Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Đừng dán nhãn cho con trẻ

Các cha mẹ, đã bao lâu rồi các cha mẹ chưa nhận xét một điều gì tích cực về con mình? Có phải các cha mẹ chỉ kết tội, chỉ trích và phê phán con hay không?

Bao nhiêu lần các cha mẹ quan sát thấy một điều gì đó không thuận với mắt mình và kết tội con bằng những tính từ rất tiêu cực như: nghịch, phá, hư, hỗn láo, giả dối, trộm cắp, cướp giật, …. Có bao giờ các cha mẹ suy nghĩ và tự vấn lương tâm điều này không?

Ngày hôm qua, tôi nhìn thấy một em bé chừng 3 tuổi đang nhảy chân sáo trên đường. Trông cô bé thật tươi vui và đáng yêu. Tôi thích lắm, dừng lại ngắm bé một lát, đang định khen bé một câu với bà mẹ thì mẹ bé quay lại nhìn tôi rồi nhăn nhó bảo: Chị thông cảm, con em nó tăng động lắm. Tôi sững người nhìn cô bé đáng yêu rồi nhìn bà mẹ thêm 1 cái nữa. Sau khi nói nhỏ: Không, bé đáng yêu lắm, tôi bỏ đi và trong lòng cảm thấy tổn thương vô cùng.

Các cha mẹ, đã bao lâu rồi các cha mẹ chưa nhận xét một điều gì tích cực về con mình? Có phải các cha mẹ chỉ kết tội, chỉ trích và phê phán con hay không? Bao nhiêu lần các cha mẹ quan sát thấy một điều gì đó không thuận với mắt mình và kết tội con bằng những tính từ rất tiêu cực như: nghịch, phá, hư, hỗn láo, giả dối, trộm cắp, cướp giật, …. Có bao giờ các cha mẹ suy nghĩ và tự vấn lương tâm điều này không?

Cách đây 20 – 30 năm, bọn trẻ con nô đùa khắp nơi và người lớn thấy bình thường. Thế nhưng ngày nay, một đứa trẻ hiếu động, ưa khám phá, thích tìm hiểu thì bị dán nhãn là nghịch, tăng động, phá phách. Có không ít cha mẹ đưa con đi khám tăng động chỉ vì con hiếu động một chút. Rồi đôi khi các bác sĩ cũng không công nhận nhưng vẫn về dán nhãn cho con là tăng động và tìm mọi cách để hãm cái sự hoạt động đó của con lại.

Bọn trẻ đang lớn, chúng phải vấp váp, sai lầm. Tuy nhiên, các cha mẹ lại không chấp nhận điều này. Có không ít cha mẹ gọi con là đồ dối trá, đồ giả dối vì con chót nói dối mấy câu. Các cha mẹ cũng chẳng tự vấn lương tâm là mình nói dối bao nhiêu lần. Cứ miễn con nói dối là bị chửi là đồ dối trá. ….

Điều đáng giận các cha mẹ nhất chính là việc quảng bá chính những nhãn mác này cho mọi người xung quanh biết. Sao các phụ huynh không thử đặt địa vị mình là đứa trẻ, nghe mẹ mình nói với người khác những điều tồi tệ về mình xem sao? Liệu có ai cảm thấy điều đó là thú vị, tuyệt vời? Đứa trẻ bị kết tội sẽ tự mặc định mình chính là cái loại tồi tệ như cha mẹ nói. Suy nghĩ: mẹ mình nói vậy là đúng rồi vì mẹ thì đương nhiên phải yêu quý mình nhất, sẽ khiến cho bọn trẻ thực sự thiếu tự tin và dần dà bất mãn, chúng sẽ cố tình trở thành người đúng như cha mẹ nói. Khen ngợi con không phải là xu thế các cha mẹ thích sử dụng.

Có lẽ vì quá kì vọng vào con, những gì tuyệt vời của con không làm cho các cha mẹ hài lòng. Khi con không được khen, không được dán những nhãn mác tốt đẹp, các con sẽ dần dần tin mình không có gì tốt đẹp cả. Dán nhãn con từ những sai lầm nhỏ nhặt của trẻ không chỉ làm cho con thêm thiếu tự tin mà còn kéo dãn khoảng cách giữa cha mẹ và con cái. Điều đơn giản này các cha mẹ đã thật sự không quan tâm.

Thật vậy, bọn trẻ làm sao có thể gần gũi, thân thiết và chia sẻ với người lúc nào cũng chỉ trích, kết tội mình. Ngay cả kẻ vi phạm pháp luật, bị bắt vào tù mà chưa có phiên tòa xử và công bố tội trạng thì mọi người cũng không được phép kết tội. Vậy mà mấy em bé đáng yêu chỉ phạm chút sai lầm (mà ngày xưa cam đoan là bố mẹ cũng mắc) thì lại bị dán nhãn là hư hỏng, bỏ đi. Đó là chưa tính đến việc con mắc sai lầm mà bố mẹ cứ kết tội chứ không động viên con tiến bộ thì làm sao con có động lực để rút kinh nghiệm và thay đổi được chứ.

