Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Công nghệ giúp chăm sóc người bệnh

Điều dưỡng là nghề “trăm dâu đổ đầu tằm” nhưng tương lai, nhờ các xu hướng công nghệ triển vọng sẽ giúp chăm sóc người bệnh, làm thay các công việc của điều dưỡng.

Robot giúp giảm bớt các công việc đơn điệu

Quản lý thuốc, khử trùng, vận chuyển thiết bị y tế, nâng đỡ bệnh nhân liệt giường, chỉ dẫn và chào hỏi bệnh nhân và người thân trong bệnh viện... là những công việc của điều dưỡng có thể được robot hay người máy hỗ trợ. Tiên phong có robot TUG và RoboCourier, chúng có thể làm việc liên tục, thông tầm, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ. Cả hai có thể hỗ trợ y tá để có thêm thời gian làm những việc khác mà robot không làm được. Hoặc robot Xenex có thể giữ vệ sinh cao nhất, đảm nhận việc khử trùng hệ thống thiết bị nhanh chóng, hiệu quả trong bất kỳ môi trường, hay cơ sở chăm sóc y tế nào.

Bên cạnh robot hỗ trợ điều dưỡng còn có các robot hỗ trợ bệnh nhân, như robot hình gấu có tên RoBear, có thể nâng và di chuyển bệnh nhân vào ra khỏi giường đưa lên xe lăn, giúp bệnh nhân đứng dậy... mà không gây khó chịu hoặc làm đau bệnh nhân. Một số robot còn đồng hành, làm bạn tâm giao, giúp họ giảm bớt nỗi cô đơn, nhất là nhóm bệnh nhân tâm thần như robot Jibo, Pepper, Paro, Dinsow, hay Buddy. Paro có hình dáng giống như một con hải cẩu dễ thương, giúp con người giải tỏa nhàm chán, cô đơn. Còn Pepper “robot xã hội hình nhân”, cao 1,2m, được thuê làm nhân viên tiếp tân tại hai bệnh viện của Bỉ hiện nay.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Dùng telemedicine để tiếp cận với cộng đồng hẻo lánh

Telemedicine là từ ghép gốc Hy Lạp, được nhắc đến vào đầu thập niên 70 ở thế kỷ trước để mô tả việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế từ xa thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin. Cả chẩn đoán lẫn chữa trị, tư vấn, dự phòng và phục hồi, bảo hiểm y tế lẫn giảng dạy nghiên cứu.... Hãy tưởng tượng, một bác sĩ đang ngồi trong phòng làm việc của mình khám cho một bệnh nhân từ xa. Theo đó, chỉ cần một cái nhấp chuột là có thể nhận đầy đủ các thông tin về bệnh nhân, đó chính là những khả năng mà telemedicine (y học từ xa) mang lại cho con người. Từ chẩn đoán hình ảnh từ xa (teleradiology), chăm sóc điều dưỡng từ xa (telehealth), tư vấn từ xa (teleconsulting), cho đến hội chẩn từ xa (telediagnostics) hay hội thảo y học từ xa (video-conferencing)... với công nghệ telemedicine bệnh nhân không cần rời khỏi nhà mà vẫn được khám và chữa trị bình thường.

Chăm sóc điều dưỡng từ xa có thể được thực hiện cả trong trường hợp khẩn cấp lẫn không khẩn cấp. Ví dụ, điều dưỡng có thể theo dõi nồng độ ôxy của bệnh nhân, nhịp tim, hô hấp, lượng đường trong máu và nhiều hơn nữa. Hay trong các tình huống không khẩn cấp, các điều dưỡng có thể đọc số đo huyết áp hoặc chỉ số đường huyết của người bệnh. Họ cũng có thể hướng dẫn bệnh nhân xử lý vết thương hoặc điều trị bỏng nhẹ như dịch vụ của hãng GreatCall ở California, Mỹ hiện đang cung cấp.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Lấy máu bằng công nghệ hiện đại

