
Theo Giáo sư Jayashri Kulkarni, giám đốc HER Centre Australia - một tổ chức có trụ sở tại Melbourne chuyên về sức khỏe tâm thần của phụ nữ - thì sự kết hợp của những thay đổi sinh học tự nhiên mà một người phụ nữ trải qua trong thời kỳ mãn kinh, cùng với các yếu tố gây căng thẳng cá nhân và môi trường, có thể tạo ra một cơn bão hoàn hảo cho sức khỏe tâm thần. .
Giáo sư Kulkarni nói: "Khi mọi người nói về thời kỳ mãn kinh, họ nói về những cơn bốc hỏa, nhưng chứng trầm cảm liên quan đến thời kỳ mãn kinh thực sự không được công nhận".
Thời kỳ mãn kinh là gì và nó ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần như thế nào?
Thời kỳ mãn kinh xảy ra khi sau 12 tháng kể từ kỳ kinh nguyệt cuối cùng của người phụ nữ. Tuy nhiên, thời gian dẫn đến thời kỳ mãn kinh - được gọi là tiền mãn kinh - khi các triệu chứng phổ biến nhất liên quan đến thời kỳ mãn kinh, chẳng hạn như bốc hỏa và mất ngủ, có thể bắt đầu.
Đó cũng là lúc chu kỳ kinh nguyệt thay đổi, bao gồm khoảng cách giữa các kỳ kinh và dòng chảy của chúng. Những triệu chứng này xảy ra do thay đổi nồng độ estrogen và progesterone trong cơ thể.
Thời kỳ tiền mãn kinh có thể kéo dài từ 4 đến 12 năm và thường xảy ra ở độ tuổi từ 45 đến 55. Chính sự dao động về nồng độ hormone này, kết hợp với các yếu tố khác, có thể khiến phụ nữ trải qua thời kỳ tiền mãn kinh có nguy cơ bị trầm cảm.
Giáo sư Kulkarni nói: "Thời kỳ mãn kinh là một quá trình kéo dài từ 10 đến 12 năm và nó bắt đầu từ trong não. Có những thay đổi tâm trạng, gia tăng sự cáu kỉnh, thù địch và hoảng loạn trong một tuần và sau đó vào tuần tiếp theo họ cảm thấy ổn".
Tuy nhiên, sinh học không phải là yếu tố duy nhất có thể làm tăng tính dễ bị tổn thương của phụ nữ đối với chứng trầm cảm liên quan đến tiền mãn kinh. Hoàn cảnh sống cũng có thể đóng một vai trò nào đó.
"Những phụ nữ này thường là những người chăm sóc trẻ vị thành niên, người thân lớn tuổi và họ thường là những người đảm nhận các vai trò liên quan đến đại dịch tại nhà".
Làm thế nào để biết thời kỳ mãn kinh có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của bạn?
Giáo sư Kulkarni nói rằng điều quan trọng là phụ nữ ở độ tuổi 40 và 50 phải nhận thức được quá trình mãn kinh bắt đầu trong não và điều đó có thể dẫn đến việc dễ bị tổn thương hơn đối với các vấn đề sức khỏe tâm thần.
Giáo sư Kulkarni nói: "Từ 45 tuổi, bạn có thể bắt đầu nhận thấy những thay đổi. Bạn có thể cảm thấy cáu kỉnh nhưng sau đó sẽ cảm thấy ổn - đây có thể là dấu hiệu cho thấy sinh học của bạn đang bắt đầu thay đổi".
Đó là khi bạn bắt đầu nhận thấy những thay đổi này, Giáo sư Kulkarni nói rằng việc xem xét sức khỏe tâm thần của bạn trở nên đặc biệt quan trọng.
"Nếu bạn đang bắt kịp những thay đổi này, hãy tìm cách cải thiện chất lượng cuộc sống của bạn để đối phó với những yếu tố gây căng thẳng".
Cách chăm sóc sức khỏe tinh thần của bạn trong thời kỳ mãn kinh
Giữ một lối sống lành mạnh, bao gồm dinh dưỡng tốt và tập thể dục an toàn, là tất cả các cách giúp kiểm soát những thay đổi và yếu tố gây căng thẳng liên quan đến thời kỳ mãn kinh. Giáo sư Kulkarni cũng cảnh báo không nên sử dụng rượu như một liều thuốc giảm căng thẳng. Thay vào đó, cô ấy khuyên bạn nên đi bộ 30 phút mỗi ngày.
Giáo sư Kulkarni nói: "Mưa, mưa đá hay nắng, hãy đi dạo. Nó rất tốt cho cả cơ thể và tâm trí".
Cuối cùng, Giáo sư Kulkarni kêu gọi những phụ nữ cảm thấy rằng họ có thể bị trầm cảm tiền mãn kinh hãy liên hệ và tìm kiếm sự giúp đỡ từ chuyên gia chăm sóc sức khỏe. Cô nói: "Đó sẽ là một hành trình kéo dài 10 đến 12 năm, nhưng bạn sẽ vượt qua được phía bên kia của nó".
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lời khuyên cho quan hệ tình dục sau mãn kinh.
Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả
Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.
Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.
Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.
Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.
Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?
Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.
Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.