Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gãy xương mắt cá chân

Gãy xương mắt cá chân là một tình trạng chấn thương nặng xảy ra ở vùng cổ chân, sau một tác động va đập nào đó. Gãy xương nhìn chung là một cấp cứu ngoại khoa, và đối với gãy xương mắt cá chân, tình trạng này đòi hỏi những phản ứng nhanh để tránh các biến chứng gặp phải của nó.

Gãy xương mắt cá chân là gì?

Khớp mắt cá chân vùng cổ chân được tạo thành từ 3 xương: xương chày, xương mác và xương sên. Cùng với 3 xương, các dây chằng xung quanh tạo nên vùng khớp cổ chân, có vai trò quan trọng trong vận động của chi dưới. Gãy xương mắt cá chân xảy ra có thể là gãy xương mác đơn thuần, hoặc có kèm theo tổn thương dây chằng vùng cổ chân, với nhiều mức độ khá nhau. 

Nguyên nhân nào gây ra gãy mắt cá chân?

Nguyên nhân phổ biến gây ra gãy xương mắt cá chân bao gồm:

  • Chấn thương trực tiếp do ngã va đập
  • Tiếp đất sai cách từ 1 cú nhảy trên cao xuống
  • Tai nạn giao thông
  • Các chấn thương từ chơi thể thao mạnh, như bóng đá, bóng rổ hay tenis
  • Kỹ thuật không chuẩn khi thực hiện các động tác khó trong đời sống hàng ngày, bao gồm cả sức bền kém
  • Loãng xương (làm tăng nguy cơ gãy xương)

Các dấu hiệu và triệu chứng của gãy xương mắt cá chân

Các triệu chứng của gãy xương mắt cá chân bao gồm:

  • Đau dữ dội vùng mắt cá chân
  • Không đứng được
  • Sưng to, bầm tím
  • Gãy xương lớn có thể hở ra khỏi da và gây chảy máu
  • Thường kèm theo trật khớp hoặc vẹo

Hình ảnh X-quang có thể giúp xác định gãy chứ không phải là bong gân, bên cạnh để xác định mức độ nghiêm trọng, vị trí và loại hình để giúp cho điều trị. Ngoài ra, MRI hoặc cắt lớp vi tính (CT) cũng có thể được thực hiện.

Điều trị gãy xương mắt cá chân như thế nào?

Tùy theo vị trí và mức độ tổn thương, các bác sỹ đưa ra những phương pháp khác nhau, vật lí trị liệu là một phương pháp đi kèm để hỗ trợ phục hồi chấn thương.

  • Bó bột hoặc nẹp. Đối với các trường hợp nặng, các biện pháp này giúp cố định xương mắt cá cho quá trình tự lành thương. Nạng có thể giúp hỗ trợ di chuyển.
  • Kéo xương. Phương pháp này không phẫu thuật, giúp đưa vị trí các xương gãy về đúng vị trí khi bị di lệch do hãy rời.
  • Phẫu thuật. Phẫu thuật là phương pháp triệt để nhất, cần thiết cho các đối tượng gãy nghiêm trọng, phức tạp, không thể tự lành bằng bó bột hay nẹp. Phẫu thuật sử dụng các tấm ghép, nẹp, đinh vít hay ghim để cố định, kết hợp xương gãy. Sau khi phẫu thuật, bó bột hoặc đeo nẹp sẽ cần thiết.

Sau khi phẫu thuật, các phương pháp vật lý trị liệu sẽ giúp phục hồi phạm vi chuyển động, kiểu dáng đi lại cũng như sức mạnh cơ bắp và trương lực cơ. Mắt cá chân có thể bị mất sức trong thời gian dài bó bột, bên cạnh việc các dây chằng không hoạt động quá lâu có thể bị cứng và yếu đi.

Dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia vật lý trị liệu, việc phục hồi sẽ được đảm bảo ổn định hơn và chắc chắn không gây thêm chấn thương.

Một số bài tập vật lý trị liệu bao gồm:

  • Các bài tập kéo giãn, căng cơ và hồi phục cơ bắp
  • Các bài tập chuyển động, mở rộng phạm vi hoạt động cơ bắp
  • Các bài tập thăng bằng, kiểm soát
  • Sử dụng thiết bị hỗ trợ đi lại ban đầu
  • Quản lý lối sống, công việc hợp lý
  • Khuyến nghị trở lại làm việc hoặc các hoạt động thể thao, nhẹ nhàng càng sớm càng tốt
  • Các biện pháp giảm đau: dùng nhiệt nóng – lạnh, liệu pháp thủ công giảm mô sẹo, châm cứu, sóng âm…

Dự phòng tình trạng gãy xương mắt cá chân?

