Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Công nghệ giúp chăm sóc người bệnh

Điều dưỡng là nghề “trăm dâu đổ đầu tằm” nhưng tương lai, nhờ các xu hướng công nghệ triển vọng sẽ giúp chăm sóc người bệnh, làm thay các công việc của điều dưỡng.

Robot giúp giảm bớt các công việc đơn điệu

Quản lý thuốc, khử trùng, vận chuyển thiết bị y tế, nâng đỡ bệnh nhân liệt giường, chỉ dẫn và chào hỏi bệnh nhân và người thân trong bệnh viện... là những công việc của điều dưỡng có thể được robot hay người máy hỗ trợ. Tiên phong có robot TUG và RoboCourier, chúng có thể làm việc liên tục, thông tầm, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ. Cả hai có thể hỗ trợ y tá để có thêm thời gian làm những việc khác mà robot không làm được. Hoặc robot Xenex có thể giữ vệ sinh cao nhất, đảm nhận việc khử trùng hệ thống thiết bị nhanh chóng, hiệu quả trong bất kỳ môi trường, hay cơ sở chăm sóc y tế nào.

Bên cạnh robot hỗ trợ điều dưỡng còn có các robot hỗ trợ bệnh nhân, như robot hình gấu có tên RoBear, có thể nâng và di chuyển bệnh nhân vào ra khỏi giường đưa lên xe lăn, giúp bệnh nhân đứng dậy... mà không gây khó chịu hoặc làm đau bệnh nhân. Một số robot còn đồng hành, làm bạn tâm giao, giúp họ giảm bớt nỗi cô đơn, nhất là nhóm bệnh nhân tâm thần như robot Jibo, Pepper, Paro, Dinsow, hay Buddy. Paro có hình dáng giống như một con hải cẩu dễ thương, giúp con người giải tỏa nhàm chán, cô đơn. Còn Pepper “robot xã hội hình nhân”, cao 1,2m, được thuê làm nhân viên tiếp tân tại hai bệnh viện của Bỉ hiện nay.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Dùng telemedicine để tiếp cận với cộng đồng hẻo lánh

Telemedicine là từ ghép gốc Hy Lạp, được nhắc đến vào đầu thập niên 70 ở thế kỷ trước để mô tả việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế từ xa thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin. Cả chẩn đoán lẫn chữa trị, tư vấn, dự phòng và phục hồi, bảo hiểm y tế lẫn giảng dạy nghiên cứu.... Hãy tưởng tượng, một bác sĩ đang ngồi trong phòng làm việc của mình khám cho một bệnh nhân từ xa. Theo đó, chỉ cần một cái nhấp chuột là có thể nhận đầy đủ các thông tin về bệnh nhân, đó chính là những khả năng mà telemedicine (y học từ xa) mang lại cho con người. Từ chẩn đoán hình ảnh từ xa (teleradiology), chăm sóc điều dưỡng từ xa (telehealth), tư vấn từ xa (teleconsulting), cho đến hội chẩn từ xa (telediagnostics) hay hội thảo y học từ xa (video-conferencing)... với công nghệ telemedicine bệnh nhân không cần rời khỏi nhà mà vẫn được khám và chữa trị bình thường.

Chăm sóc điều dưỡng từ xa có thể được thực hiện cả trong trường hợp khẩn cấp lẫn không khẩn cấp. Ví dụ, điều dưỡng có thể theo dõi nồng độ ôxy của bệnh nhân, nhịp tim, hô hấp, lượng đường trong máu và nhiều hơn nữa. Hay trong các tình huống không khẩn cấp, các điều dưỡng có thể đọc số đo huyết áp hoặc chỉ số đường huyết của người bệnh. Họ cũng có thể hướng dẫn bệnh nhân xử lý vết thương hoặc điều trị bỏng nhẹ như dịch vụ của hãng GreatCall ở California, Mỹ hiện đang cung cấp.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Lấy máu bằng công nghệ hiện đại

Thông thường, quá trình lấy máu xét nghiệm là công việc hàng ngày của y tá, dùng kim để trích máu, nhưng lại gây đau, khó chịu, đôi khi còn khó lấy ven như bệnh nhân ung thư hoặc quá béo, chưa kể gây lan truyền bệnh qua đường tiếp xúc. Nhưng hiện nay người ta đã phát triển thành công các loại robot để làm việc này, như robot Veebot, máy quét tĩnh mạch VeinViewer hay AccuVein. Trong trường hợp dùng robot lấy máu, không chỉ giảm đau, rút ngắn thời gian mà chúng còn có khả năng xác định ven đạt chính xác tới trên 83%.