Những lời kết tội của bố mẹ là đủ để giải quyết mọi vấn đề rồi nên con sẽ chẳng cần thay đổi nữa vì có thay đổi cha mẹ cũng vẫn nghĩ con xấu xa đến thế mà. Đó là tớ chưa tính đến trường hợp cha mẹ hiểu nhầm hoặc kết tội sai con đâu nhé. Điều đó sẽ làm cho con thêm ghét và xa lánh cha mẹ. Đến khi con cần những lời khuyên hữu ích, nó sẽ không tìm đến cha mẹ mà đi tìm ở nơi nào đó không ổn thì thật đáng tiếc đấy nhé.

Một điều  lưu ý cha mẹ là những nhãn mác mà cha mẹ gắn cho con thời tuổi thơ sẽ theo con đi đến hết cuộc đời. Tổn thương do bị kết tội thường sẽ nặng nề hơn rất nhiều những tổn thương ngoài cơ thể. “Dao đâm có lúc thành thương tích, lời nói đâm nhau hận một đời” – có lẽ các cha mẹ đã quên mất câu nói này rồi. Đừng làm thế nhé, làm ơn đừng dán nhãn xấu xa lên đứa con mình rứt ruột đẻ ra. Hãy để cho bọn trẻ được tự hào về mình. Nếu muốn dán nhãn, hãy dán những cái nhãn đẹp đẽ như: chăm chỉ, dễ thương, nhân ái, duyên dáng, tốt bụng,… Con sẽ cố gắng được như nhãn đó ngay đấy. Một ngày mùa xuân nắng đẹp, chúc cả nhà vui tươi.

TS. Vũ Thu Hương - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 03/04/2025

    Ăn gì cho đẹp da, khắc phục da sần sùi do vảy nến?

    Người bị vảy nến nên bổ sung các loại thực phẩm chống viêm, giàu vitamin đồng thời hạn chế những thực phẩm có khả năng khiến bệnh phát triển, góp phần kiểm soát tốt bệnh và giúp làn da đẹp mịn màng hơn.

  • 03/04/2025

    Đẻ mắc vai hay dấu hiệu “con rùa” trong sản khoa

    Đẻ mắc vai hay còn gọi là dấu hiệu “con rùa” - là tình trạng xảy ra khi một hoặc cả hai vai của em bé bị kẹt trong quá trình sinh thường. Không có dấu hiệu báo trước và không có cách nào để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. Nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể bao gồm việc em bé quá lớn, xương chậu của mẹ nhỏ hoặc đỡ đẻ sai tư thế. Tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng bao gồm cả chấn thương thần kinh cho em bé. Cùng đọc bài viết sau để hiểu thêm về tình trạng này!

  • 02/04/2025

    Nâng cao tầm vóc Việt

    Tầm vóc không chỉ là thước đo chiều cao đơn thuần mà còn phản ánh sức khỏe và sự phát triển toàn diện của một dân tộc. Tuy nhiên, thực trạng chiều cao của người Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế so với bạn bè quốc tế

  • 01/04/2025

    Tăng cường miễn dịch cho trẻ mùa xuân

    Mùa xuân đến, mang theo không khí ấm áp và sức sống mới cho vạn vật. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm giao mùa, khí hậu biến đổi thất thường, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, virus và mầm bệnh sinh sôi phát triển.

  • 01/04/2025

    Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ: Hiểu đúng và đồng hành cùng người tự kỷ

    Ngày 2 tháng 4 hàng năm, thế giới cùng hướng về Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ – một sự kiện do Liên Hợp Quốc khởi xướng nhằm kêu gọi sự quan tâm sâu sắc hơn đến rối loạn phổ tự kỷ (ASD).

  • 31/03/2025

    Chăm sóc da cho bé vào mùa xuân: Mẹo nhỏ cho mẹ

    Mùa xuân là thời điểm giao mùa, khí hậu thất thường, hanh khô, độ ẩm thấp, dễ gây ra những ảnh hưởng không tốt đến làn da nhạy cảm của trẻ nhỏ.

  • 30/03/2025

    Những thay đổi về làn da tuổi mãn kinh

    Tuổi mãn kinh không chỉ gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe sinh lý nữ, mà còn ảnh hưởng đến làn da. Chị em phụ nữ nên lưu ý điều gì khi chăm sóc da tuổi ngoài 40?

  • 30/03/2025

    Người cao tuổi và bệnh giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển tiếp giữa các mùa trong năm, kéo theo sự thay đổi của thời tiết, khí hậu. Đối với người cao tuổi, giai đoạn này thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe do hệ miễn dịch suy giảm và cơ thể dần lão hóa.

Xem thêm