Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Công nghệ giúp chăm sóc người bệnh

Điều dưỡng là nghề “trăm dâu đổ đầu tằm” nhưng tương lai, nhờ các xu hướng công nghệ triển vọng sẽ giúp chăm sóc người bệnh, làm thay các công việc của điều dưỡng.

Robot giúp giảm bớt các công việc đơn điệu

Quản lý thuốc, khử trùng, vận chuyển thiết bị y tế, nâng đỡ bệnh nhân liệt giường, chỉ dẫn và chào hỏi bệnh nhân và người thân trong bệnh viện... là những công việc của điều dưỡng có thể được robot hay người máy hỗ trợ. Tiên phong có robot TUG và RoboCourier, chúng có thể làm việc liên tục, thông tầm, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ. Cả hai có thể hỗ trợ y tá để có thêm thời gian làm những việc khác mà robot không làm được. Hoặc robot Xenex có thể giữ vệ sinh cao nhất, đảm nhận việc khử trùng hệ thống thiết bị nhanh chóng, hiệu quả trong bất kỳ môi trường, hay cơ sở chăm sóc y tế nào.

Bên cạnh robot hỗ trợ điều dưỡng còn có các robot hỗ trợ bệnh nhân, như robot hình gấu có tên RoBear, có thể nâng và di chuyển bệnh nhân vào ra khỏi giường đưa lên xe lăn, giúp bệnh nhân đứng dậy... mà không gây khó chịu hoặc làm đau bệnh nhân. Một số robot còn đồng hành, làm bạn tâm giao, giúp họ giảm bớt nỗi cô đơn, nhất là nhóm bệnh nhân tâm thần như robot Jibo, Pepper, Paro, Dinsow, hay Buddy. Paro có hình dáng giống như một con hải cẩu dễ thương, giúp con người giải tỏa nhàm chán, cô đơn. Còn Pepper “robot xã hội hình nhân”, cao 1,2m, được thuê làm nhân viên tiếp tân tại hai bệnh viện của Bỉ hiện nay.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Dùng telemedicine để tiếp cận với cộng đồng hẻo lánh

Telemedicine là từ ghép gốc Hy Lạp, được nhắc đến vào đầu thập niên 70 ở thế kỷ trước để mô tả việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế từ xa thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin. Cả chẩn đoán lẫn chữa trị, tư vấn, dự phòng và phục hồi, bảo hiểm y tế lẫn giảng dạy nghiên cứu.... Hãy tưởng tượng, một bác sĩ đang ngồi trong phòng làm việc của mình khám cho một bệnh nhân từ xa. Theo đó, chỉ cần một cái nhấp chuột là có thể nhận đầy đủ các thông tin về bệnh nhân, đó chính là những khả năng mà telemedicine (y học từ xa) mang lại cho con người. Từ chẩn đoán hình ảnh từ xa (teleradiology), chăm sóc điều dưỡng từ xa (telehealth), tư vấn từ xa (teleconsulting), cho đến hội chẩn từ xa (telediagnostics) hay hội thảo y học từ xa (video-conferencing)... với công nghệ telemedicine bệnh nhân không cần rời khỏi nhà mà vẫn được khám và chữa trị bình thường.

Chăm sóc điều dưỡng từ xa có thể được thực hiện cả trong trường hợp khẩn cấp lẫn không khẩn cấp. Ví dụ, điều dưỡng có thể theo dõi nồng độ ôxy của bệnh nhân, nhịp tim, hô hấp, lượng đường trong máu và nhiều hơn nữa. Hay trong các tình huống không khẩn cấp, các điều dưỡng có thể đọc số đo huyết áp hoặc chỉ số đường huyết của người bệnh. Họ cũng có thể hướng dẫn bệnh nhân xử lý vết thương hoặc điều trị bỏng nhẹ như dịch vụ của hãng GreatCall ở California, Mỹ hiện đang cung cấp.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Lấy máu bằng công nghệ hiện đại

Thông thường, quá trình lấy máu xét nghiệm là công việc hàng ngày của y tá, dùng kim để trích máu, nhưng lại gây đau, khó chịu, đôi khi còn khó lấy ven như bệnh nhân ung thư hoặc quá béo, chưa kể gây lan truyền bệnh qua đường tiếp xúc. Nhưng hiện nay người ta đã phát triển thành công các loại robot để làm việc này, như robot Veebot, máy quét tĩnh mạch VeinViewer hay AccuVein. Trong trường hợp dùng robot lấy máu, không chỉ giảm đau, rút ngắn thời gian mà chúng còn có khả năng xác định ven đạt chính xác tới trên 83%.

Máy quét tĩnh mạch cầm tay sử dụng công nghệ AR làm cho công việc của y tá đơn giản hơn, còn bệnh nhân thì dễ chịu hơn. Ví dụ, máy quét AccuVein có thể xác định tĩnh mạch của bệnh nhân trên da bằng AR rất nhanh, đã được ứng dụng thành công trên hơn 10 triệu bệnh nhân. Đây là máy quét tĩnh mạch in bằng công nghệ 3D giá rẻ, phù hợp với các bệnh viện ở các nước đông dân đang phát triển.

Các sản phẩm y học phức tạp tạo ra bằng công nghệ in 3D

Nẹp ngón tay, mô hình nội tạng, phôi thạch cao hình nhân, bộ phận giả, thậm chí cả vật liệu sinh học, thực phẩm và trong tương lai còn có cả các bộ phận nội tạng con người... Tất cả những sản phẩm này có thể ra đời bằng công nghệ in 3D để phục vụ cho việc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và chắc chắn các sản phẩm này sẽ cải thiện đáng kể công việc của điều dưỡng.

Ví dụ, các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra các “công cụ chăm sóc” hiện đại và tiện dụng bằng kỹ thuật in 3D như Biozoon dùng cho người cao niên và sử dụng trong các bệnh viện trong tương lai. Biozoon được làm từ chất liệu nhựa PP không độc, an toàn, giúp thức ăn được bảo quản tươi mới lâu hơn so với cách bảo quản thông thường. Nhờ khả năng chịu nhiệt trong khoảng nhiệt độ từ -200C đến 1000C nên hộp Biozone phù hợp với máy ướp lạnh, thậm chí cả lò vi sóng và máy rửa chén; hay hộp chứa thuốc dùng cho bệnh nhân HIV/AIDS, những người cần phải uống nhiều thuốc mỗi ngày. Nhờ đổi mới công nghệ, công việc của điều dưỡng đã thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 1, Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 2

Khắc Hùng - Theo Sức khỏe & Đời sống/TMF
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm