Khi bạn cảm thấy căng thẳng, gặp chuyện rắc rối, lo lắng, giận giữ thì khóc là một biện pháp tốt nhất giúp bạn giải tỏa được mọi thứ. Trung bình, một phụ nữ khóc khoảng 3,5 lần một tháng, còn nam giới thì khoảng 1,9 lần. Bài viết này chỉ đề cập đến khóc do cảm xúc chứ không đề cập đến chảy nước mắt, một hiện ttượng quá đỗi bình thường với con người.
Khóc là một hành vi đáp ứng với những cảm xúc mạnh như stress, hạnh phúc, buồn và các cơn đau về mặt thể chất. Những cảm xúc này được thể hiện qua những giọt nước mắt, là sự kết nối phức tạp của hệ thần kinh tự chủ. Mà theo cách khoa học dễ hiểu hơn, khóc là khi các tuyến lệ nằm giữa nhãn cầu và mí mắt sản sinh ra dịch.

Hãy coi nháy mắt khi bị bụi bay vào là một ví dụ dễ hiểu cho chảy nước mắt. Khi bạn nháy mắt, dịch tiết sẽ trải đều trên mắt, sau đó, sẽ chảy xuống ống thông giữa mắt và mũi (ống lệ mũi) khiến cho mũi cũng sụt sùi theo. Nhưng nếu nhiều dịch được tiết ra hơn để đẩy những hạt bụi to hay dị vật, thì ngoài việc chảy vào ống lệ mũi, dịch tiết từ mắt sẽ chảy từ từ một vệt xuống má. Tạo ra một hình ảnh rất thơ văn mà chúng ta hay nói là “một giột nước mắt lăn dài trên đôi má”. Chảy nước mắt được tạo ra với nhiều mục đích như làm dịu mắt khi bị kích ứng, bảo vệ mắt khỏi bởi những tác nhân gây bệnh, giữa độ ẩm cho mắt.
Về cơ bản, một giọt nước mắt được tiết ra với tốc độ 1gr trong 24 giờ, với mục đích bảo vệ và bôi trơn mắt. Khóc cũng có tác dụng như việc chảy nước mắt, tuy nhiên có một số nghiên cứu chỉ ra rằng khóc có thể mang lại nhiều lợi ích hơn chúng ta nghĩ.
Khóc- thúc đẩy sự đồng cảm
Khóc được coi là một hành vi tự bảo vệ bản thân của cơ thể. Ví dụ, đôi khi là hành vi trấn an bản thân khi bạn cảm thấy cực kỳ buồn bã. Các nhà khoa học đã giải thích trên tạp chí Frontiers in psychology như sau:
“Biểu hiện cảm xúc của con người có thể xảy ra do rất nhiều nguyên nhân, từ những sự kiện không tin nổi cho đến những sự kiện quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi con người, từ những sự kiện cực kỳ tiêu cực cho đến những sự kiến cực kỳ tích cực". Ví dụ, xem một bộ phim xúc động dạt dào tình cảm, thưởng thức sự kỳ vỹ tráng lệ của một khung cảnh thiên nhiên đẹp đến ngạt thở hoặc sự ra đời của một đứa bé cũng khiến một người có thể chảy nước mắt.
Khóc xảy ra khi mất cân bằng các cảm xúc bị mất đi, thay vào đó là sự thống trị của một cảm xúc nổi lên như sự chia cắt, mất mát, đau thương, hạnh phúc, cần sự giúp đỡ gây ra những cảm xúc mạnh, có thể đó là cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực.
Khi một người khóc, ít nhất sẽ đạt được hai mục đích: thứ nhất là giúp giảm thiểu stress; thứ hai là cải thiện được cảm xúc cho những người đang khóc xung quanh. Khóc, là điều hiển nhiên ở trẻ em để gây sự chú ý của người lớn.
Tuy nhiên, ở người lớn, khóc giúp thúc đẩy sự đồng cảm và các hành vi xã hội, kết nối các mối quan hệ xã hội và giảm sự căng thẳng. Jonathan Rottenberg – giáo sư tâm thần học đã phát biểu trên tạp chí Time: khóc là dấu hiệu của một vấn đề cực kỳ quan trọng, đó là cách đối phó cơ bản nhất cơ thể có thể làm được để đối phó với những stress.
Cuối cùng, khóc kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, tạo ra những cảm giác thư giãn đáp ứng với những tác nhân kích thích. Điều này cực kỳ có lợi cho những người khóc - đặc biệt khi đề cập đến mặt cảm xúc bởi khóc là hành vi yêu cầu sự giúp đỡ.
