Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dậy thì sớm ở trẻ em

Nghiên cứu gần đây cho thấy dậy thì có thể xảy ra sớm hơn đối với cả bé trai và bé gái. Trung bình, bé gái sẽ bắt đầu dậy thì vào khoảng 11 tuổi và bé trai vào khoảng 12 tuổi. Nếu dậy thì bắt đầu sớm hơn, đó có thể là dấu hiệu của tình trạng dậy thì sớm. Tình trạng này xảy ra trước 8 tuổi ở bé gái và trước 9 tuổi ở bé trai. Cần tìm hiểu lý do tại sao tuổi dậy thì có thể xảy ra sớm hơn, các dấu hiệu và nguyên nhân gây ra tình trạng này.

Tuổi dậy thì có xảy ra sớm hơn không?

Độ tuổi bắt đầu dậy thì tiêu chuẩn có thể giảm đối với bé trai và bé gái. Kỳ kinh nguyệt đầu tiên của bé gái, được nghiên cứu như một dấu hiệu đánh dấu sự bắt đầu dậy thì của bé gái. Tuy nhiên, kỳ kinh nguyệt đầu tiên có thể xảy ra muộn hơn ở tuổi dậy thì và có thể không phải là dấu hiệu tốt cho thấy tuổi dậy thì đã bắt đầu.

Thay vào đó, nhiều nghiên cứu cho rằng phát triển ngực là dấu hiệu sớm quan trọng nhất của tuổi dậy thì. Điều này được sử dụng trong đánh giá lâm sàng để phân biệt giữa trẻ gái trước tuổi dậy thì và tuổi dậy thì. Đánh giá sự phát triển của vú cũng được sử dụng để phân biệt giữa dậy thì sớm và dậy thì khởi phát đều đặn.

Những lý do có thể khiến dậy thì sớm hơn có thể là:

  • Ảnh hưởng môi trường
  • Béo phì
  • Tiếp xúc với hoá chất gây rối loạn nội tiết

Sự tăng chỉ số BMI ở trẻ em có thể là một yếu tố dẫn đến dậy thì sớm hơn.

*** THAM KHẢO THÊM BÀI VIẾT: Vì sao trẻ dậy thì sớm có nguy cơ bị lùn?

Dậy thì sớm xảy ra ở độ tuổi nào?

Dậy thì sớm là tình trạng xảy ra khi trẻ dậy thì sớm hơn dự kiến. Điều này xảy ra khi bé gái có dấu hiệu dậy thì trước 8 tuổi và bé trai có dấu hiệu dậy thì trước 9 tuổi. Trẻ dậy thì sớm phải đối mặt với một số thách thức tiềm ẩn. Những đứa trẻ này có sự phát triển xương và trưởng thành xương ở độ tuổi sớm hơn so với các bạn cùng lứa tuổi. Khi tuổi dậy thì kết thúc, sự tăng trưởng dừng lại.

Ở giai đoạn đầu, trẻ dậy thì sớm có thể có tốc độ tăng trưởng nhanh và cao hơn so với các bạn cùng lứa tuổi. Nhưng chúng cũng có thể ngừng phát triển sớm và không đạt được chiều cao tối đa tiềm năng. Trẻ em trải qua tuổi dậy thì sớm cũng có thể gặp nhiều thách thức về mặt cảm xúc và xã hội.

Những bé gái phát triển ngực và bắt đầu có kinh sớm hơn nhiều so với các bạn cùng lứa có thể cảm thấy xấu hổ, bị trêu chọc, thậm chí cáu kỉnh, ủ rũ. Còn bé trai trải qua tuổi dậy thì sớm có thể hung hăng hơn. Bên cạnh đó, khi dậy thì sớm, trẻ có thể có ham muốn tình dục sớm hơn so với các bạn cùng trang lứa. Điều này khiến trẻ khó đối phó về mặt tinh thần và có thể trở thành mối lo ngại.

Điều trị dậy thì sớm trung ương có thể không phải lúc nào cũng cần thiết nhưng có thể áp dụng cho những trường hợp mà quá trình dậy thì sớm bắt đầu từ rất sớm. Điều trị làm giảm nồng độ hormone giới tính để làm chậm hoặc ngừng tuổi dậy thì. Bạn cần nói chuyện với bác sĩ nhi khoa nếu nhận thấy dấu hiệu dậy thì trước tuổi dự kiến ở con trẻ.

*** THAM KHẢO THÊM BÀI VIẾT: Chế độ ăn uống có thể gây ra dậy thì sớm?

Nguyên nhân gây dậy thì sớm?

Trong phần lớn các trường hợp, nguyên nhân dậy thì sớm vẫn chưa được xác định rõ. Dậy thì sớm có thể được kích hoạt bởi một vùng não gọi là vùng dưới đồi. Phần não này gửi tín hiệu đến tuyến yên để giải phóng các hormone kích hoạt buồng trứng hoặc tinh hoàn tạo ra hormone giới tính.

Ở tuổi dậy thì sớm, não bắt đầu gửi những tín hiệu này sớm hơn bình thường. Điều này có thể xảy ra vì nhiều lí do. Một nguyên nhân được biết đến là đột biến gen MKRN3. Gen này đóng vai trò quyết định thời điểm bắt đầu dậy thì. Đột biến gen này có thể được truyền lại trong gia đình. Khoảng 5% bé trai dậy thì sớm là do di truyền.

Các yếu tố liên quan đến não bộ cũng có thể là nguyên nhân gây dậy thì sớm, bao gồm:

  • Chấn thương sọ não
  • Nhiễm trùng
  • Điều trị ung thư hoặc bức xạ
  • U não
  • Sự phát triển não bộ không điển hình khác

Bước vào tuổi dậy thì quá sớm cũng có thể là kết quả của vấn đề về buồng trứng hoặc tuyến giáp ở bé gái. Các rối loạn di truyền như Hội chứng McCune-Albright là một nguyên nhân tiềm ẩn khác. Ở bé gái, 90% - 95% trường hợp dậy thì sớm không rõ nguyên nhân. Ở bé trai, nguyên nhân có thể được xác định thường xuyên hơn.

Dấu hiệu dậy thì sớm ở bé gái có thể bao gồm:

  • Kinh nguyệt bắt đầu trước 10 tuổi
  • Ngực phát triển trước 8 tuổi
  • Tăng trưởng vượt bậc trước 8 tuổi

Dấu hiệu dậy thì sớm ở bé trai có thể bao gồm:

  • Tăng trưởng vượt bậc trước 9 tuổi
  • Tăng kích thước dương vật hoặc tinh hoàn trước 9 tuổi

Ở cả bé trai và bé gái, có một số thay đổi có thể liên quan đến dậy thì sớm nhưng cũng có thể chỉ là những dấu hiệu phát triển điển hình. Bao gồm:

  • Mùi cơ thể thay đổi
  • Lông mu, nách hoặc lông mặt phát triển
  • Giọng nói trầm hơn
  • Mụn

Trẻ nữ thừa cân, béo phì có nguy cơ dậy thì sớm cao hơn những trẻ khác. Trẻ dậy thì sớm có thể gặp nhiều thách thức, bao gồm cả việc không đạt được chiều cao tối đa tiềm năng, các mối quan tâm về xã hội và cảm xúc cũng như những thách thức liên quan đến ham muốn tình dục khởi phát sớm. Hãy gặp bác sĩ nhi khoa nếu bạn nhận thấy dấu hiệu dậy thì sớm hơn độ tuổi dự kiến ở con mình.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

Xem thêm