Lời khuyên cho người cao tuổi mắc chứng khó nuốt

Lời khuyên cho người cao tuổi mắc chứng khó nuốt

Quá trình nuốt diễn ra như thế nào?

Nuốt là quá trình di chuyển thức ăn hoặc chất lỏng từ miệng đến dạ dày. Có vẻ chúng ta thực hiện động tác đó một cách tự động, nhưng thực chất là một quá trình phức tạp liên quan đến nhiều cơ và dây thần kinh.

Nuốt được thực hiện trong ba giai đoạn: giai đoạn miệng (trong miệng), giai đoạn hầu (qua cổ họng) và giai đoạn thực quản (thông qua ống dẫn thức ăn trước khi đến dạ dày). Nuốt khó khăn có thể gặp phải, dọc theo các giai đoạn, và có thể xảy ra với chất lỏng và/hoặc chất rắn.

Tại sao một số người bị khó nuốt?

Khó nuốt không phải là tình trạng bệnh nguyên phát. Nó thường là một hệ quả hoặc tác dụng phụ của một tình trạng sức khỏe hoặc điều trị. Nuốt đòi hỏi cảm giác nguyên vẹn và sức mạnh cơ bắp đầy đủ. Những người gặp vấn đề sức khỏe hoặc những người đã trải qua quá trình điều trị ảnh hưởng đến các dây thần kinh và /hoặc các cơ quan trong quá trình nuốt có thể gặp khó khăn khi nuốt. Sự tắc nghẽn dọc đường nuốt, như một khối u, cũng có thể dẫn đến khó nuốt.

Dưới đây là một số yếu tố nguy cơ của nuốt khó khăn:

• Tiền sử đột quỵ hoặc chấn thương não
• Tiền sử xạ trị vùng đầu cổ
• Tiền sử phẫu thuật đến vùng đầu cổ
• Mắc vấn đề sức khỏe như bệnh Parkinson, bệnh nhược cơ, mất trí nhớ

Làm thế mà khó nuốt có thể dẫn đến nhiễm trùng ngực?

Khi đường thở của chúng ta và ống dẫn thức ăn chỉ là ở nối tiếp nhau, khó nuốt có thể dẫn đến thực phẩm và chất lỏng đi sai đường, đi vào đường thở và vào phổi. Điều này có khả năng góp phần gây viêm phổi - một bệnh nhiễm trùng ngực do sự xâm nhập của các vật chất ngoài vào phổi.

Dưới đây là một số dấu hiệu nuốt khó:

• Ho thường xuyên khi bạn ăn uống
• Thời gian mỗi bữa ăn diễn ra quá lâu (ví dụ hơn một giờ)
• Khó nuốt nước bọt của chính bạn
• Chảy nước dãi khi nghỉ ngơi hoặc trong giờ ăn
• Tránh ăn một số thức ăn hoặc chất lỏng
• Giữ thức ăn hoặc chất lỏng trong miệng một thời gian dài
• Cảm thấy mệt mỏi và/hoặc khó thở trong hoặc sau bữa ăn
• Giảm cân không rõ nguyên nhân

Nuốt khó có thể được chữa khỏi?

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra khó nuốt, luyện tập phục hồi có thể giúp cải thiện chức năng nuốt. Bác sĩ chuyên khoa sẽ có thể hướng dẫn các bài tập hoặc các kế hoạch phù hợp cho bạn hoặc người thân của bạn.

Giữ gìn vệ sinh răng miệng tốt:

• Nghiên cứu đã chỉ ra rằng vệ sinh răng miệng tốt làm giảm nguy cơ mắc viêm phổi.
• Chú ý: Đối với một số người có khó nuốt, súc miệng có thể gây ra rủi ro đưa các chất lỏng vào đường dẫn khí. Thay vào đó sử dụng một chiếc khăn ẩm hoặc gạc để làm sạch bên trong miệng.

Điều chỉnh môi trường của bữa ăn:

• Ngồi thẳng trong giờ ăn. Nếu có thể, hãy ngồi trên một chiếc ghế thay vì ngồi trên giường
• Chỉ ăn khi tỉnh táo
• Giảm các yếu tố gây phân tâm trong giờ ăn.

Thực hiện các thói quen ăn uống an toàn:

• Đừng nói chuyện khi có thức ăn/chất lỏng trong miệng.
• Nuốt hết thức ăn/chất lỏng trong miệng trước khi dùng các miếng tiếp theo. Người chăm sóc có thể nhắc nhở bằng lời nói hoặc đặt một muỗng nước vào miệng của người bệnh.

Sửa đổi thói quen ăn uống:

• Uống bằng thìa có kích thước phù hợp thay vì uống nước từ cốc. Đưa toàn bộ thìa vào miệng thay vì phải nuốt từ đầu muỗng.
• Dùng ống hút không được khuyến cáo cho những người có khó nuốt vì nó đòi hỏi sự phối hợp hơn dùng cốc uống.
• Thêm chất làm đặc cho chất lỏng. Chất lỏng đặc chảy chậm hơn, cho phép nhiều thời gian hơn cho việc kiểm soát chất lỏng. Chú ý: Đặc không phải luôn luôn tốt hơn. Một bác sĩ chuyên khoa sẽ có thể tư vấn cho bạn về tỉ lệ thích hợp.
• Ăn thực phẩm có kết cấu mềm hơn hoặc cắt miếng nhỏ. Pha trộn nếu cần thiết.
• Tránh ăn đồ rắn và chất lỏng trong một thìa duy nhất (ví dụ phở). Điều này đòi hỏi nhiều hơn phối hợp từ sự di chuyển chất rắn và chất lỏng ở tốc độ khác nhau, và có thể không phù hợp cho những người bị khó nuốt.
• Nếu kết thúc một bữa ăn là sự mệt mỏi, cố gắng ăn các bữa ăn nhỏ thường xuyên.

Trao đổi với bác sĩ của bạn để được giới thiệu đến một bác sĩ chuyên khoa để xác định nếu bạn hoặc người thân của bạn bị khó nuốt để được tư vấn bài tập hoặc các kế hoạch trị liệu phù hợp.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phòng ngừa các vấn đề dinh dưỡng ở người già