Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dậy thì sớm ở trẻ em

Nghiên cứu gần đây cho thấy dậy thì có thể xảy ra sớm hơn đối với cả bé trai và bé gái. Trung bình, bé gái sẽ bắt đầu dậy thì vào khoảng 11 tuổi và bé trai vào khoảng 12 tuổi. Nếu dậy thì bắt đầu sớm hơn, đó có thể là dấu hiệu của tình trạng dậy thì sớm. Tình trạng này xảy ra trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Cần tìm hiểu lý do tại sao tuổi dậy thì có thể xảy ra sớm hơn, các dấu hiệu và nguyên nhân gây ra tình trạng này.

Tuổi dậy thì có xảy ra sớm hơn không?

Độ tuổi bắt đầu dậy thì tiêu chuẩn có thể giảm đối với bé trai và bé gái. Kỳ kinh nguyệt đầu tiên của bé gái, được nghiên cứu như một dấu hiệu đánh dấu sự bắt đầu dậy thì của bé gái. Tuy nhiên, kỳ kinh nguyệt đầu tiên có thể xảy ra muộn hơn ở tuổi dậy thì và có thể không phải là dấu hiệu tốt cho thấy tuổi dậy thì đã bắt đầu.

Thay vào đó, nhiều nghiên cứu cho rằng phát triển ngực là dấu hiệu sớm quan trọng nhất của tuổi dậy thì. Điều này được sử dụng trong đánh giá lâm sàng để phân biệt giữa trẻ gái trước tuổi dậy thì và tuổi dậy thì. Đánh giá sự phát triển của vú cũng được sử dụng để phân biệt giữa dậy thì sớm và dậy thì khởi phát đều đặn.

Những lý do có thể khiến dậy thì sớm hơn có thể là:

  • Ảnh hưởng môi trường
  • Béo phì
  • Tiếp xúc với hoá chất gây rối loạn nội tiết

Sự tăng chỉ số BMI ở trẻ em có thể là một yếu tố dẫn đến dậy thì sớm hơn.

*** THAM KHẢO THÊM BÀI VIẾT: Vì sao trẻ dậy thì sớm có nguy cơ bị lùn?

Dậy thì sớm xảy ra ở độ tuổi nào?

Dậy thì sớm là tình trạng xảy ra khi trẻ dậy thì sớm hơn dự kiến. Điều này xảy ra khi bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi và bé trai có dấu hiệu dậy thì trước 9 tuổi. Trẻ dậy thì sớm phải đối mặt với một số thách thức tiềm ẩn. Những đứa trẻ này có sự phát triển xương và trưởng thành xương ở độ tuổi sớm hơn so với các bạn cùng lứa tuổi. Khi tuổi dậy thì kết thúc, sự tăng trưởng dừng lại.

Ở giai đoạn đầu, trẻ dậy thì sớm có thể có tốc độ tăng trưởng nhanh và cao hơn so với các bạn cùng lứa tuổi. Nhưng chúng cũng có thể ngừng phát triển sớm và không đạt được chiều cao tối đa tiềm năng. Trẻ em trải qua tuổi dậy thì sớm cũng có thể gặp nhiều thách thức về mặt cảm xúc và xã hội.

Những bé gái phát triển ngực và bắt đầu có kinh sớm hơn nhiều so với các bạn cùng lứa có thể cảm thấy xấu hổ, bị trêu chọc, thậm chí cáu kỉnh, ủ rũ. Còn bé trai trải qua tuổi dậy thì sớm có thể hung hăng hơn. Bên cạnh đó, khi dậy thì sớm, trẻ có thể có ham muốn tình dục sớm hơn so với các bạn cùng trang lứa. Điều này khiến trẻ khó đối phó về mặt tinh thần và có thể trở thành mối lo ngại.

Điều trị dậy thì sớm trung ương có thể không phải lúc nào cũng cần thiết nhưng có thể áp dụng cho những trường hợp mà quá trình dậy thì sớm bắt đầu từ rất sớm. Điều trị làm giảm nồng độ hormone giới tính để làm chậm hoặc ngừng tuổi dậy thì. Bạn cần nói chuyện với bác sĩ nhi khoa nếu nhận thấy dấu hiệu dậy thì trước tuổi dự kiến ở con trẻ.

*** THAM KHẢO THÊM BÀI VIẾT: Chế độ ăn uống có thể gây ra dậy thì sớm?

Nguyên nhân gây dậy thì sớm?

Trong phần lớn các trường hợp, nguyên nhân dậy thì sớm vẫn chưa được xác định rõ. Dậy thì sớm có thể được kích hoạt bởi một vùng não gọi là vùng dưới đồi. Phần não này gửi tín hiệu đến tuyến yên để giải phóng các hormone kích hoạt buồng trứng hoặc tinh hoàn tạo ra hormone giới tính.

