Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hướng dẫn ngừa và điều trị sẹo do bỏng hiệu quả

Bỏng có thể xảy ra khi da của một người chạm vào vật gì đó quá nóng. Trong quá trình lành vết thương thường hình thành sẹo. Sẹo là những vùng da dày, đổi màu, thường phát triển sau khi da bị tổn thương khiến tế bào chết đi. Cơ thể sản xuất một loại protein gọi là collagen để phục hồi làn da bị tổn thương, dẫn đến sẹo.

Sẹo bỏng có thể lớn hoặc nhỏ tùy thuộc vào mức độ tổn thương của da. Mức độ nghiêm trọng của vết bỏng sẽ quyết định liệu những vết sẹo này sẽ mờ đi hay tồn tại vĩnh viễn.

Các loại sẹo bỏng

Các vết phồng rộp có thể hình thành khi bỏng độ hai. Khả năng và mức độ nghiêm trọng của việc bị bỏng phụ thuộc vào thời gian một người tiếp xúc với sức nóng cũng như cường độ của nó. Bỏng được phân loại tùy thuộc vào mức độ ảnh hưởng của da:

  • Bỏng cấp độ một làm tổn thương lớp ngoài của da (biểu bì), gây đỏ và đau. Chúng thường lành trong vòng 6 ngày mà không để lại sẹo trên da.
  • Bỏng độ hai ảnh hưởng đến cả lớp biểu bì và lớp dưới da (lớp hạ bì). Cũng như đau và đỏ, những người bị bỏng độ hai có thể bị phồng rộp. Những vết bỏng này có thể mất 2 đến 3 tuần để chữa lành và có nhiều khả năng để lại sẹo.
  • Bỏng độ 3 là mức độ nặng nhất. Chúng làm hỏng hai lớp da trên cùng nhưng cũng có thể làm hỏng xương, gân và có thể ảnh hưởng đến các đầu dây thần kinh. Những người bị bỏng độ 3 cũng có thể nhận thấy da của họ chuyển sang màu trắng hoặc đen. Những loại bỏng này có thể mất nhiều thời gian để chữa lành và có khả năng để lại sẹo.

Các vết sẹo do bỏng độ hai và độ ba được phân loại theo hình dạng và cách chúng ảnh hưởng đến da:

  • Sẹo phì đại có thể có màu đỏ hoặc tím và nhô cao hơn mặt da. Họ có thể cảm thấy ấm và ngứa ở vết sẹo này.
  • Sẹo co rút làm cho da, cơ, gân căng hơn và hạn chế chuyển động bình thường của da.
  • Sẹo lồi tạo thành một vết sưng bóng, không có lông.

Cách điều trị sẹo bỏng

Gel silicon có thể được thoa lên vết sẹo bỏng để thúc đẩy quá trình chữa lành. Điều trị nhanh chóng và chăm sóc vết thương đúng cách thường là cách tốt nhất để ngăn ngừa hoặc giảm thiểu sự xuất hiện của sẹo. Nhiều vết sẹo mờ dần theo thời gian. Tuy nhiên, sẹo lồi thường không tự mờ đi và có thể phải điều trị. Khi sẹo đã hình thành, một người có thể giảm sự xuất hiện của sẹo bằng những cách sau đây:

  • Bôi gel silicon: Nghiên cứu cho thấy rằng điều này có thể giúp làm giảm sự xuất hiện của các vết sẹo hiện có, bao gồm giảm kích thước, độ cứng và mẩn đỏ.
  • Bảo vệ vùng da khỏi ánh nắng mặt trời: Tia cực tím từ ánh nắng mặt trời có thể khiến vết sẹo chuyển sang màu sẫm hơn và dễ nhận thấy hơn. Viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD) khuyến cáo mọi người nên mặc quần áo bảo vệ và kem chống nắng có chỉ số SPF 30 trở lên.
  • Hãy cảnh giác với các sản phẩm xóa sẹo không kê đơn, hiệu quả của các sản phẩm như vậy thường chưa được kiểm chứng.
  • Nếu sẹo bỏng gây ra đau đớn đáng kể, bạn có thể nói chuyện với bác sĩ của mình về các lựa chọn để giảm mô sẹo.

AAD khuyến nghị các lựa chọn y tế sau để giảm sẹo:

  • tiêm steroid, có thể làm dịu cơn đau và giảm kích thước của sẹo lồi và các loại sẹo khác
  • phương pháp điều trị bằng laser, có thể làm giảm đỏ, đau và cứng của sẹo lồi và các loại sẹo khác.
  • phẫu thuật cắt bỏ mô sẹo, giảm kích thước sẹo lồi và cải thiện chuyển động của da

Mặc dù những phương pháp điều trị này có thể giúp giảm sẹo, nhưng chúng có thể không loại bỏ chúng hoàn toàn và việc chữa lành có thể mất thời gian. Tránh sử dụng các loại kem có chứa vitamin A hoặc vitamin E trên vết sẹo, vì điều này có thể làm cho chúng dễ nhận thấy hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải giữ ẩm cho da.

Cách ngăn ngừa sẹo

Sau khi bị bỏng, một người có thể sử dụng một số phương pháp để ngăn ngừa hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của sẹo:

  • rửa vết bỏng bằng nước mát hoặc ấm, sau đó để da tự khô
  • bôi thuốc kháng sinh, sử dụng dụng cụ bôi đã được khử trùng để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng
  • băng vết bỏng bằng băng không dính, cố định bằng gạc
  • tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu vết thương ngày càng đỏ hơn thay vì lành.

