Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hoại tử vô khuẩn là gì?

Hoại tử là hiện tượng chết tế bào. Chúng ta thường biết đến nguyên nhân gây ra tình trạng này là do nhiễm khuẩn. Nhưng hoại tử có thể là vô khuẩn. Vậy khi nào nó xảy ra và nguyên nhân là gì?

Hoại tử vô khuẩn xảy ra khi thiếu máu nuôi dưỡng đến xương. Xương có thể tồn tại được là nhờ máu đến nuôi, nếu nguồn cấp máu bị gián đoạn sẽ dẫn đến chết các tế bào xương. Nếu tình trạng này tiến triển có thể dẫn đến gãy xương.

Hoại tử vô khuẩn gặp phổ biến nhất ở xương đùi và một số vị trí khác như cánh tay, gối, vai và mắt cá.

Những ai có thể bị hoại tử vô khuẩn và nguyên nhân gây bệnh

Hàng năm có khoảng 20.000 người ở Mỹ bị hoại tử vô khuẩn, phần lớn đều nằm trong độ tuổi từ 20-50. Ở những người khỏe mạnh, nguy cơ bị hoại tử vô khuẩn là rất nhỏ. Hầu hết các trường hợp đều do một số bệnh lí nhất định hoặc chấn thương như:

Trật khớp háng hoặc gãy xương đùi: loại chấn thương này ảnh hưởng đến sự cấp máu đến xương, dẫn đến hoại tử vô khuẩn liên quan đến chấn thương. Tình trạng này gặp ở hơn 20% những người bị trật khớp háng.

Sử dụng corticoid kéo dài: sử dụng kéo dài đường tiêm hoặc đường uống loại thuốc kháng viêm này có liên quan tới 35% tổng số các trường hợp bị hoại tử vô khuẩn không do chấn thương. Mặc dù lí do chính xác của nó chưa được biết đến nhưng các bác sĩ nghi ngờ rằng thuốc có thể ảnh hưởng đến khả năng chuyển hoác chất béo của cơ thể. Chất béo tích lũy lại ở thành mạch gây hẹp lòng mạch và có thể làm giảm lượng máu đến nuôi xương.
Uống quá nhiều rượu: Cũng giống như corticoid, uống nhiều rượu có thể gây tích lũy các chất béo ở thành mạch, làm giảm lượng máu cung cấp cho xương.

Cục máu đông, viêm và các tổn thương thành mạch có thể cản trở dòng máu đến xương.

Một số bệnh lí khác cũng liên quan đến hoại tử vô khuẩn, bao gồm:

  • Bệnh Gaucher: một loại rối loạn chuyển hóa di truyền gây tích trữ các chất béo có hại ở các cơ quan.
  • Bệnh hồng cầu hình liềm
  • Viêm tụy
  • Nhiễm HIV
  • Xạ trị hoặc hóa trị
  • Bệnh tự miễn
  • Bệnh giảm áp: xảy ra khi áp lực xung quanh cơ thể bị giảm đột ngột, gây hình thành các bọt khí trong máu

Triệu chứng

Ở giai đoạn đầu, hoại tử vô khuẩn không gây ra bất kì triệu chứng nào; tuy nhiên, khi bệnh tiến triển có thể gây đau. Khởi đầu, bạn có thể bị đau khi có các động tác gây áp lực lên xương. Sau đó, đau trở nên thường xuyên hơn. Khi bệnh tiến triển có thể gây gãy các xương và khớp xung quanh. Khoảng thời gian giữa hai giai đoạn này có thể kéo dài vài tháng đến hơn một năm.

Điều trị

Mục đích của điều trị là cải thiện hoặc đảm bảo chức năng của khớp bị ảnh hưởng, ngăn chặn tiến triển của tổn thương xương và giảm đau.

Phương pháp điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

  • Tuổi
  • Giai đoạn bệnh
  • Nguyên nhân gây bệnh
  • Vị trí và số lượng xương bị tổn thương

Nếu có thể xác định được nguyên nhân gây bệnh thì việc điều trị sẽ bao gồm kiểm soát các triệu chứng của bệnh lí nguyên nhân. Ví dụ, nếu hoại tử vô khuẩn là do cục máu đông, bác sĩ sẽ cho thuốc làm tan cục máu động. Nếu nguyên nhân là viêm mạch, bác sĩ sẽ thuốc kháng viêm.

Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, việc điều trị sẽ bao gồm sử dụng các thuốc giảm đau và hạn chế sử dụng vùng xương khớp bị ảnh hưởng. Khi khớp háng, gối hoặc cổ chân của bạn bị tổn thương, bạn có thể sẽ cần sử dụng nạng để hạn chế trọng lực tác dụng lên khớp. Bác sĩ cũng có thể hướng dẫn bạn các bài tập để duy trì phạm vi hoạt động của khớp.

