HIV có làm tăng nguy cơ ung thư không?

HIV và nguy cơ mắc ung thư

HIV ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch của cơ thể bằng cách nhắm mục tiêu cụ thể vào các tế bào CD4, là một loại tế bào máu trắng. Nếu không được điều trị, HIV có thể làm giảm số lượng tế bào này.

Nhìn chung, số lượng tế bào CD4 trong cơ thể càng cao càng tốt. Mức độ tế bào CD4 thấp khiến cơ thể dễ bị nhiễm trùng. Nghiên cứu từ năm 2016 cũng cho thấy rằng các tế bào CD4 ở mức thấp hơn sẽ làm giảm khả năng chống lại các dạng ung thư sớm của cơ thể.

Những người nhiễm HIV có nguy cơ mắc một số bệnh ung thư cao hơn so với những người không có HIV. Những bệnh ung thư này bao gồm:

• Kaposi’s sarcoma

Kaposi’s sarcoma là một dạng ung thư hiếm gặp, phát triển trong các tế bào ở miệng, mũi, họng và mạch máu. Căn bệnh gây ra các khối u hoặc tổn thương màu đỏ hoặc nâu, trên da hoặc niêm mạc. Những khối u này có thể xuất hiện ở các vùng khác của cơ thể, chẳng hạn như chân, hạch bạch huyết và đường tiêu hóa.

Kaposi’s sarcoma thường xảy ra ở những người nhiễm HIV. Đây là một trong những điều kiện mà các bác sĩ sử dụng để chẩn đoán HIV giai đoạn 3.

• Lymphoma

Lymphoma là một dạng ung thư máu ảnh hưởng đến hệ thống bạch huyết của cơ thể. Nó phát triển trong các tế bào bạch huyết, là một loại tế bào máu trắng. Lymphoma có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của cơ thể có mô bạch huyết, bao gồm tủy xương, hạch bạch huyết, lách, amidan, tuyến ức, đường tiêu hóa. 

Có hai loại ung thư hạch chính:

- U lympho Hodgkin đề cập đến các u lympho sản sinh ra một loại tế bào cụ thể được gọi là tế bào Reed-Sternberg. Ung thư hạch Hodgkin thường bắt đầu phát triển trong các tế bào B, là các tế bào lympho đặc biệt tạo ra kháng thể.
- U lympho không Hodgkin đề cập đến bất kỳ loại ung thư hạch nào không có tế bào Reed-Sternberg. U lympho không Hodgkin thường bắt đầu trong mô bạch huyết, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến da. Giống như Kaposi’s sarcoma, các bác sĩ sử dụng u lympho không Hodgkin để chẩn đoán HIV giai đoạn 3.

• Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung phát triển trong cổ tử cung. Hầu hết các trường hợp ung thư cổ tử cung là do nhiễm virus u nhú ở người (HPV).

Trong giai đoạn đầu của bệnh, các tế bào tiền ung thư bắt đầu phát triển trong lớp niêm mạc của cổ tử cung. Nếu không được điều trị, các tế bào tiền ung thư này có thể phát triển thành tế bào ung thư ác tính và phát triển sâu hơn vào cổ tử cung. Các bác sĩ gọi đây là ung thư cổ tử cung xâm lấn.

• Ung thư phổi

Ung thư phổi phát triển khi các tế bào trong phổi của đột biến và phát triển không kiểm soát để tạo thành các khối u. Các khối u này tiếp tục phát triển và phá hủy các tế bào khỏe mạnh tạo nên lớp niêm mạc của phổi.

Bất kỳ ai cũng có thể bị ung thư phổi. Di truyền và tiếp xúc với hóa chất độc hại và ô nhiễm không khí là những yếu tố nguy cơ gây ung thư phổi.

Tuy nhiên, hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư phổi. Theo Hiệp hội Phổi Hoa Kỳ, hút thuốc lá là nguyên nhân gây ra 90% các trường hợp ung thư phổi. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), vào năm 2009, tỷ lệ hút thuốc ở Hoa Kỳ ở những người được điều trị HIV cao hơn gấp đôi so với dân số chung.

• Ung thư hậu môn

Ung thư hậu môn phát triển trong các tế bào trong và xung quanh hậu môn. Mặc dù ung thư hậu môn tương đối hiếm trong dân số nói chung, nhưng nó lại phổ biến hơn ở những người sống chung với HIV.

Một nghiên cứu từ năm 2012 đã kiểm tra tỷ lệ ung thư hậu môn ở những người có và không có HIV, cho thấy những người đàn ông quan hệ tình dục đồng giới có HIV có nguy cơ mắc ung thư hậu môn cao nhất.

• Ung thư miệng và hầu họng

Ung thư miệng ảnh hưởng đến miệng. Những người bị ung thư miệng có thể phát triển các khối u trên lưỡi và niêm mạc của môi, má và lợi. Ung thư vòm họng ảnh hưởng đến các thành họng, amidan và mặt sau của lưỡi.

Giảm nguy cơ ung thư ở người nhiễm HIV

Mặc dù những người nhiễm HIV có thể có nguy cơ mắc một số loại ung thư cao hơn, nhưng có một số cách để giảm nguy cơ này. Một số thay đổi lối sống có thể làm giảm nguy cơ mắc ung thư ở những người nhiễm HIV bao gồm:

• không hút thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm thuốc lá
• không tiêm chích
• hạn chế uống rượu
• tập thể dục thường xuyên
• ăn một chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh

Một số cách khác để giảm nguy cơ ung thư ở những người nhiễm HIV bao gồm:

• uống thuốc điều trị HIV theo quy định
• tham gia tầm soát ung thư
• chủng ngừa các virus liên quan đến ung thư

Điều trị ung thư ở người nhiễm HIV

Điều trị ung thư cho người nhiễm HIV đã được cải thiện do những tiến bộ trong điều trị HIV. Trước đây, các bác sĩ ít có khả năng cung cấp đầy đủ các liều hóa trị hoặc xạ trị do tác động của các phương pháp điều trị này lên hệ thống miễn dịch.

Ngày nay, những người nhiễm HIV thường nhận được sự điều trị ung thư tương tự như người bệnh ung thư bình thường. Tuy nhiên, các bác sĩ sẽ theo dõi chặt chẽ số lượng tế bào CD4 của những người đang điều trị HIV và hóa trị.

Tóm lại, do tác động của virus đối với hệ thống miễn dịch, những người sống chung với HIV có nguy cơ phát triển một số loại ung thư cao hơn. Những bệnh ung thư này bao gồm Kaposi’s sarcoma, u lympho không Hodgkin, ung thư cổ tử cung, phổi, hậu môn và miệng. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biến chứng của HIV