Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Miễn dịch trị liệu – hướng điều trị mới cho bệnh nhân ung thư

Ung thư, một trong những căn bệnh khó chữa của thế giới, cướp đi sinh mạng của khoảng hơn 8 triệu người trên toàn thế giới một năm, theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Miễn dịch trị liệu – hướng điều trị mới cho bệnh nhân ung thư

Cho đến nay, việc điều trị ung thư sử dụng các biện pháp phổ biến như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị chỉ có đáp ứng tốt với một số lượng hạn chế bệnh nhân trong khi rất nhiều người khác vẫn không qua khỏi hoặc bị di căn sau đó.

Tuy nhiên các nhà khoa học thế giới hiện đang nghiên cứu một hướng điều trị mới là miễn dịch trị liệu. Các nghiên cứu gần đây đã cho thấy những dấu hiệu khả quan của hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư.
 

Vào tháng 8/2015, cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, năm nay 93 tuổi, cho biết ông đã mắc ung thư tế bào hắc tố, một loại ung thư da phổ biến và ung thư đã di căn sang gan và não của ông.
Vài tháng sau, vào khoảng tháng 5/2016, sau khi được phẫu thuật, xạ trị và được điều trị bởi thuốc pembrolizumab, một loại thuốc nhắm vào hệ miễn dịch của cơ thể, cựu Tổng thống cho biết ông đã hết ung thư và bác sĩ đã không còn yêu cầu ông dùng thuốc điều trị nữa.

Thuốc pembrolizumab, hay còn được biết với tên hãng là Keytruda, là loại thuốc điều trị ung thư bằng cách tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể. Đây là một trong nhiều loại thuốc thuộc hướng điều trị mới, miễn dịch trị liệu, đang được nghiên cứu ở nhiều nước và đã bắt đầu được sử dụng ở một số nhóm bệnh nhân và nhóm bệnh ung thư nhất định, phổ biến nhất là ung thư da và ung thư phổi.

Các nghiên cứu gần đây đối với thuốc Keytruda ở Mỹ cho thấy có từ 30 đến 40% bệnh nhân bị ung thư da giai đoạn cuối đã có đáp ứng tốt với thuốc. Thuốc đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc (FDA) của Mỹ chấp nhận cho sử dụng để điều trị ung thư phổi. Hãng điều chế thuốc này cũng đang cho thử nghiệm thuốc đối với một số loại ung thư khác là ung thư vú, thận và cổ.

Một nghiên cứu về việc sử dụng hướng điều trị miễn dịch trị liệu với bệnh nhân ung thư phổi được công bố hồi năm ngoái tại Mỹ cho thấy một số những bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp hóa trị và xạ trị thông thường, đã có đáp ứng tốt với thuốc mới.

Nghiên cứu được tiến hành trên khoảng hơn 1.000 người bị ung thư phi tiểu bào phổi ở giai đoạn cuối, một loại ung thư rất khó điều trị với các phương pháp truyền thống. Những bệnh nhân tham gia nghiên cứu được chia làm hai nhóm.

Một nhóm được điều trị bởi Docetaxel là thuốc hóa trị thường dùng, và nhóm kia được dùng Keytruda. Kết quả cho thấy những người dùng Keytruda sống lâu hơn những người được điều trị bằng hóa trị liệu.

Các kết quả mà FDA xem xét để chấp nhận việc sử dụng thuốc mới cho ung thư phổi cho thấy thời gian sống trung bình của người bệnh kéo dài hơn 1 năm. Một số bệnh nhân sử dụng thuốc miễn dịch trị liệu mới thậm chí đã loại bỏ được hẳn ung thư di căn.

Mới đây, các bác sĩ tại trường đại học Yale, cũng cho biết những kết quả khả quan trong việc điều trị ung thư bọng đái đã di căn với thuốc miễn dịch trị liệu.

Bác sĩ Daniel Patrylak, giáo sư môn ung thư thuộc Trung tâm ung thư trường đại học Yale, cho biết: “Thường thì một khi ung thư đã bắt đầu di căn thì hướng điều trị đầu tiên là hóa trị. Mặc dù một số nghiên cứu chỉ ra rằng phần lớn bệnh nhân cho thấy dấu hiệu u ung thư nhỏ lại. Trong 3 bệnh nhân thì có một bệnh nhân có đáp ứng hoàn toàn với điều trị. Chỉ khoảng 10% số bệnh nhân được điều trị sống được đến khoảng 5 năm sau đó nếu ung thư bọng đái đã di cư sang các bộ phận khác của cơ thể. Miễn dịch trị liệu bây giờ đã thay thế cho hóa trị như dòng điều trị thứ hai…. Trung bình những bệnh nhân này có thể sống thêm được khoảng từ 7 tháng đến 1 năm. Nhưng vấn đề không chỉ là số năm trung bình mà ở kết quả chúng tôi thây được. Đó là đã có bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị mới và vẫn sống 3 năm sau đó. Đây là điều mà chúng tôi chưa từng thấy trước kia.”

Loại thuốc trị liệu mới nhắm vào một loại protein được gọi là PD-1 do các tế bào thuộc hệ miễn dịch sản sinh ra. Khi bị ung thư, loại protein này kết hợp với một loại khác là PD-L1 để tạo thành một điểm miễn dịch và khiến cho hệ miễn dịch không hoạt động tốt để chống lại các tế bào ung thư.

Thuốc mới được thiết kế nhằm ngăn chặn sự kết hợp giữa PD-1 và PD_L1, giúp hệ miễn dịch của bệnh nhân hoạt động chống lại các tế bào ung thư. Những người có mức PD-L1 cao dường như có phản ứng tốt hơn với miễn dịch trị liệu. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp có mức PD-L1 thấp có đáp ứng với thuốc.

Việc điều trị ung thư bằng những thuốc miễn dịch trị liệu là khá đắt đỏ. Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư da của Mỹ, thuốc Keytruda điều trị cho bệnh nhân ung thư da tốn khoảng 12.000 USD/tháng hoặc khoảng 150.000 USD/năm với một bệnh nhân ở Mỹ.

Theo bác sĩ Daniel Patrylak, những nghiên cứu về hướng điều trị mới hiện chỉ là bước đầu vì còn rất nhiều điều các nhà khoa học chưa biết hết. Ông nhận định về tương lai, rất có thể các bác sĩ sẽ vẫn áp dụng các phương pháp điều trị truyền thống là hóa trị và xạ trị kết hợp với miễn dịch trị liệu.

Các nhà nghiên cứu dựa vào số liệu các ca ung thư gia tăng thời gian qua để phân tích và đi đến kết luận là phần lớn các mối nguy ung thư đến từ những thay đổi trong môi trường xung quanh như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, tiếp xúc nhiều với nắng, thói quen ăn uống không tốt.

Linh Đức - Theo Sức khỏe Môi trường
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm