Cúm ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh như thế nào?

Cúm thường có thể được kiểm soát ở người lớn, thanh thiếu niên và trẻ lớn hơn, nhưng trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 2 tuổi có nguy cơ cao bị biến chứng do hệ thống miễn dịch của chúng chưa hoàn thiện. 

Nguyên nhân gây ra bệnh cúm?

Cúm là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp rất dễ lây lan do virus cúm gây ra. Virus này chủ yếu lây truyền qua các giọt hô hấp được tạo ra khi người bị cúm ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Phần lớn các ca nhiễm trùng xảy ra trong "mùa cúm" (khoảng tháng 10 đến tháng 3) nhưng có thể xảy ra bất kỳ thời điểm nào trong năm. Vì virus có nhiều chủng, mỗi chủng biến đổi nhanh chóng nên bạn có thể bị cúm năm này qua năm khác và thậm chí hơn một lần mỗi năm.

Bạn không bao giờ miễn dịch với virus cúm. Tuy nhiên, bạn có thể giảm đáng kể rủi ro của mình bằng cách tiêm vắc-xin cúm hàng năm. Các loại vắc-xin này thay đổi hàng năm dựa trên chủng nào có khả năng lưu hành cao nhất. Nhưng ngay cả khi đã tiêm phòng cúm, bạn vẫn có thể bị cúm, mặc dù nhìn chung ít nghiêm trọng hơn.

Đọc thêm bài viết: Trẻ sơ sinh nên được bổ sung vitamin gì?

Tại sao trẻ nhỏ có nguy cơ cao hơn?

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), trẻ em dưới 5 tuổi và đặc biệt là trẻ dưới 2 tuổi có nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng liên quan đến cúm cao hơn so với trẻ lớn hơn và người lớn.

Điều này là do hệ thống miễn dịch của họ chưa phát triển phản ứng phòng thủ đối với virus dưới dạng kháng thể. Kháng thể là các protein được tạo ra bởi hệ thống miễn dịch nhằm tiêu diệt các sinh vật gây bệnh như vi rút cúm. Mặc dù không ai hoàn toàn miễn dịch với bệnh cúm (vì nó luôn thay đổi), nhưng với mỗi lần nhiễm bệnh, cơ thể bạn sẽ "ghi nhớ" virus và tạo ra các kháng thể tồn tại lâu hơn để kích hoạt phản ứng nếu nó quay trở lại.

Vì trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi chưa phát triển các cơ chế phòng vệ này nên chúng dễ bị nhiễm trùng nặng hơn và các biến chứng có khả năng đe dọa tính mạng như:

• Viêm phổi: Nhiễm trùng các túi khí của phổi
• Bệnh não: Biến chứng não do sốt cao kéo dài
• Viêm cơ tim: Viêm tim
• Mất nước nghiêm trọng: Do sốt cao làm cạn kiệt nước trong cơ thể
• Nhiễm trùng huyết: Phản ứng thái quá nghiêm trọng của hệ thống miễn dịch đối với nhiễm trùng

Trong một số ít trường hợp, những biến chứng này và các biến chứng khác có thể gây tử vong.

Đọc thêm bài viết: Làm gì khi trẻ sơ sinh không tăng cân?

Dấu hiệu và triệu chứng cúm ở trẻ sơ sinh

Bệnh cúm có thể nhanh chóng trở nên nghiêm trọng ở trẻ sơ sinh, một phần vì trẻ không thể nói cho bạn biết chúng cảm thấy thế nào. Trẻ có thể quấy khóc hoặc gặp các triệu chứng mà bạn cho là có liên quan đến cảm lạnh thông thường. Ngay cả ở những trẻ biết nói, các triệu chứng thường rất khác so với ở người lớn.

Bạn nên gọi cho bác sĩ nếu con bạn có các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh cúm sau đây:

• Sốt trên 37,7 độ C
• Ho thường xuyên
• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi
• Mệt mỏi 
• Nôn mửa hoặc tiêu chảy
• Khó ăn hoặc từ chối uống
• Quấy khóc dai dẳng và không muốn chơi hoặc cười

Khi nào đến phòng cấp cứu?