Các biến chứng

Phần lớn các vết bỏng nhẹ sẽ tự lành mà không gây thêm vấn đề gì. Tuy nhiên, các vết bỏng nặng hơn cần được chăm sóc y tế đặc biệt, có thể để lại sẹo và có nguy cơ biến chứng cao hơn, chẳng hạn như:

  • Nhiễm trùng

Bỏng gây ra các vết thương hở, nơi vi khuẩn và các vi trùng có thể xâm nhập vào cơ thể. Kết quả là nhiễm trùng có thể nhẹ và dễ điều trị hoặc có thể phát triển thành nhiễm trùng nặng hơn, chẳng hạn như nhiễm trùng huyết. Nhiễm trùng huyết xảy ra khi nhiễm trùng xâm nhập vào máu của một người và có thể đe dọa tính mạng.

  • Mất nước

Bỏng khiến cơ thể mất chất lỏng. Mất quá nhiều chất lỏng có thể gây ra tình trạng mất nước, có thể ảnh hưởng đến lượng máu lưu thông trong cơ thể.

  • Thân nhiệt thấp

Da của một người giúp điều chỉnh nhiệt độ cơ thể của họ. Khi vết bỏng làm tổn thương da nhiều, dẫn đến mất nhiệt có thể dẫn đến hạ thân nhiệt, khi nhiệt độ cơ thể của một người đột ngột giảm xuống mức thấp nguy hiểm.

  • Cơ và mô bị tổn thương

Các vết bỏng nặng hơn gây tổn thương qua tất cả các lớp da của một người và có thể chạm đến các cơ và mô, có thể gây tổn thương lâu dài cho các cấu trúc này.

Tóm lại, triển vọng điều trị sẹo do bỏng phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vết bỏng và cách điều trị. Các vết bỏng cấp độ một nhỏ sẽ tự lành mà ít hoặc không để lại sẹo. Bỏng độ hai và độ ba có thể để lại sẹo mặc dù việc điều trị, chẳng hạn như ghép da và mặc quần áo áp lực, có thể giúp giảm độ nặng và khuyến khích vết thương nhanh lành hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mách bạn cách trị vết sẹo do bỏng tại nhà đơn giản

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp từ Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 24/07/2026

    Quả măng cụt không tốt cho sức khỏe trong trường hợp nào?

    Măng cụt là loại trái cây nhiệt đới nổi tiếng với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, liệu việc ăn măng cụt có gây ra tác hại nào cho sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng cách?

  • 24/07/2026

    Hướng dẫn quản lý dinh dưỡng và phục hồi thể lực trong thi đấu bóng đá

    Sự kiện World Cup đang đến gần, thu hút sự quan tâm lớn đối với môn thể thao vua. Trong bóng đá hiện đại, thể lực và sức bền là những yếu tố quyết định thành bại trên sân cỏ. Một trận đấu kéo dài đòi hỏi các cầu thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ thông qua các chuỗi vận động cường độ cao ngắt quãng. Dưới góc độ y học thể thao, việc thiết lập một chiến lược dinh dưỡng chuyên sâu không chỉ giúp duy trì phong độ mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cơ xương khớp.

  • 23/07/2026

    Cách phục hồi hệ tiêu hóa cho trẻ sau sử dụng kháng sinh

    Có một kịch bản quá quen thuộc tại các gia đình Việt Nam: Con chớm ho, sốt, viêm họng… đi khám hoặc tự mua thuốc uống một đợt kháng sinh 5-7 ngày. Con hết sốt, cắt ho, cha mẹ thở phào nhẹ nhõm, nghĩ rằng "cuộc chiến" đã kết thúc.

  • 23/07/2026

    Sốc nhiệt mùa nắng nóng: Nhận biết dấu hiệu và xử trí khẩn cấp đúng cách

    Sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu y tế nguy hiểm xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng vọt vượt ngưỡng an toàn, có thể gây tổn thương não và các cơ quan nội tạng, thậm chí tử vong nếu không được xử lý ngay lập tức. Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm tại Việt Nam, hiểu biết về sốc nhiệt có thể cứu sống một người.

  • 22/07/2026

    Mùa hè uống gì tốt nhất?

    Vào mùa hè, nhu cầu bổ sung nước và dưỡng chất của cơ thể tăng cao. Bên cạnh nước lọc, một số đồ uống giúp cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần duy trì sức khỏe nếu sử dụng hợp lý.

  • 22/07/2026

    Tại sao người Nhật có sức khỏe tốt?

    Nhật Bản không chỉ giữ kỷ lục về tuổi thọ, mà tỷ lệ béo phì, thừa cân ở Nhật Bản cũng luôn được duy trì ở mức thấp nhất trên thế giới (3%). Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu bí quyết sức khỏe của người Nhật.

  • 21/07/2026

    Uống nước lá đinh lăng, lạc tiên có tác dụng gì?

    Nước lá đinh lăng, lạc tiên là sự kết hợp giữa hai loại thảo dược phổ biến trong y học cổ truyền Việt Nam, bao gồm lá đinh lăng và lạc tiên. Cả hai loại thảo dược này đều có nhiều công dụng cho sức khỏe.

  • 21/07/2026

    Sai lầm thường gặp của cha mẹ khiến trẻ “bỏ lỡ” tăng trưởng mùa hè

    Mùa hè chính là "giai đoạn vàng" để trẻ bứt phá chiều cao nhờ quỹ thời gian thoải mái, giúp dễ dàng thiết lập các thói quen tốt.

Xem thêm