Thông thường, quá trình lấy máu xét nghiệm là công việc hàng ngày của y tá, dùng kim để trích máu, nhưng lại gây đau, khó chịu, đôi khi còn khó lấy ven như bệnh nhân ung thư hoặc quá béo, chưa kể gây lan truyền bệnh qua đường tiếp xúc. Nhưng hiện nay người ta đã phát triển thành công các loại robot để làm việc này, như robot Veebot, máy quét tĩnh mạch VeinViewer hay AccuVein. Trong trường hợp dùng robot lấy máu, không chỉ giảm đau, rút ngắn thời gian mà chúng còn có khả năng xác định ven đạt chính xác tới trên 83%.

Máy quét tĩnh mạch cầm tay sử dụng công nghệ AR làm cho công việc của y tá đơn giản hơn, còn bệnh nhân thì dễ chịu hơn. Ví dụ, máy quét AccuVein có thể xác định tĩnh mạch của bệnh nhân trên da bằng AR rất nhanh, đã được ứng dụng thành công trên hơn 10 triệu bệnh nhân. Đây là máy quét tĩnh mạch in bằng công nghệ 3D giá rẻ, phù hợp với các bệnh viện ở các nước đông dân đang phát triển.

Các sản phẩm y học phức tạp tạo ra bằng công nghệ in 3D

Nẹp ngón tay, mô hình nội tạng, phôi thạch cao hình nhân, bộ phận giả, thậm chí cả vật liệu sinh học, thực phẩm và trong tương lai còn có cả các bộ phận nội tạng con người... Tất cả những sản phẩm này có thể ra đời bằng công nghệ in 3D để phục vụ cho việc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và chắc chắn các sản phẩm này sẽ cải thiện đáng kể công việc của điều dưỡng.

Ví dụ, các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra các “công cụ chăm sóc” hiện đại và tiện dụng bằng kỹ thuật in 3D như Biozoon dùng cho người cao niên và sử dụng trong các bệnh viện trong tương lai. Biozoon được làm từ chất liệu nhựa PP không độc, an toàn, giúp thức ăn được bảo quản tươi mới lâu hơn so với cách bảo quản thông thường. Nhờ khả năng chịu nhiệt trong khoảng nhiệt độ từ -200C đến 1000C nên hộp Biozone phù hợp với máy ướp lạnh, thậm chí cả lò vi sóng và máy rửa chén; hay hộp chứa thuốc dùng cho bệnh nhân HIV/AIDS, những người cần phải uống nhiều thuốc mỗi ngày. Nhờ đổi mới công nghệ, công việc của điều dưỡng đã thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 1Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 2

Khắc Hùng - Theo Sức khỏe & Đời sống/TMF
Bình luận
Tin mới
  • 18/08/2026

    Người tập thể dục thể thao cần lưu ý gì khi vận động mùa nắng nóng?

    Mùa hè mang đến cơ hội tuyệt vời để chúng ta khởi động những thói quen tích cực, giải phóng năng lượng và nâng cao thể chất. Tuy nhiên, việc vận động dưới nền nhiệt độ cao lại là một thử thách không nhỏ đối với hệ thống điều hòa thân nhiệt tự nhiên của cơ thể. Nếu không biết cách phòng ngừa và chuẩn bị chu đáo, người tập rất dễ đối mặt với các nguy cơ mất nước, kiệt sức hay thậm chí là sốc nhiệt nguy hiểm. Nhằm giúp bạn làm chủ lộ trình rèn luyện một cách an toàn và bền bỉ trong những ngày oi bức, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp bạn có một chế độ tập luyện hiệu quả

  • 17/08/2026

    Ăn sữa chua có ngăn ngừa ung thư đại trực tràng?

    Sữa chua từ lâu được biết đến là thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa nhờ chứa các lợi khuẩn probiotic. Tuy nhiên, những nghiên cứu khoa học gần đây còn cho thấy việc tiêu thụ sữa chua thường xuyên có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng – một trong những loại ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

Xem thêm