Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dinh dưỡng cho bà bầu bị nghén nặng

Đa số thai phụ chỉ bị nghén trong 3 tháng đầu, nhưng có người có thể kéo dài hơn. Xin giới thiệu một số món ăn - nước uống giúp giảm bớt sự khó chịu này cho chị em.

Nghén là triệu chứng hầu hết chị em gặp phải khi mang thai. Chị em thấy đau đầu chóng mặt, mệt mỏi, buồn nôn và nôn, có người nôn quá nặng đến mức không dám ăn uống gì, thường xảy ra vào buổi sáng sau khi thức dậy và sau mỗi bữa ăn.
Nguyên nhân có thể do hoóc-môn từ nhau thai tiết ra khiến nội tiết của mẹ thay đổi và do ăn uống không hợp khẩu vị.
Thông thường, ốm nghén chỉ xảy ra trong 12 tuần đầu mang thai nhưng cũng có không ít chị em phải gánh chịu chứng bệnh này trong suốt 9 tháng 10 ngày. Mức độ của ốm nghén với mỗi bà bầu cũng khác nhau. Cho đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân tại sao lại có hiện tượng này nhưng phần lớn các giả thuyết đều cho đó là do sự biến động của nội tiết tố trong cơ thể chị em khi mang thai.
Một số nguyên nhân
Dưới đây là một số nguyên nhân được cho là ảnh hưởng trực tiếp tới chứng bệnh ốm nghén ở chị em bầu:
Hoóc-môn HCG hay nội tiết tố HCG:
Hoóc-môn HCG (Human chorionic gonadotropin) là nguyên nhân chính gây ra chứng ốm nghén ở bà bầu. Khi mang thai, mức độ HCG trong cơ thể phụ nữ sẽ tăng lên gấp đôi và điều này dẫn đến chứng bồn nôn, nôn ói trầm trọng. Mức độ HCG cao hay thấp là dấu hiệu báo tuổi thai và các vấn đề sức khỏe liên quan đến thai nhi.
Khứu giác nhạy cảm:
Rất nhiều phụ nữ chia sẻ rằng khi mang thai khứu giác của họ trở lên khó tính hơn và khi ngửi thấy bất cứ mùi gì lạ như: nước hoa, khói thuốc lá, xăng dầu, thực phẩm… đều có thể khiến họ buồn nôn. Theo các nhà nghiên cứu, có một mối liên hệ giữa khứu giác với hoóc-môn estrogen tình dục ở nữ giới. Khi mức độ estrogen tăng lên trong 3 tháng đầu mang thai thì khứu giác cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các mùi lạ hơn và điều này giải thích rằng tại sao chị em bầu lại hay nôn ói khi ngửi mùi lạ.
Thay đổi đường tiêu hóa:
Những thay đổi trong hệ tiêu hóa khi mang thai có thể làm nặng hơn triệu chứng ốm nghén. Trong thời gian đầu mang thai, mức độ progesterone tăng lên đáng kể trong tử cung để hỗ trợ phôi thai phát triển. Vì vậy, mức progesterone trong dạ dày, ruột và thực quản cũng tăng lên gây ra chứng chậm tiêu hóa và làm tích tụ thức ăn trong dạ dày dẫn đến khó chịu, buồn nôn, nôn ói.
Cách chữa trị
Bạn có thể hạn chế chứng nôn ói, buồn nôn, ốm nghén bằng những cách thông dụng sau
- Ăn ít thực phẩm và chia thành nhiều bữa trong ngày.
- Tránh xa các loại thực phẩm kích thích dạ dày như: chất béo, đồ chiên, đồ có mùi khó chịu.
- Ăn uống những thực phẩm có chứa gừng cũng giảm được chứng nôn ói.
- Uống nhiều nước.
- Tập thể dục đều đặn.
- Massage.
- Ăn những thực phẩm khô: bánh mì, bánh quy.
Ăn uống những thực phẩm có chứa gừng cũng giảm được chứng nôn ói.
 
Nước mía: mía tím 300g, gừng tươi 5g. Mía tím nướng cho nóng, bỏ vỏ ép lấy nước. Gừng giã nhỏ cho vào nước mía quấy đều, chắt lấy nước bỏ bã chia 3 lần uống trong ngày, trước khi ăn 30 phút. Cần uống liền 3 - 5 ngày.
 
Nước ô mai: ô mai 20 quả, gừng tươi 5g, đường đỏ 30g. Cho tất cả vào nồi, thêm 400ml nước đun sôi kỹ chắt lấy nước thuốc đặc, chia 3 lần uống trong ngày trước khi ăn 20 phút. Cần uống liền 3 - 5 ngày.
 
Me, sấu ngâm gừng: quả me 200g, quả sấu 200g, gừng 10g, đường trắng 30g. Quả me, quả sấu cạo bỏ vỏ ngoài đem đồ chín, quả me bóc bỏ vỏ cứng. Gừng giã nhỏ trộn với đường, cho vào cùng quả me, sấu trộn đều, đường tan hết là được.
 
Cháo ý dĩ: ý dĩ 15g, gạo 100g, gừng 100g, đường đỏ 20g. Ý dĩ, gạo xay thành bột, gừng giã nhỏ cho vào nồi thêm nước đun trên lửa nhỏ cho sôi kỹ đến khi cháo chín nhừ cho đường đỏ vào quấy đều, cháo sôi lại là được. Ăn ngày 2 lần lúc đói, ăn nóng. Cần ăn liền 3 ngày.
 
