Theo BS Ngô Đức Hiệp, Trưởng Khoa phỏng và Phẫu thuật tạo hình, Bệnh viện Chợ Rẫy, trong các vụ cháy, nguyên nhân các nạn nhân thiệt mạng thường do bỏng hô hấp, chứ không phải bỏng ngoài da như nhiều người nghĩ.
Hỏng hô hấp là gì?
BS Hiệp cho biết, đến 80% người chết trong các vụ cháy là do bỏng hô hấp, nghĩa là hít phải khí độc (CO, HCN từ sản phẩm cháy như nhựa, sản phẩm công nghiệp), hít phải nhiệt độ cao hoặc ngạt khí chứ không phải do bị bỏng ngoài da. Họ qua đời trước khi bị lửa tấn công vào thân thể.
Tổn thương ngoài da (bỏng da) và bỏng hô hấp là hai tình trạng khác nhau. Bỏng hô hấp là tổn thương đến phổi, ngăn chặn nguồn oxy cung cấp cho cơ thể. Khi chức năng hô hấp của phổi không còn, khả năng tử vong rất nhanh và rất cao.
Bỏng ngoài da do cháy chỉ là tổn thương da, không gây tử vong nhanh và cao như bỏng hô hấp.
“Bỏng ngoài da cũng tác động vào thân thể, nhưng bỏng trực tiếp gây chết người nhanh nhất là bỏng hô hấp. Có nhiều trường hợp tử vong trước khi bị cháy”, BS Hiệp cho biết.

BS Hiệp nhớ lại khi mới ra trường, ông chứng kiến một vụ cháy kinh hoàng ở TP.HCM. Trong hỏa hoạn đó, dàn xe máy bùng lửa dữ dội trong một tòa nhà, bên trên rất nhiều người thoát ra không hề bị lửa bén vào thân thể. Họ được đưa vào bệnh viện nhưng chỉ lát sau tất cả đều khó thở và phải đặt nội khí quản hết vì phổi tổn thương do bỏng hô hấp.
“Điều đó có nghĩa là chưa cần tiếp xúc với lửa, dù thoát được nhưng người đó vẫn có nguy cơ tử vong do hít phải khí độc. Ra trường mấy chục năm rồi tôi vẫn ám ảnh sự vệc ấy, không hề bị cháy nhưng lại có thể chết”, BS Hiệp nói.
Cách hạn chế bỏng hô hấp
Theo BS Hiệp, nhiều vụ cháy mà người bên trong không thoát ra được như cháy trong hẻm cụt, nhà khóa kín hoặc dù cháy căn nhà ở phía trước mà người ở phía sau không có không gian thoáng thì cũng có thể qua đời do hít phải khí độc.
Nếu không thoát được ngay thì mọi người nên đi vào phòng tắm, xả nước hoặc dùng khăn ướt che miệng để thở. Điều này sẽ hạn chế bỏng hô hấp bởi vì bị bỏng thường cộng thêm bỏng hô hấp nữa thì xác suất tử vong rất cao.
“Người trong đám cháy phải chú ý đến bỏng hô hấp hơn là bỏng da. Phải làm sao thoát được mà không bị bỏng hô hấp bằng cách dùng khăn ướt, vải ướt,.. che miệng. Phải tìm cách tránh hít phải khí độc, khói và bụi than trước khi tìm cách thoát ra ngoài, như vậy mới chế tử vong”, BS Hiệp chia sẻ.
Về cấp cứu nạn nhân trong hỏa hoạn, BS Hiệp cho rằng, các bác sĩ sẽ lưu ý nạn nhân bị bỏng hô hấp hay không, hít phải khí độc và tổn thương phổi hay không trước khi kiểm tra cháy da thông thường. Bởi đôi khi cơ thể không hề có một vết cháy nào nhưng phổi đã tổn thương, khí quản đã tràn khí độc do bỏng hô hấp gây ra.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phòng tránh tai nạn bỏng trẻ em: các quy tắc an toàn tại gia đình.
Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.
Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.
Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.
Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.
Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.
Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.
Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.