Theo BS Ngô Đức Hiệp, Trưởng Khoa phỏng và Phẫu thuật tạo hình, Bệnh viện Chợ Rẫy, trong các vụ cháy, nguyên nhân các nạn nhân thiệt mạng thường do bỏng hô hấp, chứ không phải bỏng ngoài da như nhiều người nghĩ.
Hỏng hô hấp là gì?
BS Hiệp cho biết, đến 80% người chết trong các vụ cháy là do bỏng hô hấp, nghĩa là hít phải khí độc (CO, HCN từ sản phẩm cháy như nhựa, sản phẩm công nghiệp), hít phải nhiệt độ cao hoặc ngạt khí chứ không phải do bị bỏng ngoài da. Họ qua đời trước khi bị lửa tấn công vào thân thể.
Tổn thương ngoài da (bỏng da) và bỏng hô hấp là hai tình trạng khác nhau. Bỏng hô hấp là tổn thương đến phổi, ngăn chặn nguồn oxy cung cấp cho cơ thể. Khi chức năng hô hấp của phổi không còn, khả năng tử vong rất nhanh và rất cao.
Bỏng ngoài da do cháy chỉ là tổn thương da, không gây tử vong nhanh và cao như bỏng hô hấp.
“Bỏng ngoài da cũng tác động vào thân thể, nhưng bỏng trực tiếp gây chết người nhanh nhất là bỏng hô hấp. Có nhiều trường hợp tử vong trước khi bị cháy”, BS Hiệp cho biết.

BS Hiệp nhớ lại khi mới ra trường, ông chứng kiến một vụ cháy kinh hoàng ở TP.HCM. Trong hỏa hoạn đó, dàn xe máy bùng lửa dữ dội trong một tòa nhà, bên trên rất nhiều người thoát ra không hề bị lửa bén vào thân thể. Họ được đưa vào bệnh viện nhưng chỉ lát sau tất cả đều khó thở và phải đặt nội khí quản hết vì phổi tổn thương do bỏng hô hấp.
“Điều đó có nghĩa là chưa cần tiếp xúc với lửa, dù thoát được nhưng người đó vẫn có nguy cơ tử vong do hít phải khí độc. Ra trường mấy chục năm rồi tôi vẫn ám ảnh sự vệc ấy, không hề bị cháy nhưng lại có thể chết”, BS Hiệp nói.
Cách hạn chế bỏng hô hấp
Theo BS Hiệp, nhiều vụ cháy mà người bên trong không thoát ra được như cháy trong hẻm cụt, nhà khóa kín hoặc dù cháy căn nhà ở phía trước mà người ở phía sau không có không gian thoáng thì cũng có thể qua đời do hít phải khí độc.
Nếu không thoát được ngay thì mọi người nên đi vào phòng tắm, xả nước hoặc dùng khăn ướt che miệng để thở. Điều này sẽ hạn chế bỏng hô hấp bởi vì bị bỏng thường cộng thêm bỏng hô hấp nữa thì xác suất tử vong rất cao.
“Người trong đám cháy phải chú ý đến bỏng hô hấp hơn là bỏng da. Phải làm sao thoát được mà không bị bỏng hô hấp bằng cách dùng khăn ướt, vải ướt,.. che miệng. Phải tìm cách tránh hít phải khí độc, khói và bụi than trước khi tìm cách thoát ra ngoài, như vậy mới chế tử vong”, BS Hiệp chia sẻ.
Về cấp cứu nạn nhân trong hỏa hoạn, BS Hiệp cho rằng, các bác sĩ sẽ lưu ý nạn nhân bị bỏng hô hấp hay không, hít phải khí độc và tổn thương phổi hay không trước khi kiểm tra cháy da thông thường. Bởi đôi khi cơ thể không hề có một vết cháy nào nhưng phổi đã tổn thương, khí quản đã tràn khí độc do bỏng hô hấp gây ra.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phòng tránh tai nạn bỏng trẻ em: các quy tắc an toàn tại gia đình.
Trong bối cảnh hiện đại, những thông điệp về chăm sóc sức khỏe tim thần thường gắn liền với những thay đổi mang tính hệ thống như: cai nghiện mạng xã hội hoàn toàn, thiết lập chế độ tập luyện khắc nghiệt hay thay đổi toàn bộ nhịp sinh học. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính áp lực từ tư duy "tất cả hoặc không có gì" này lại trở thành rào cản tâm lý, khiến chúng ta dễ cảm thấy quá tải.
Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.
Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.
Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”
Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.
Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.
Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề về đường tiêu hóa khác, ngoài các triệu chứng "điển hình" như đau vùng hông và đi tiểu thường xuyên. Nhiều vấn đề trong số này là do sự gián đoạn tín hiệu thần kinh giữa ruột và não, gây ra các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa.
Trong bối cảnh đô thị hóa và mật độ dân số cao, các khu vực công cộng trung tâm thương mại, giao thông, sự kiện đông người hay trường học là nơi lý tưởng để các bệnh hô hấp lây lan qua không khí hoặc tiếp xúc. Việc hiểu cơ chế lây truyền và áp dụng biện pháp phòng ngừa là then chốt để bảo vệ bản thân và duy trì sức khỏe cộng đồng bền vững.