Ở tuổi dậy thì sớm, não bắt đầu gửi những tín hiệu này sớm hơn bình thường. Điều này có thể xảy ra vì nhiều lí do. Một nguyên nhân được biết đến là đột biến gen MKRN3. Gen này đóng vai trò quyết định thời điểm bắt đầu dậy thì. Đột biến gen này có thể được truyền lại trong gia đình. Khoảng 5% bé trai dậy thì sớm là do di truyền.

Các yếu tố liên quan đến não bộ cũng có thể là nguyên nhân gây dậy thì sớm, bao gồm:

  • Chấn thương sọ não
  • Nhiễm trùng
  • Điều trị ung thư hoặc bức xạ
  • U não
  • Sự phát triển não bộ không điển hình khác

Bước vào tuổi dậy thì quá sớm cũng có thể là kết quả của vấn đề về buồng trứng hoặc tuyến giáp ở bé gái. Các rối loạn di truyền như Hội chứng McCune-Albright là một nguyên nhân tiềm ẩn khác. Ở bé gái, 90% - 95% trường hợp dậy thì sớm không rõ nguyên nhân. Ở bé trai, nguyên nhân có thể được xác định thường xuyên hơn.

Dấu hiệu dậy thì sớm ở bé gái có thể bao gồm:

  • Kinh nguyệt bắt đầu trước 10 tuổi
  • Ngực phát triển trước 8 tuổi
  • Tăng trưởng vượt bậc trước 8 tuổi

Dấu hiệu dậy thì sớm ở bé trai có thể bao gồm:

  • Tăng trưởng vượt bậc trước 9 tuổi
  • Tăng kích thước dương vật hoặc tinh hoàn trước 9 tuổi

Ở cả bé trai và bé gái, có một số thay đổi có thể liên quan đến dậy thì sớm nhưng cũng có thể chỉ là những dấu hiệu phát triển điển hình. Bao gồm:

  • Mùi cơ thể thay đổi
  • Lông mu, nách hoặc lông mặt phát triển
  • Giọng nói trầm hơn
  • Mụn

Trẻ nữ thừa cân, béo phì có nguy cơ dậy thì sớm cao hơn những trẻ khác. Trẻ dậy thì sớm có thể gặp nhiều thách thức, bao gồm cả việc không đạt được chiều cao tối đa tiềm năng, các mối quan tâm về xã hội và cảm xúc cũng như những thách thức liên quan đến ham muốn tình dục khởi phát sớm. Hãy gặp bác sĩ nhi khoa nếu bạn nhận thấy dấu hiệu dậy thì sớm hơn độ tuổi dự kiến ở con mình.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 16/04/2026

    Canxi và Vitamin D - “Tuyệt chiêu” mẹ cần biết để hỗ trợ bé phát triển chiều cao hiệu quả

    Là một người mẹ, hạnh phúc đôi khi đến từ những điều rất nhỏ bé - thấy ánh mắt rạng rỡ của con vào mỗi bữa ăn, tròn giấc ngủ sau một ngày học tập, vui chơi hay thấy con cao lớn mỗi ngày. Chính vì vậy, trong hành trình nuôi con, mẹ luôn chăm chút từng chi tiết từ bữa chính đến cả bữa ăn nhẹ để con luôn đủ đầy năng lượng.

  • 16/04/2026

    Bánh quy sữa D-Maxx Marie giúp mẹ chăm bé mê ăn vặt

    Bánh quy sữa D-Maxx Marie cân bằng giữa khẩu vị của trẻ và thành phần dưỡng chất, bổ sung vitamin D lẫn canxi, góp phần cung cấp dinh dưỡng, năng lượng cho bé.

  • 16/04/2026

    Tăng cường tiêu thụ rau quả mùa hè để bảo vệ sức khỏe

    Rau quả được xem là "kho" vitamin và khoáng chất tự nhiên. Các loại rau lá xanh, củ quả nhiều màu sắc cung cấp đa dạng dưỡng chất như vitamin A, C, E, kali, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa.

  • 15/04/2026

    Hướng dẫn nhận biết, điều trị và phòng ngừa nhiễm khuẩn Salmonella

    Hiện nay, số ca ngộ độc thực phẩm trên cả nước ngày càng có dấu hiệu gia tăng, đặc biệt là do vi khuẩn Salmonella. Vậy đây là vi khuẩn như thế nào mà tỉ lệ xuất hiện này càng gia tăng? Hãy cùng VIAM tìm hiểu

  • 15/04/2026

    Ăn rau quả đúng cách để có nguồn dinh dưỡng tốt nhất

    Rau quả là nguồn thực phẩm quen thuộc trong mỗi bữa ăn gia đình, đặc biệt trong mùa nắng nóng. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sử dụng rau quả đúng để phát huy tối đa giá trị dinh dưỡng.

  • 14/04/2026

    Tránh sai lầm phổ biến khi bố mẹ hướng dẫn con ôn thi học kỳ tiểu học

    Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả

  • 14/04/2026

    6 thói quen hằng ngày giúp 'đốt mỡ' thừa hiệu quả

    Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.

  • 14/04/2026

    Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

    Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

Xem thêm