Cách tốt nhất để tránh tình trạng gãy xương mắt cá chân chính là tránh các tác động bất thường gây chấn thương lên vùng mắt cá chân. Những hành động nhỏ nhưng đơn giản và hiệu quả cần thực hiện có thể kể đến bao gồm:

  • Căng cơ, khởi động trước khi tập luyện
  • Nghỉ ngơi và làm mát cơ thể sau khi tập luyện
  • Thực hiện đúng kỹ thuật, đúng thao tác các bài tập
  • Duy trì cân nặng hợp lý
  • Bổ sung canxi đầy đủ cho cơ thể

Ngăn ngừa nguy cơ gãy xương không chỉ cho gãy xương cổ chân mà còn là toàn bộ các xương trên cơ thể.

Tổng kết

Gãy mắt cá chân có thể là một tình trạng cần cấp cứu, nhưng tùy thuộc vào mức độ và tính chất của gãy xương sẽ có các biện pháp can thiệp hợp lý. Đeo nẹp, bó bột hay phẫu thuật sẽ giúp khôi phục trạng thái ban đầu. Bên cạnh các biện pháp can thiệp ngoại khoa, vật lý trị liệu với các bài tập hợp lý cũng sẽ giúp hồi phục khả năng vận động tốt nhất của khớp. Hãy tham khảo ý kiến các chuyên gia y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin tại: Phục hồi sau gãy xương cổ tay ở trẻ nhỏ

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo ptHealth) -
Bình luận
Tin mới
  • 08/12/2022

    Các cầu thủ thi đấu World Cup bổ sung gì vào chế độ dinh dưỡng?

    Dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì thể lực, tăng sức bền và khả năng chịu đựng cho các cầu thủ bóng đá. Cùng tìm hiểu các cầu thủ tham dự FIFA World Cup bổ sung gì vào chế độ ăn uống của họ để tối ưu sức khỏe cho việc thi đấu nhé!

  • 08/12/2022

    Giúp mẹ thoát khỏi nỗi khổ tắc tia sữa

    Tắc tia sữa (tắc tuyến sữa) bản chất là tình trạng ứ đọng sau khi sữa được sản xuất ra nhưng không được giải thoát ra ngoài tại vú của mẹ nuôi con. Nếu tình trạng này không được giải quyết sẽ dẫn đến viêm, áp xe vú làm ảnh hưởng đến sức khoẻ của mẹ và sự phát triển của bé.

  • 08/12/2022

    Chế độ ăn uống có làm tăng nguy cơ dậy thì sớm?

    Tỷ lệ trẻ em đang dậy thì đã tăng lên đáng kể từ năm 1997 đến năm 2010. Trước thế kỷ 20, độ tuổi dậy thì trung bình ở trẻ em gái là 16 hoặc 17. Độ tuổi dậy thì đã giảm liên tục trong 100 năm qua. Ngày nay, khoảng 16% trẻ em gái dậy thì vào khi mới chỉ 7 tuổi và khoảng 30% dậy thì khi bước sang tuổi thứ 8.

  • 08/12/2022

    5 mẹo vệ sinh tủ lạnh siêu sạch chuẩn bị đón Tết

    Cuối năm, ai cũng muốn dọn dẹp mọi thứ thật sạch sẽ, tinh tươm để đón một năm mới thật hào hứng, phấn khởi. Tủ lạnh luôn là nơi khiến bạn cảm thấy căng thẳng nhất vì lưu trữ quá nhiều đồ, trong khi lại phải sử dụng liên tục.

  • 08/12/2022

    Hãy thêm món rau yêu thích của 'thủy thủ Popeye' vào bữa ăn để nhận những lợi ích bất ngờ

    Trong số tất cả các loại rau lá xanh, rau bina (rau chân vịt, cải bó xôi) là một trong những loại rau linh hoạt nhất. Bạn có thể thêm nó vào sinh tố, thưởng thức nó trong món salad ướp lạnh, hấp và áp chảo như một món ăn phụ, thêm nó vào món xào và thậm chí trộn nó vào các món nướng.

  • 08/12/2022

    Cách sử dụng trà xanh hiệu quả trong chế độ giảm cân

    Trà xanh được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe vượt trội đã được khoa học chứng minh. Hiện nay, nhiều người tìm đến trà xanh với hy vọng giảm cân. Liệu trà xanh có thực sự giúp giảm cân hay không và cách uống trà thế nào đạt hiệu quả tốt nhất?

  • 08/12/2022

    Tác dụng phụ khi bổ sung quá nhiều acid folic

    Acid folic là dạng tổng hợp của vitamin B9 và nó chỉ được tìm thấy trong các chất bổ sung vitamin và một số thực phẩm bổ sung. Vitamin B9 có trong thực phẩm được gọi là folate. Một số thực phẩm giàu folate bao gồm: đậu, cam, măng tây, cải Brussels, bơ, rau lá xanh…

  • 07/12/2022

    5 loại thảo mộc tăng cường sức khỏe nên trồng trong nhà bếp

    Các loại thảo mộc khô từ giá đựng gia vị của bạn rất đẹp nhưng bạn thử nghĩ xem sẽ thú vị thêm biết bao nếu được hái chúng tươi ngay từ bậu cửa sổ bếp đầy nắng để sử dụng.

Xem thêm