Canh sấu: sấu 5 quả (50g), sườn lợn 200g, bí xanh 100g, bột gia vị vừa đủ. Sấu cạo vỏ rửa sạch, sườn lợn rửa sạch chặt miếng ướp gia vị xào chín, cùng cho vào nồi thêm nước vừa đủ đun sôi kỹ. Bí xanh bỏ vỏ rửa sạch, thái miếng. Khi sườn đã nhừ cho bí xanh vào đun sôi lại là được. Trước khi ăn dầm nát sấu, ăn ngày hai lần lúc đói hoặc ăn với cơm. Cần ăn liền 3 ngày
 
Canh me: cá trắm cỏ 1 khúc khoảng 300g, me, cà chua, rau cải trắng 100g, dầu ăn, bột ngọt, gia vị vừa đủ. Cá rửa sạch, bổ đôi ướp bột gia vị trong 20 phút. Quả me cạo vỏ ngoài, cà chua rửa sạch thái miếng, rau cải trắng rửa sạch thái nhỏ. Cho cá, cà chua, dầu ăn vào nồi xào, cho cà chua vào xào tiếp, dầm nát cà chua, đổ nước vừa đủ đun sôi thả quả me vào, đun tiếp khi quả me chín thì cho rau cải trắng vào đảo đều, canh sôi lại cho bột ngọt là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói, cần ăn liền 3 - 5 ngày.
 
Lời khuyên của thầy thuốc
 
Khi mang thai, chị em cần ăn đủ chất dinh dưỡng, ăn các món dễ tiêu, chia thành nhiều bữa nhỏ, tăng cường rau xanh, quả chín, các loại đậu, sữa; kiêng các chất cay, nóng, rượu, cà phê, mỡ động vật, các món quay rán, thức ăn có nhiều gia vị dễ gây nôn. Cần nghỉ ngơi hợp lý, thoải mái về tinh thần, tránh lo sợ, buồn bực. Nếu bị nôn quá nhiều khiến cơ thể gầy sút, mất nước và rối loạn điện giải…, cần phải đến bệnh viện để được điều trị.
ThS. BS. Lê Thị Hải - Theo Viện dinh dưỡng
Bình luận
Tin mới
  • 04/06/2026

    Bữa sáng với trứng luộc và cà phê có giúp giảm cân?

    Trứng luộc và cà phê là bữa sáng quen thuộc trong thực đơn giảm cân nhờ cảm giác gọn nhẹ, ít calo, tiện lợi. Tuy nhiên, liệu bộ đôi này có thực sự giúp kiểm soát cân nặng hiệu quả hay không?

  • 04/06/2026

    Đồng hành cùng con trên phổ tự kỷ: Nhận thức đúng để yêu thương và phát triển

    Dù nhận thức về Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) đang ngày càng lan tỏa, nhưng xã hội vẫn tồn tại nhiều định kiến và sự kỳ thị với trẻ tự kỷ. Để xây dựng môi trường sống công bằng và giúp trẻ tự kỷ phát huy tiềm năng, việc thấu hiểu đúng bản chất là vô cùng cần thiết. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đồng hành cùng gia đình thông qua việc cung cấp cái nhìn toàn diện và các giải pháp thiết thực để trẻ tự tin hòa nhập cộng đồng.

  • 03/06/2026

    Cách ăn xoài giúp da sáng, mắt khỏe vào mùa hè

    Xoài là loại trái cây quen thuộc của mùa hè với vị ngọt thơm, lượng vitamin phong phú. Không chỉ giúp cơ thể bổ sung năng lượng trong ngày nóng, xoài còn chứa nhiều dưỡng chất liên quan đến sức khỏe làn da và đôi mắt.

  • 03/06/2026

    6 tác dụng phụ tiềm ẩn khi dùng melatonin mỗi ngày

    Thuốc bổ sung melatonin được sử dụng rộng rãi như một loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ, nhưng chúng có thể gây đau đầu, chóng mặt và buồn nôn. Mặc dù melatonin nhìn chung được coi là an toàn, nhưng dùng quá liều có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn.

  • 02/06/2026

    Uống cà phê tác động như thế nào đến cơ bắp?

    Không chỉ là thức uống khởi đầu ngày mới quen thuộc, cà phê còn mang lại những lợi ích bất ngờ đối với cơ bắp.

  • 02/06/2026

    Giải mã hệ sinh thái vi sinh vật khoang miệng

    Chúng ta thường nghe nhiều về hệ vi sinh đường ruột, nhưng ít ai biết rằng trong khoang miệng cũng tồn tại một "hệ sinh thái" phức tạp không kém.

  • 01/06/2026

    Chuyên gia chỉ ra 6 sai lầm phổ biến khi dùng dầu ăn

    Có một số sai lầm khi sử dụng dầu ăn như thói quen chỉ dùng lâu dài một loại dầu để nấu ăn, chế biến thực phẩm cho gia đình. Tìm hiểu 6 sai lầm phổ biến có thể gây hại cho sức khỏe mà nhiều người mắc phải.

  • 31/05/2026

    Hai thời điểm uống nước ép lựu tốt cho sức khỏe nhất

    Nước ép lựu rất giàu chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu. Vậy uống nước ép lựu vào thời điểm nào tốt cho sức khỏe nhất?

Xem thêm