Mặc dù các phương pháp điều trị nội khoa có thể làm giảm tiến triển của bệnh nhưng hầu hết các trường hợp cần được phẫu thuật.

Các biện pháp phẫu thuật có thể bao gồm:

Ghép xương: lấy một phần xương khỏe mạnh trong cơ thể và thay thế cho xương bị hư hỏng.

Đục xương: cắt xương và thay đổi liên kết của nó để làm giảm áp lực lên xương hoặc khớp.

Thay khớp toàn bộ: loại bỏ các phần bị hỏng và thay nó bằng một khớp nhân tạo.

Giảm áp lực trung tâm: loại bỏ một phần bên trong của xương để giảm bớt áp lực và kích thích mạch máu mới hình thành.

Ghép xương có mạch nuôi: thủ thuật dùng chính những mô trên cơ thể để tái tạo lại khớp bị tổn thương. Các bác sĩ sẽ lấy bỏ phần xương nghèo mạch máu khỏi khớp háng và thay thế bằng phần xương giàu mạch máu lấy từ vị trí kháng ví dụ như ở xương mác (một xương nhỏ ở cẳng chân).

Bình luận
Tin mới
  • 21/06/2024

    “Thủ phạm” trong chế độ ăn uống khiến bạn đổ mồ hôi như tắm

    Cơ thể ướt đẫm mồ hôi là hiện tượng bình thường sau khi vận động mạnh, làm việc nặng khi trời nắng nóng. Ngoài ra, một vài thực phẩm, đồ uống trong chế độ ăn có thể là “thủ phạm” khiến bạn ra nhiều mồ hôi hơn bình thường.

  • 21/06/2024

    Điều gì có thể xảy ra với đôi chân của bạn khi bạn già đi?

    Khi bạn già đi, các vấn đề về lão hóa của cơ thể cũng xảy ra nhiều hơn. Trong đó, tình trạng bệnh lý về bàn chân xảy ra một cách phổ biến nhất đặc biệt ở người cao tuổi. Bài viết này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu thêm về những vấn đề về bàn chân khi bạn già đi.

  • 21/06/2024

    5 thực phẩm cản trở mục tiêu giảm cân nếu ăn quá nhiều

    Theo chuyên gia dinh dưỡng Guna Bilande (Anh), một số loại thực phẩm lành mạnh đang được nhiều người ăn kiêng lựa chọn có thể cản trở quá trình giảm cân nếu họ ăn quá nhiều.

  • 21/06/2024

    Những điều cha mẹ cần biết về mọc răng sữa ở trẻ

    Lần đầu tiên mọc răng của con là một dấu mốc quan trọng mà cha mẹ nào cũng mong đợi. Tuy nhiên, khi mọc răng, trẻ thường có biểu hiện khó chịu, quấy khóc, hầu như không ngủ được vì cảm giác ngứa rát, đau nhức khi răng mọc lên. Điều này cũng làm cho cha mẹ mất ngủ, căng thẳng vì không biết cách giúp con thoát khỏi cơn đau.

  • 21/06/2024

    Mỡ thừa sẽ đi về đâu khi chúng ta giảm cân?

    Quá trình giảm cân ẩn chứa một loạt phản ứng sinh hóa kỳ diệu bên trong cơ thể. Hiểu được hành trình của mỡ thừa sẽ giúp bạn nắm bắt cách thức đốt cháy mỡ hiệu quả và lý giải tại sao một số phương pháp giảm cân lại thành công hơn những phương pháp khác.

  • 20/06/2024

    Dấu hiệu cảnh báo viêm ruột thừa

    Viêm ruột thừa xảy ra khi phần ruột thừa bị tắc nghẽn, sưng và viêm nhiễm. Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm ruột thừa giúp bạn tìm được giải pháp điều trị kịp thời.

  • 20/06/2024

    Cách ngăn ngừa trào ngược axit và ợ nóng

    Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn các biện pháp ngăn ngừa và điều trị chứng trào ngược axit và ợ nóng.

  • 20/06/2024

    Cách nhận biết viêm dạ dày và trào ngược acid dạ dày

    Viêm loét dạ dày và trào ngược là hai bệnh về tiêu hoá phổ biến. Do đều xuất phát từ dạ dày nên có một số triệu chứng dễ gây nhầm lẫn giữa hai bệnh, dẫn đến chẩn đoán chậm trễ, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

Xem thêm