Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Miễn dịch trị liệu – hướng điều trị mới cho bệnh nhân ung thư

Ung thư, một trong những căn bệnh khó chữa của thế giới, cướp đi sinh mạng của khoảng hơn 8 triệu người trên toàn thế giới một năm, theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Miễn dịch trị liệu – hướng điều trị mới cho bệnh nhân ung thư

Cho đến nay, việc điều trị ung thư sử dụng các biện pháp phổ biến như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị chỉ có đáp ứng tốt với một số lượng hạn chế bệnh nhân trong khi rất nhiều người khác vẫn không qua khỏi hoặc bị di căn sau đó.

Tuy nhiên các nhà khoa học thế giới hiện đang nghiên cứu một hướng điều trị mới là miễn dịch trị liệu. Các nghiên cứu gần đây đã cho thấy những dấu hiệu khả quan của hướng tiếp cận mới trong điều trị ung thư.
 

Vào tháng 8/2015, cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, năm nay 93 tuổi, cho biết ông đã mắc ung thư tế bào hắc tố, một loại ung thư da phổ biến và ung thư đã di căn sang gan và não của ông.
Vài tháng sau, vào khoảng tháng 5/2016, sau khi được phẫu thuật, xạ trị và được điều trị bởi thuốc pembrolizumab, một loại thuốc nhắm vào hệ miễn dịch của cơ thể, cựu Tổng thống cho biết ông đã hết ung thư và bác sĩ đã không còn yêu cầu ông dùng thuốc điều trị nữa.

Thuốc pembrolizumab, hay còn được biết với tên hãng là Keytruda, là loại thuốc điều trị ung thư bằng cách tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể. Đây là một trong nhiều loại thuốc thuộc hướng điều trị mới, miễn dịch trị liệu, đang được nghiên cứu ở nhiều nước và đã bắt đầu được sử dụng ở một số nhóm bệnh nhân và nhóm bệnh ung thư nhất định, phổ biến nhất là ung thư da và ung thư phổi.

Các nghiên cứu gần đây đối với thuốc Keytruda ở Mỹ cho thấy có từ 30 đến 40% bệnh nhân bị ung thư da giai đoạn cuối đã có đáp ứng tốt với thuốc. Thuốc đã được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Thuốc (FDA) của Mỹ chấp nhận cho sử dụng để điều trị ung thư phổi. Hãng điều chế thuốc này cũng đang cho thử nghiệm thuốc đối với một số loại ung thư khác là ung thư vú, thận và cổ.

Một nghiên cứu về việc sử dụng hướng điều trị miễn dịch trị liệu với bệnh nhân ung thư phổi được công bố hồi năm ngoái tại Mỹ cho thấy một số những bệnh nhân không đáp ứng với các phương pháp hóa trị và xạ trị thông thường, đã có đáp ứng tốt với thuốc mới.

Nghiên cứu được tiến hành trên khoảng hơn 1.000 người bị ung thư phi tiểu bào phổi ở giai đoạn cuối, một loại ung thư rất khó điều trị với các phương pháp truyền thống. Những bệnh nhân tham gia nghiên cứu được chia làm hai nhóm.

Một nhóm được điều trị bởi Docetaxel là thuốc hóa trị thường dùng, và nhóm kia được dùng Keytruda. Kết quả cho thấy những người dùng Keytruda sống lâu hơn những người được điều trị bằng hóa trị liệu.

Các kết quả mà FDA xem xét để chấp nhận việc sử dụng thuốc mới cho ung thư phổi cho thấy thời gian sống trung bình của người bệnh kéo dài hơn 1 năm. Một số bệnh nhân sử dụng thuốc miễn dịch trị liệu mới thậm chí đã loại bỏ được hẳn ung thư di căn.

Mới đây, các bác sĩ tại trường đại học Yale, cũng cho biết những kết quả khả quan trong việc điều trị ung thư bọng đái đã di căn với thuốc miễn dịch trị liệu.

Bác sĩ Daniel Patrylak, giáo sư môn ung thư thuộc Trung tâm ung thư trường đại học Yale, cho biết: “Thường thì một khi ung thư đã bắt đầu di căn thì hướng điều trị đầu tiên là hóa trị. Mặc dù một số nghiên cứu chỉ ra rằng phần lớn bệnh nhân cho thấy dấu hiệu u ung thư nhỏ lại. Trong 3 bệnh nhân thì có một bệnh nhân có đáp ứng hoàn toàn với điều trị. Chỉ khoảng 10% số bệnh nhân được điều trị sống được đến khoảng 5 năm sau đó nếu ung thư bọng đái đã di cư sang các bộ phận khác của cơ thể. Miễn dịch trị liệu bây giờ đã thay thế cho hóa trị như dòng điều trị thứ hai…. Trung bình những bệnh nhân này có thể sống thêm được khoảng từ 7 tháng đến 1 năm. Nhưng vấn đề không chỉ là số năm trung bình mà ở kết quả chúng tôi thây được. Đó là đã có bệnh nhân đáp ứng tốt với điều trị mới và vẫn sống 3 năm sau đó. Đây là điều mà chúng tôi chưa từng thấy trước kia.”

Loại thuốc trị liệu mới nhắm vào một loại protein được gọi là PD-1 do các tế bào thuộc hệ miễn dịch sản sinh ra. Khi bị ung thư, loại protein này kết hợp với một loại khác là PD-L1 để tạo thành một điểm miễn dịch và khiến cho hệ miễn dịch không hoạt động tốt để chống lại các tế bào ung thư.

Thuốc mới được thiết kế nhằm ngăn chặn sự kết hợp giữa PD-1 và PD_L1, giúp hệ miễn dịch của bệnh nhân hoạt động chống lại các tế bào ung thư. Những người có mức PD-L1 cao dường như có phản ứng tốt hơn với miễn dịch trị liệu. Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp có mức PD-L1 thấp có đáp ứng với thuốc.

Việc điều trị ung thư bằng những thuốc miễn dịch trị liệu là khá đắt đỏ. Theo Quỹ Nghiên cứu Ung thư da của Mỹ, thuốc Keytruda điều trị cho bệnh nhân ung thư da tốn khoảng 12.000 USD/tháng hoặc khoảng 150.000 USD/năm với một bệnh nhân ở Mỹ.

Theo bác sĩ Daniel Patrylak, những nghiên cứu về hướng điều trị mới hiện chỉ là bước đầu vì còn rất nhiều điều các nhà khoa học chưa biết hết. Ông nhận định về tương lai, rất có thể các bác sĩ sẽ vẫn áp dụng các phương pháp điều trị truyền thống là hóa trị và xạ trị kết hợp với miễn dịch trị liệu.

Các nhà nghiên cứu dựa vào số liệu các ca ung thư gia tăng thời gian qua để phân tích và đi đến kết luận là phần lớn các mối nguy ung thư đến từ những thay đổi trong môi trường xung quanh như hút thuốc lá, ô nhiễm không khí, tiếp xúc nhiều với nắng, thói quen ăn uống không tốt.

Linh Đức - Theo Sức khỏe Môi trường
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm