Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mắt nhắm không kín trong liệt dây thần kinh vii ngoại biên

Mắt nhắm không kín là một trong những triệu chứng điển hình và quan trọng của liệt dây thần kinh VII ngoại biên.

Trong quá trình điều trị thường để lại di chứng mắt nhắm không kín ảnh hưởng đến thẩm mỹ, sức khỏe của người bệnh, gây nên viêm giác mạc... Do vậy, cải thiện triệu chứng này là yêu cầu đều tiên và cấp thiết trong điều trị liệt dây thần kinh VII ngoại biên.

Liệt mặt nguyên phát (liệt mặt do lạnh hay liệt Bell): mạch nuôi của dây thần kinh bị co thắt gây ra thiếu máu cục bộ, phù và chẹn dây thần kinh trong ống Fallope. Các trường hợp liệt tự phát đó thường tiến triển cấp tính có liên quan tới gió lùa, lạnh, hay xảy ra vào ban đêm.

Những dấu hiệu

 

Dây thần kinh VII có các nhánh thái dương - mặt (còn gọi là nhánh trên) phân bố cho các cơ nằm bên trên mặt, trong đó có ba cơ quan trọng là cơ trán, cơ mày và cơ vòng mi mắt. Khi bị liệt dây thần kinh VII sẽ có các dấu hiệu như sau ở vùng mắt:

Dấu hiệu Charles - Bell dương tính: biểu hiện là khi bệnh nhân nhắm mắt chủ động, mắt bên liệt nhắm không kín, nhãn cầu vận động lên trên và ra ngoài (khi đó giác mạc lẩn dưới mi trên, củng mạc trắng lộ rõ giữa hai khe mi).

Các dấu hiệu khác:

- Bên bệnh không nhăn trán được, mắt không nhắm kín (dấu hiệu hở mi - lagophthalmus).

- Không làm được động tác nhe răng, phồng má, mím môi, huýt sáo, thổi lửa, chau mày.

- Dấu hiệu Negro: khi bệnh nhân ngước mắt nhìn lên trên, đồng tử bên tổn thương ở vị trí cao hơn bên lành.

- Dấu hiệu Souques: trong khi nhắm hai mắt thì mắt bên bệnh nhắm không được chặt, lông mi của bên bệnh còn thò ra ngoài dài hơn bên lành.

Các dấu hiệu khác bên cạnh dấu hiệu Charles - Bell: hai bên mặt không cân đối, các cơ mặt bị kéo về bên lành, nửa mặt bênbệnh bất động và nhão (giảm trương lực cơ), trán mắt nếp nhăn, lông mày hơi sụp xuống, má hơi xệ, rãnh mũi - má mờ, góc mép miệng bị xệ xuống, tai hình như thấp xuống.

Điều trị bằng xoa bóp - bấm huyệt

Các trường hợp liệt mặt do lạnh (nguyên phát) thường tiến triển tốt hơn các trường hợp liệt mặt thứ phát. Tuy nhiên, các trường hợp liệt mặt thứ phát vẫn có thể cải thiện tốt nếu kiên trì điều trị. Y học cổ truyền có nhiều phương pháp để điều trị mắt nhắm không kín nói riêng và liệt dây thần kinh VII ngoại biên nói chung và mang lại kết quả rất tốt. Xin giới thiệu phương pháp xoa bóp - bấm huyệt góp phần điều trị và cải thiện bệnh lý này:

Tư thế: người bệnh nằm ngửa, đầu kê trên gối mỏng. Thầy thuốc ngồi ghế phía đầu giường bệnh.

Xoa vùng mắt: dùng hai ngón tay trỏ và giữa của hai bàn tay đặt lên phía trong cung lông mày, xoa vòng tròn từ phía trong đến phía ngoài lông mày đi xuống phía đưới qua gò má rồi đi vào phía trong mũi, vòng lên trong mũi lên trán, phía trong lông mày.

Bấm huyệt dọc cung lông mày: dùng ngón tay bấm huyệt dọc cung lông mày từ phía trong ra phía ngoài lông mày.

Bấm huyệt dọc cung lông mày

Nhào bờ lông mày: dùng ngón cái và ngón trỏ tay bên này véo cơ lên và ngón cái và ngón tay kia véo cơ lên đặt gần nhau trên bờ cung lông mày, di chuyển ngược chiều nhau, nhào từ bờ trong lông mày này sang bờ ngoài lông mày theo chiều lông mày.

Nhào bờ lông mày

Miết bờ cong lông mày: dùng ngón tay cái đặt ở trên, ngón trỏ ở phía dưới lông mày, sử dụng và kéo ngón trỏ từ bờ trong lông mày về phía đuôi mắt miết bờ cong lông mày, ngón cái cố định.

Vuốt nhãn cầu: dùng 2 ngón tay ngón 2 và ngón 3, ngón 2 đặt mi mắt trên, ngón 3 đặt mi mắt dưới, vuốt từ trong ra ngoài. Vừa sức chịu đựng của mắt.

Vuốt nhãn cầu

Day mi mắt: dùng 1 ngón tay day mí mắt trên và mí mắt dưới từ trong ra ngoài.

Day và ấn huyệt dọc xung quanh mắt: Tinh minh, Ngư yêu, Ty trúc không, Ấn đường, Toán trúc, Thừa khấp…

Các phương pháp điều trị của Y học cổ truyền nhằm mục đích làm lưu thông khí huyết vùng bị bệnh và duy trì sức khỏe các mô của khu vực bị ảnh hưởng, kích thích các nhóm cơ và dây thần kinh, ngăn ngừa xơ hóa và co cứng, duy trì phạm vi của chuyển động của các nhóm cơ vùng mắt, giúp điều trị và cải thiện tình trạng mắt nhắm không kín trong bệnh liệt dây thần kinh VII.

Lời khuyên của thầy thuốc
Điều trị mắt nhắm không kín trong liệt dây thần kinh VII ngoại biên nguyên phát và thứ phát bằng các phương pháp không dùng thuốc của Y học cổ truyền mang lại kết quả rất tốt. Tuy nhiên, bệnh nhân cần được khám và tư vấn tại các cơ sở y tế uy tín để được điều trị tốt nhất.
BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

Xem thêm