Đừng coi Vitamin C là thứ để giải nhiệt vào mùa hè vì...

3. Nên bổ sung thế nào cho hợp lý?

Vitamin C có thể bị phá hủy bởi nhiệt độ và ánh sáng. Nấu thức ăn ở nhiệt độ quá cao hoặc thời gian nấu kéo dài có thể phá vỡ cấu trúc vitamin. Vitamin C tan được trong nước, do vậy, để tránh bị mất vitamin tan trong nước khi nấu chín, nên áp dụng các phương pháp đun nóng nhanh hoặc sử dụng lượng nước tối thiểu khi nấu ăn, chẳng hạn như xào hoặc chần.

Serum và kem dưỡng da chứa vitamin C được sử dụng phổ biến, giúp kích thích sản xuất collagen và bảo vệ da chống lại tác hại của tia cực tím từ ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy, vitamin C bôi ngoài chỉ đem lại những lợi ích hạn chế, rất ít khả năng xâm nhập vào bề mặt da và không tạo ra lợi ích bổ sung nếu cơ thể đã được cung cấp đầy đủ vitamin C thông qua thức ăn hoặc các thực phẩm chức năng.

Để tránh lạm dụng vitamin C, việc bổ sung cần tuân theo các quy tắc sau:

• Đối với người khỏe mạnh bình thường, cách bổ sung tốt nhất là từ nguồn thực phẩm hàng ngày để đáp ứng nhu cầu vitamin C của cơ thể. Các loại thực phẩm giàu vitamin C như trái cây họ cam, chanh, đu đủ, bông cải xanh, dâu tây…

• Những trường hợp bệnh lý hoặc thiếu vitamin C trầm trọng, có thể bổ sung thêm dưới dạng uống hoặc tiêm. Nên uống nhiều nước sẽ giúp quá trình hấp thu và đào thải vitamin C tốt hơn. Thời điểm hấp thu vitamin C tốt nhất là khi đói, do đó, nên bổ sung vào buổi sáng trước khi ăn, không nên bổ sung vitamin C vào ban đêm vì có thể dẫn đến mất ngủ.

• Nên tuân thủ theo tư vấn và hướng dẫn của bác sĩ về liều lượng, loại vitamin C nên bổ sung. Tránh coi vitamin C như một loại thuốc bổ cần nạp không giới hạn (đặc biệt là trẻ em và thai phụ).

• Không nên dùng vitamin C dạng sủi cho người bị tăng huyết áp, vì thành phần muối được hình thành sau phản ứng sủi bọt sẽ được hấp thu vào cơ thể gây tăng huyết áp. Cân nhắc ý kiến chuyên gia khi dùng cho những người đang bị hoặc có tiền sử mắc bệnh sỏi tiết niệu.

• Vitamin C có thể gây dị ứng nên cần hạn chế đến mức tối đa nếu dùng dạng tiêm.

4. Hậu quả của việc lạm dụng vitamin C

Khả năng hấp thụ vitamin C của ruột rất hạn chế. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng khả năng hấp thụ vitamin C giảm xuống dưới 50% khi dùng một lượng lớn trên 1000mg.

Ở những người trưởng thành khỏe mạnh nói chung, liều lượng lớn vitamin C không độc hại vì một khi các mô của cơ thể bão hòa vitamin C, sự hấp thụ sẽ giảm và bất kỳ lượng dư thừa nào sẽ được bài tiết qua nước tiểu. 

Tuy nhiên, nếu dùng vitamin C liều cao kéo dài có thể gây các tác dụng không mong muốn như:

• Rối loạn tiêu hóa (nóng rát, chảy máu dạ dày hoặc tiêu chảy).

• Tăng hình thành sỏi thận ở những người mắc bệnh thận hoặc có tiền sử sỏi thận. Điều này có thể giải thích do vitamin C dư thừa sẽ được bài tiết ra khỏi cơ thể dưới dạng oxalate, có khả năng liên kết với các khoáng chất và tạo thành các tinh thể, dẫn đến hình thành sỏi thận.

• Tăng hấp thụ sắt và gây quá tải ở những người mắc bệnh hemochromatosis, một rối loạn di truyền đặc trưng bởi sự tích lũy sắt quá nhiều dẫn đến tổn thương mô.

• Ở người thiếu hụt enzyme glucose 6-phosphate dehydrogenase (G6PD), dùng vitamin C liều cao, kéo dài có thể gây tán huyết.

• Ngoài ra, nếu dùng vitamin C thường xuyên, liều cao làm cho cơ thể dễ quen, khi không dùng sẽ cảm thấy mỏi mệt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vitamin C: Công dụng, liều dùng và tác dụng phụ.