng…

BSCKI. Nguyễn Quốc Cường chẩn đoán chị V. bị ngộ độc thực phẩm mặc dù những người cùng ăn cỗ không có biểu hiện ngộ độc, tuy nhiên bác sĩ lưu ý vẫn cần theo dõi dấu hiệu của viêm ruột thừa cấp.

Bất kể ai cũng có nguy cơ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn phải thực phẩm có một số vi khuẩn như Salmonella hoặc E.coli... Các triệu chứng của mỗi người có thể khác nhau, tùy thuộc vào loại vi khuẩn nuốt phải. Các triệu chứng có thể từ nhẹ đến nghiêm trọng và có thể kéo dài trong vài giờ hoặc vài ngày, trong nhiều trường hợp diễn tiến nặng do chủ quan gây ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe và đe dọa tính mạng.

Điểm mặt tác nhân giấu mặt gây ngộ độc

Staphylococcus aureus (Staph)

Nhiễm trùng thực phẩm do độc tố tụ cầu gây ra do ăn phải ngoại độc tố của tụ cầu. Thực phẩm có thể bị nhiễm bẩn bởi người mang vi khuẩn hoặc những người bị nhiễm trùng da. Trong thực phẩm chưa nấu chín hoặc để ở nhiệt độ trong phòng, tụ cầu tạo ra ngoại độc tố.

Nhiều thực phẩm thuận lợi cho tụ cầu và mặc dù bị ô nhiễm, vẫn có mùi vị bình thường. Buồn nôn và nôn nặng bắt đầu từ 2 đến 8 giờ sau khi nuốt phải, thường là sau khi bị đau quặn bụng và tiêu chảy. Diễn biến nhanh, thường kéo dài < 12 giờ.

Ngộ độc thực phẩm do tụ cầu là do một loại độc tố được tạo thành từ vi khuẩn Staphylococcus aureus đã làm ô nhiễm thực phẩm.