Khóc có thể gia tăng cảm xúc và giảm đau
Một nghịch lý, là khi bạn cảm thấy đau khổ cùng cực thì khóc sẽ diễn ra. Nhưng khóc lại chính là một hành vi làm cho bạn cảm thấy tâm trạng sau đó sẽ tốt hơn rất nhiều thậm chí là cảm xúc và tâm trạng có thể vượt lên hơn lúc bình thường. Vì thế khi bạn thấy một nhân vật trong phim, trước đó có thể rơi vài giọt nước mắt, nhưng ngay sau đó có thể đã bùng lên mạnh mẽ dữ dội để làm một việc gì đó thì điều này hoàn toàn hợp lý. Đôi khi khóc cũng có thể không “boost” được tâm trạng của bạn lên, nhưng phần nào xóa đi được những cảm xúc tiêu cực đang diễn ra ngay lúc đó.

Khóc có thể giảm được stress bởi nồng độ hóc môn tuyến thượng thận (ACTH) được tăng cao. Đây là một hormone chống stress của có thể giúp bạn trấn tĩnh và thư giãn hơn. Nước mắt cũng chứa các yếu tố phát triển thần kinh- đóng vai trò quan trọng trong việc tồn tại và phát triển của tế bào thần kinh đặc biệt là sự nhảy cảm với thần kinh tham gia vào sự dẫn truyền các cơn đau, cảm ứng nhiệt và chạm.
Khi khóc, một lượng lớn hormone “yêu” oxytocin, opioid nội sinh, endorphin được giải phóng ra khiến bạn cảm thấy đỡ đau về cả mặt thể xác và tinh thần.
Nước mắt cũng chứa lysozyme - một enzyme phân giải sinh học giúp chống lại các vi sinh vật, bảo vệ sự khỏe mạnh của đôi mắt.
Biểu hiện về mặt xã hội của việc khóc
Với những tác dụng như trên, chúng ta nên nghĩ rằng việc khóc là một điều cự kỳ có lợi cho sức khỏe. Không có gì phải cảm thấy xấu hổ khi khóc. Tuy nhiên, khi ở mặt xã hội, khóc có thể mang nhiều hàm nghĩa và chịu nhiều sự phán xét hơn. Khóc là biểu hiện của sự yếu đuối, là sự thể hiện bạn không biết cách đối phó với stress hay là sự ăn vạ. Những trường hợp đó, khóc không tốt về cả mặt xã hội và y khoa. Vì vậy nếu có thể hãy cân nhắc trong trường hợp nào nên rơi nước mắt. Hãy rơi nước mắt vì sự yêu thương và sự mất mát của những người thân yêu.
Để nước mắt rơi vào đúng nơi, đúng thời điểm- đó mới là giọt nước mắt thông thái.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lợi ích của việc khóc
Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”
Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.
Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.
Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề về đường tiêu hóa khác, ngoài các triệu chứng "điển hình" như đau vùng hông và đi tiểu thường xuyên. Nhiều vấn đề trong số này là do sự gián đoạn tín hiệu thần kinh giữa ruột và não, gây ra các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa.
Trong bối cảnh đô thị hóa và mật độ dân số cao, các khu vực công cộng trung tâm thương mại, giao thông, sự kiện đông người hay trường học là nơi lý tưởng để các bệnh hô hấp lây lan qua không khí hoặc tiếp xúc. Việc hiểu cơ chế lây truyền và áp dụng biện pháp phòng ngừa là then chốt để bảo vệ bản thân và duy trì sức khỏe cộng đồng bền vững.
Ung thư phổi chủ yếu là một căn bệnh của tuổi già, với độ tuổi chẩn đoán trung bình vào khoảng 70, và hơn 70% số ca mắc xảy ra ở những bệnh nhân trên 65 tuổi. Mặc dù việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm thực tế lại phổ biến hơn ở người cao tuổi, nhưng họ thường phải đối mặt với tình trạng điều trị không đầy đủ do các bệnh lý nền đi kèm hoặc do thể trạng yếu.
Khám phá ngay các biện pháp kiểm soát axit uric hiệu quả để xoa dịu cơn đau và ngăn ngừa bệnh tái phát, giúp bạn lấy lại nhịp sống năng động thường ngày
Mùa hè mang đến thời tiết ấm áp và những hoạt động ngoài trời thú vị. Tuy nhiên, đối với nhiều người, đây cũng là thời điểm khởi phát các triệu chứng dị ứng vô cùng khó chịu. Bài viết này cung cấp những kiến thức khoa học cần thiết để nhận biết nguyên nhân, triệu chứng và các biện pháp kiểm soát tình trạng dị ứng mùa hè một cách hiệu quả và an toàn.