Khi bạn cảm thấy căng thẳng, gặp chuyện rắc rối, lo lắng, giận giữ thì khóc là một biện pháp tốt nhất giúp bạn giải tỏa được mọi thứ. Trung bình, một phụ nữ khóc khoảng 3,5 lần một tháng, còn nam giới thì khoảng 1,9 lần. Bài viết này chỉ đề cập đến khóc do cảm xúc chứ không đề cập đến chảy nước mắt, một hiện ttượng quá đỗi bình thường với con người.
Khóc là một hành vi đáp ứng với những cảm xúc mạnh như stress, hạnh phúc, buồn và các cơn đau về mặt thể chất. Những cảm xúc này được thể hiện qua những giọt nước mắt, là sự kết nối phức tạp của hệ thần kinh tự chủ. Mà theo cách khoa học dễ hiểu hơn, khóc là khi các tuyến lệ nằm giữa nhãn cầu và mí mắt sản sinh ra dịch.

Hãy coi nháy mắt khi bị bụi bay vào là một ví dụ dễ hiểu cho chảy nước mắt. Khi bạn nháy mắt, dịch tiết sẽ trải đều trên mắt, sau đó, sẽ chảy xuống ống thông giữa mắt và mũi (ống lệ mũi) khiến cho mũi cũng sụt sùi theo. Nhưng nếu nhiều dịch được tiết ra hơn để đẩy những hạt bụi to hay dị vật, thì ngoài việc chảy vào ống lệ mũi, dịch tiết từ mắt sẽ chảy từ từ một vệt xuống má. Tạo ra một hình ảnh rất thơ văn mà chúng ta hay nói là “một giột nước mắt lăn dài trên đôi má”. Chảy nước mắt được tạo ra với nhiều mục đích như làm dịu mắt khi bị kích ứng, bảo vệ mắt khỏi bởi những tác nhân gây bệnh, giữa độ ẩm cho mắt.
Về cơ bản, một giọt nước mắt được tiết ra với tốc độ 1gr trong 24 giờ, với mục đích bảo vệ và bôi trơn mắt. Khóc cũng có tác dụng như việc chảy nước mắt, tuy nhiên có một số nghiên cứu chỉ ra rằng khóc có thể mang lại nhiều lợi ích hơn chúng ta nghĩ.
Khóc- thúc đẩy sự đồng cảm
Khóc được coi là một hành vi tự bảo vệ bản thân của cơ thể. Ví dụ, đôi khi là hành vi trấn an bản thân khi bạn cảm thấy cực kỳ buồn bã. Các nhà khoa học đã giải thích trên tạp chí Frontiers in psychology như sau:
“Biểu hiện cảm xúc của con người có thể xảy ra do rất nhiều nguyên nhân, từ những sự kiện không tin nổi cho đến những sự kiện quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người, từ những sự kiện cực kỳ tiêu cực cho đến những sự kiến cực kỳ tích cực". Ví dụ, xem một bộ phim xúc động dạt dào tình cảm, thưởng thức sự kỳ vỹ tráng lệ của một khung cảnh thiên nhiên đẹp đến ngạt thở hoặc sự ra đời của một đứa bé cũng khiến một người có thể chảy nước mắt.
Khóc xảy ra khi mất cân bằng các cảm xúc bị mất đi, thay vào đó là sự thống trị của một cảm xúc nổi lên như sự chia cắt, mất mát, đau thương, hạnh phúc, cần sự giúp đỡ gây ra những cảm xúc mạnh, có thể đó là cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực.
Khi một người khóc, ít nhất sẽ đạt được hai mục đích: thứ nhất là giúp giảm thiểu stress; thứ hai là cải thiện được cảm xúc cho những người đang khóc xung quanh. Khóc, là điều hiển nhiên ở trẻ em để gây sự chú ý của người lớn.
Tuy nhiên, ở người lớn, khóc giúp thúc đẩy sự đồng cảm và các hành vi xã hội, kết nối các mối quan hệ xã hội và giảm sự căng thẳng. Jonathan Rottenberg – giáo sư tâm thần học đã phát biểu trên tạp chí Time: khóc là dấu hiệu của một vấn đề cực kỳ quan trọng, đó là cách đối phó cơ bản nhất cơ thể có thể làm được để đối phó với những stress.
Cuối cùng, khóc kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, tạo ra những cảm giác thư giãn đáp ứng với những tác nhân kích thích. Điều này cực kỳ có lợi cho những người khóc - đặc biệt khi đề cập đến mặt cảm xúc bởi khóc là hành vi yêu cầu sự giúp đỡ.
Khóc có thể gia tăng cảm xúc và giảm đau
Một nghịch lý, là khi bạn cảm thấy đau khổ cùng cực thì khóc sẽ diễn ra. Nhưng khóc lại chính là một hành vi làm cho bạn cảm thấy tâm trạng sau đó sẽ tốt hơn rất nhiều thậm chí là cảm xúc và tâm trạng có thể vượt lên hơn lúc bình thường. Vì thế khi bạn thấy một nhân vật trong phim, trước đó có thể rơi vài giọt nước mắt, nhưng ngay sau đó có thể đã bùng lên mạnh mẽ dữ dội để làm một việc gì đó thì điều này hoàn toàn hợp lý. Đôi khi khóc cũng có thể không “boost” được tâm trạng của bạn lên, nhưng phần nào xóa đi được những cảm xúc tiêu cực đang diễn ra ngay lúc đó.

Khóc có thể giảm được stress bởi nồng độ hóc môn tuyến thượng thận (ACTH) được tăng cao. Đây là một hormone chống stress của có thể giúp bạn trấn tĩnh và thư giãn hơn. Nước mắt cũng chứa các yếu tố phát triển thần kinh- đóng vai trò quan trọng trong việc tồn tại và phát triển của tế bào thần kinh đặc biệt là sự nhảy cảm với thần kinh tham gia vào sự dẫn truyền các cơn đau, cảm ứng nhiệt và chạm.
Khi khóc, một lượng lớn hormone “yêu” oxytocin, opioid nội sinh, endorphin được giải phóng ra khiến bạn cảm thấy đỡ đau về cả mặt thể xác và tinh thần.
Nước mắt cũng chứa lysozyme - một enzyme phân giải sinh học giúp chống lại các vi sinh vật, bảo vệ sự khỏe mạnh của đôi mắt.
Biểu hiện về mặt xã hội của việc khóc
Với những tác dụng như trên, chúng ta nên nghĩ rằng việc khóc là một điều cự kỳ có lợi cho sức khỏe. Không có gì phải cảm thấy xấu hổ khi khóc. Tuy nhiên, khi ở mặt xã hội, khóc có thể mang nhiều hàm nghĩa và chịu nhiều sự phán xét hơn. Khóc là biểu hiện của sự yếu đuối, là sự thể hiện bạn không biết cách đối phó với stress hay là sự ăn vạ. Những trường hợp đó, khóc không tốt về cả mặt xã hội và y khoa. Vì vậy nếu có thể hãy cân nhắc trong trường hợp nào nên rơi nước mắt. Hãy rơi nước mắt vì sự yêu thương và sự mất mát của những người thân yêu.
Để nước mắt rơi vào đúng nơi, đúng thời điểm- đó mới là giọt nước mắt thông thái.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lợi ích của việc khóc
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.
Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.