Nếu con bạn bị cúm, điều quan trọng là phải nhận biết các dấu hiệu và triệu chứng của trường hợp cấp cứu y tế. Gọi hotline của bệnh viện hoặc đến khoa cấp cứu gần nhất nếu con bạn gặp phải:

• Khó thở hoặc thở khò khè
• Hôn mê nghiêm trọng hoặc khó thức dậy
• Nôn dai dẳng
• Tiêu chảy nặng
• Thiếu nước mắt với tiếng khóc
• Ít đi tiểu hoặc tã ướt trong tám giờ
• Môi hoặc da xanh
• Sốt trên 37,7 độ C cho trẻ sơ sinh từ 3 tháng tuổi trở xuống
• Các triệu chứng sốt và cúm quay trở lại sau khi chúng đã biến mất
• Động kinh hoặc co giật

Chẩn đoán và điều trị

Việc chẩn đoán bệnh cúm ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi dựa trên việc quan sát và xem xét các triệu chứng của trẻ. Các xét nghiệm khác có thể được chỉ định nếu có dấu hiệu biến chứng như viêm phổi, bệnh não, viêm cơ tim hoặc nhiễm trùng huyết. Các xét nghiệm này có thể bao gồm xét nghiệm máu, chụp X-quang hoặc các nghiên cứu hình ảnh khác hoặc điện tâm đồ (ECG) để đo hoạt động điện của tim .

Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng virus giúp rút ngắn thời gian và mức độ nghiêm trọng của bệnh cúm (và thậm chí có thể giúp ngăn ngừa viêm phổi). Những biện pháp này hiệu quả nhất khi được bắt đầu trong vòng 2 ngày kể từ khi có dấu hiệu đầu tiên của bệnh cúm.

Tại Hoa Kỳ, có bốn loại thuốc kháng virus được phép sử dụng để điều trị bệnh cúm ở trẻ em:

• Tamiflu (oseltamivir): Có dạng viên nang hoặc chất lỏng cho trẻ từ 2 tuần tuổi trở lên
• Rapivab (peramivir): Truyền tĩnh mạch (vào tĩnh mạch) cho trẻ em từ 2 tuổi trở lên
• Relenza (zanamivir): Được cung cấp ở dạng bột hít cho trẻ em từ 5 tuổi trở lên
• Xofluza (baloxavir marboxil): Có sẵn dưới dạng viên nén hoặc chất lỏng cho trẻ em từ 5 tuổi trở lên

Cha mẹ có thể làm gì để ngăn ngừa bệnh cúm?

Phòng ngừa cúm ở trẻ em là một lựa chọn tốt hơn nhiều so với điều trị. Trọng tâm của vấn đề này là tiêm phòng cúm hàng năm bắt đầu từ 6 tháng tuổi. Hiện có 2 lựa chọn vắc-xin cúm cho trẻ em:

• Tiêm phòng cúm: Được tiêm bằng cách tiêm vào bắp tay hoặc đùi và được chấp thuận cho trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên
• FluMist: Vắc-xin dạng hít được phê duyệt cho trẻ em từ 2 tuổi trở lên

CDC khuyến nghị trẻ em nên tiêm vắc-xin hàng năm vào khoảng cuối tháng 10. Trẻ em từ 6 tháng đến 8 tuổi nên tiêm 2 liều nếu chưa được tiêm vắc xin trước đó. Sau đó, trẻ chỉ cần 1 liều.

3 loại thuốc kháng virus được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ chấp thuận để ngăn ngừa bệnh cúm sau khi tiếp xúc với người bị cúm:

• Relenza: Cung cấp ở dạng bột hít cho trẻ em từ 5 tuổi trở lên
• Tamiflu: Có dạng viên nang hoặc chất lỏng cho trẻ em từ 1 tuổi trở lên
• Xofluza: Có dạng viên cho chất lỏng hoặc trẻ em từ 5 tuổi trở lên

Phòng ngừa cảm cúm ở trẻ sơ sinh

Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi không thể tiêm phòng cúm. Điều này là do hệ thống miễn dịch của trẻ quá kém phát triển và có thể phản ứng bất lợi với vắc-xin. Tuy nhiên, vẫn có một số cách để bảo vệ chúng khỏi bệnh cúm:

• Tiêm phòng cho mẹ: Những người mang thai trong mùa cúm nên tiêm phòng cúm trước khi sinh con. Vắc xin cúm an toàn trong thời kỳ mang thai và đã được chứng minh là có thể bảo vệ em bé khỏi bệnh cúm cho đến 6 tháng sau khi sinh.
• Cho con bú: Sữa mẹ có chứa các kháng thể giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bé. Điều này bao gồm các kháng thể được tạo ra để đáp ứng với vắc-xin cúm.

Bổ sung vitamin sẽ giúp bé tăng trưởng và phát triển bình thường. Để bổ sung vitamin đúng cách cho bé, hãy liên hệ với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678 để được tư vấn chế độ ăn chay khoa học bởi các chuyên gia đầu ngành.