Mối liên quan giữa bệnh đa u tủy xương và suy thận
Đa u tủy xương là một bệnh ác tính do sự gia tăng của các tương bào (một loại tế bào miễn dịch) trong tủy xương. Tương bào là chìa khóa của hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng.
Khi các tương bào trở nên ác tính, chúng sẽ sản xuất một loại protein gia tăng nhanh chóng và xâm lấn vào tủy xương, ngăn chặn hoạt động của các tế bào lành mạnh khác. Những tế bào ác tính phát triển trong các u xương gọi là u tương bào. Nếu chỉ có một khối u có cấu trúc như vậy gọi là u tủy xương, còn nếu tồn tại nhiều khối thì gọi là đa u tủy xương.
Ảnh hưởng của đa u tủy xương lên cơ thể
Các tế bào ác tính phát triển sẽ ảnh hưởng đến sự sản xuất các tương bào bình thường của cơ thể, gây ra một số vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Hầu hết các vấn đề này thường gặp ở xương, máu và thận. Dưới đây là những biến chứng thường gặp của đa u tủy xương:
Mất xương
Theo Hiệp hội nghiên cứu về đa u tủy xương, có khoảng 85% những người được chẩn đoán bệnh này bị mất xương ở các mức độ khác nhau. Tình trạng này thường gặp ở xương cột sống, xương chậu và xương sườn. Các tế bào ác tính ngăn cản các tế bào bình thường sửa chữa tổn thương và làm mềm cấu trúc xương. Sự giảm mật độ xương có thể dẫn đến gãy xương và ảnh hưởng đến cột sống.
Thiếu máu
Các tương bào ác tính sẽ làm ảnh hưởng đến sự sản xuất của các tế bào máu bình thường, bao gồm cả hồng cầu và bạch cầu. Thiếu máu xảy ra khi số lượng hồng cầu thấp, gây mệt mỏi, khó thở và chóng mặt. Theo Hiệp hội nghiên cứu về đa u tủy xương, có khoảng 60% những người bị mắc bệnh này bị thiếu máu.
Suy giảm miễn dịch
Các tế bào bạch cầu giúp cơ thể chống lại nhiễm trùng, nhận diện và tấn công các dị nguyên có hại có thể gây bệnh. Số lượng bạch cầu thấp khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng. Kháng thể được sản xuất bởi các tế bào ung thư cũng có thể vượt qua kháng thể khỏe mạnh, dẫn đến hệ thống miễn dịch bị suy yếu hơn nữa.
Tăng canxi huyết
Mất xương do đa u tủy xương có thể làm canxi được giải phóng quá nhiều vào máu. Vì vậy, những người bị đa u tủy xương dễ bị tăng canxi huyết. Tăng canxi huyết có thể xảy ra do sự hoạt động quá mức của tuyến cận giáp. Nếu không được điều trị, những trường hợp tăng canxi huyết nặng có thể bị hôn mê hoặc ngừng tim.
Suy thận
Mối liên quan giữa đa u tủy xương và suy thận
Trong bệnh đa u tủy xương, các tương bào ác tính ở tủy xương gây ra một phản ứng dây chuyền lên các quá trình trong cơ thể. Suy thận là một trong những liên kết cuối cùng trong chuỗi này. Sự tăng trưởng nhanh chóng của các tế bào ác tính ngăn chặn tái tạo xương.
Xương thoái hóa giải phóng một lượng lớn canxi và protein vào máu. Thận cố gắng để xử lý tất cả các canxi và protein, và phải làm việc quá sức. Nếu thận làm việc quá tải trong thời gian dài, sẽ dẫn tới suy thận.
Ngăn chặn suy thận
Rất may mắn là có nhiều cách để giữ cho thận khỏe mạnh ở những người bị u tủy xương, đặc biệt là khi bệnh được phát hiện sớm. Thuốc bisphosphonates, thường được dùng để điều trị loãng xương, có thể được dùng để làm giảm tổn thương xương và tăng canxi huyết. Bệnh nhân có thể được điều trị bù dịch cho cơ thể qua đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch. Thuốc chống viêm glucocorticoids có thể làm giảm hoạt động của tế bào. Lọc máu có thể được thực hiện ở những bệnh nhân mất chức năng thận. Cuối cùng, sự cân bằng của các loại thuốc dùng trong hóa trị liệu có thể được điều chỉnh để không làm tổn hại thêm cho thận.
Tiên lượng
Suy thận là một biến chứng thường gặp của đa u tủy xương. Nếu bệnh được chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn sớm, những tổn thương thận có thể được hạn chế ở mức tối thiểu. Khi ở giai đoạn muộn, những giải pháp được lựa chọn để điều trị ung thư sẽ có những ảnh hưởng đến chức năng thận.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Suy thận mạn tính
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.