Máy quét tĩnh mạch cầm tay sử dụng công nghệ AR làm cho công việc của y tá đơn giản hơn, còn bệnh nhân thì dễ chịu hơn. Ví dụ, máy quét AccuVein có thể xác định tĩnh mạch của bệnh nhân trên da bằng AR rất nhanh, đã được ứng dụng thành công trên hơn 10 triệu bệnh nhân. Đây là máy quét tĩnh mạch in bằng công nghệ 3D giá rẻ, phù hợp với các bệnh viện ở các nước đông dân đang phát triển.

Các sản phẩm y học phức tạp tạo ra bằng công nghệ in 3D

Nẹp ngón tay, mô hình nội tạng, phôi thạch cao hình nhân, bộ phận giả, thậm chí cả vật liệu sinh học, thực phẩm và trong tương lai còn có cả các bộ phận nội tạng con người... Tất cả những sản phẩm này có thể ra đời bằng công nghệ in 3D để phục vụ cho việc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và chắc chắn các sản phẩm này sẽ cải thiện đáng kể công việc của điều dưỡng.

Ví dụ, các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra các “công cụ chăm sóc” hiện đại và tiện dụng bằng kỹ thuật in 3D như Biozoon dùng cho người cao niên và sử dụng trong các bệnh viện trong tương lai. Biozoon được làm từ chất liệu nhựa PP không độc, an toàn, giúp thức ăn được bảo quản tươi mới lâu hơn so với cách bảo quản thông thường. Nhờ khả năng chịu nhiệt trong khoảng nhiệt độ từ -200C đến 1000C nên hộp Biozone phù hợp với máy ướp lạnh, thậm chí cả lò vi sóng và máy rửa chén; hay hộp chứa thuốc dùng cho bệnh nhân HIV/AIDS, những người cần phải uống nhiều thuốc mỗi ngày. Nhờ đổi mới công nghệ, công việc của điều dưỡng đã thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 1, Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 2

Khắc Hùng - Theo Sức khỏe & Đời sống/TMF
Bình luận
Tin mới
  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

  • 02/10/2026

    Chứng rối loạn cảm xúc theo mùa là gì?

    Thay đổi mùa có thể kéo theo những cảm giác hân hoan, tiếc nuối hoặc đôi khi là một chút lo lắng, nhưng với một số người, thay đổi mùa trong năm lại có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm, điều này được gọi với tên là chứng rối loạn cảm xúc – seasonal affective disorder (SAD). Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau đây!

  • 02/10/2026

    5 lợi ích sức khỏe hàng đầu của đậu lăng

    Đậu lăng giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, mà không có chất béo hay cholesterol như thịt đỏ.

  • 02/10/2026

    Thời tiết lạnh và nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch

    Thời tiết lạnh không chỉ khiến cơ thể dễ cảm cúm mà còn là “kẻ thù thầm lặng” của hệ tim mạch. Khi nhiệt độ xuống thấp, mạch máu co lại, huyết áp tăng, tim phải làm việc nhiều hơn – đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp hay mạch vành. Vì vậy, mùa đông là thời điểm cần đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ tim mạch, giữ ấm và duy trì lối sống lành mạnh để phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

  • 01/10/2026

    3 lỗi sai thường gặp khi đọc nhãn thành phần dinh dưỡng

    Đọc nhãn thành phần dinh dưỡng của sản phẩm trước khi mua là một kỹ năng cần thiết trong đời sống hiện đại ngày nay. Tuy nhiên, nhiều người có thể vẫn gặp phải những sai lầm phổ biến, khi các thông tin trên bao bì có thể đánh lừa bởi quảng cáo. Dưới đây là 3 lỗi sai thường gặp nhất và làm thế nào để luôn tỉnh táo khi đọc nhãn thành phần dinh dưỡng của sản phẩm.

  • 01/10/2026

    Trung tâm Nghiên cứu – Viện Y học ứng dụng Việt Nam được tặng Bằng khen của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam

    Trung tâm Nghiên cứu – Viện Y học ứng dụng Việt Nam là một trong những tập thể được Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tặng Bằng khen vì đã có thành tích hành tích xuất sắc trong công tác giai đoạn 2024-2025.

  • 01/10/2026

    Lý do phụ nữ béo dễ mắc ung thư vú

    Thừa cân, béo phì có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú. Duy trì cân nặng khỏe mạnh giúp phụ nữ chủ động giảm nguy cơ.

Xem thêm