Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Công nghệ giúp chăm sóc người bệnh

Điều dưỡng là nghề “trăm dâu đổ đầu tằm” nhưng tương lai, nhờ các xu hướng công nghệ triển vọng sẽ giúp chăm sóc người bệnh, làm thay các công việc của điều dưỡng.

Robot giúp giảm bớt các công việc đơn điệu

Quản lý thuốc, khử trùng, vận chuyển thiết bị y tế, nâng đỡ bệnh nhân liệt giường, chỉ dẫn và chào hỏi bệnh nhân và người thân trong bệnh viện... là những công việc của điều dưỡng có thể được robot hay người máy hỗ trợ. Tiên phong có robot TUG và RoboCourier, chúng có thể làm việc liên tục, thông tầm, kể cả ngày nghỉ, ngày lễ. Cả hai có thể hỗ trợ y tá để có thêm thời gian làm những việc khác mà robot không làm được. Hoặc robot Xenex có thể giữ vệ sinh cao nhất, đảm nhận việc khử trùng hệ thống thiết bị nhanh chóng, hiệu quả trong bất kỳ môi trường, hay cơ sở chăm sóc y tế nào.

Bên cạnh robot hỗ trợ điều dưỡng còn có các robot hỗ trợ bệnh nhân, như robot hình gấu có tên RoBear, có thể nâng và di chuyển bệnh nhân vào ra khỏi giường đưa lên xe lăn, giúp bệnh nhân đứng dậy... mà không gây khó chịu hoặc làm đau bệnh nhân. Một số robot còn đồng hành, làm bạn tâm giao, giúp họ giảm bớt nỗi cô đơn, nhất là nhóm bệnh nhân tâm thần như robot Jibo, Pepper, Paro, Dinsow, hay Buddy. Paro có hình dáng giống như một con hải cẩu dễ thương, giúp con người giải tỏa nhàm chán, cô đơn. Còn Pepper “robot xã hội hình nhân”, cao 1,2m, được thuê làm nhân viên tiếp tân tại hai bệnh viện của Bỉ hiện nay.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Robot hỗ trợ bệnh nhân.

Dùng telemedicine để tiếp cận với cộng đồng hẻo lánh

Telemedicine là từ ghép gốc Hy Lạp, được nhắc đến vào đầu thập niên 70 ở thế kỷ trước để mô tả việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế từ xa thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin. Cả chẩn đoán lẫn chữa trị, tư vấn, dự phòng và phục hồi, bảo hiểm y tế lẫn giảng dạy nghiên cứu.... Hãy tưởng tượng, một bác sĩ đang ngồi trong phòng làm việc của mình khám cho một bệnh nhân từ xa. Theo đó, chỉ cần một cái nhấp chuột là có thể nhận đầy đủ các thông tin về bệnh nhân, đó chính là những khả năng mà telemedicine (y học từ xa) mang lại cho con người. Từ chẩn đoán hình ảnh từ xa (teleradiology), chăm sóc điều dưỡng từ xa (telehealth), tư vấn từ xa (teleconsulting), cho đến hội chẩn từ xa (telediagnostics) hay hội thảo y học từ xa (video-conferencing)... với công nghệ telemedicine bệnh nhân không cần rời khỏi nhà mà vẫn được khám và chữa trị bình thường.

Chăm sóc điều dưỡng từ xa có thể được thực hiện cả trong trường hợp khẩn cấp lẫn không khẩn cấp. Ví dụ, điều dưỡng có thể theo dõi nồng độ ôxy của bệnh nhân, nhịp tim, hô hấp, lượng đường trong máu và nhiều hơn nữa. Hay trong các tình huống không khẩn cấp, các điều dưỡng có thể đọc số đo huyết áp hoặc chỉ số đường huyết của người bệnh. Họ cũng có thể hướng dẫn bệnh nhân xử lý vết thương hoặc điều trị bỏng nhẹ như dịch vụ của hãng GreatCall ở California, Mỹ hiện đang cung cấp.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Telemedicine theo dõi sức khỏe từ xa.

Lấy máu bằng công nghệ hiện đại

Thông thường, quá trình lấy máu xét nghiệm là công việc hàng ngày của y tá, dùng kim để trích máu, nhưng lại gây đau, khó chịu, đôi khi còn khó lấy ven như bệnh nhân ung thư hoặc quá béo, chưa kể gây lan truyền bệnh qua đường tiếp xúc. Nhưng hiện nay người ta đã phát triển thành công các loại robot để làm việc này, như robot Veebot, máy quét tĩnh mạch VeinViewer hay AccuVein. Trong trường hợp dùng robot lấy máu, không chỉ giảm đau, rút ngắn thời gian mà chúng còn có khả năng xác định ven đạt chính xác tới trên 83%.

Máy quét tĩnh mạch cầm tay sử dụng công nghệ AR làm cho công việc của y tá đơn giản hơn, còn bệnh nhân thì dễ chịu hơn. Ví dụ, máy quét AccuVein có thể xác định tĩnh mạch của bệnh nhân trên da bằng AR rất nhanh, đã được ứng dụng thành công trên hơn 10 triệu bệnh nhân. Đây là máy quét tĩnh mạch in bằng công nghệ 3D giá rẻ, phù hợp với các bệnh viện ở các nước đông dân đang phát triển.

Các sản phẩm y học phức tạp tạo ra bằng công nghệ in 3D

Nẹp ngón tay, mô hình nội tạng, phôi thạch cao hình nhân, bộ phận giả, thậm chí cả vật liệu sinh học, thực phẩm và trong tương lai còn có cả các bộ phận nội tạng con người... Tất cả những sản phẩm này có thể ra đời bằng công nghệ in 3D để phục vụ cho việc chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và chắc chắn các sản phẩm này sẽ cải thiện đáng kể công việc của điều dưỡng.

Ví dụ, các nhà khoa học Nhật Bản đã tạo ra các “công cụ chăm sóc” hiện đại và tiện dụng bằng kỹ thuật in 3D như Biozoon dùng cho người cao niên và sử dụng trong các bệnh viện trong tương lai. Biozoon được làm từ chất liệu nhựa PP không độc, an toàn, giúp thức ăn được bảo quản tươi mới lâu hơn so với cách bảo quản thông thường. Nhờ khả năng chịu nhiệt trong khoảng nhiệt độ từ -200C đến 1000C nên hộp Biozone phù hợp với máy ướp lạnh, thậm chí cả lò vi sóng và máy rửa chén; hay hộp chứa thuốc dùng cho bệnh nhân HIV/AIDS, những người cần phải uống nhiều thuốc mỗi ngày. Nhờ đổi mới công nghệ, công việc của điều dưỡng đã thuận lợi và nhẹ nhàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 1Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 2

Khắc Hùng - Theo Sức khỏe & Đời sống/TMF
Bình luận
Tin mới
  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

  • 16/05/2026

    Sức khỏe tinh thần của phụ nữ mang thai: Vượt qua lo âu, trầm cảm

    Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng đầy thử thách, khiến phụ nữ phải đối mặt với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý, có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và trầm cảm thai kỳ.

  • 15/05/2026

    3 cách dùng nha đam chăm sóc, bảo vệ da mùa hè

    Nha đam giúp làm dịu da, cấp ẩm, hỗ trợ phục hồi sau nắng và góp phần giảm kích ứng do tia UV. Bạn có thể kết hợp nha đam với một số nguyên liệu phù hợp để tạo hỗn hợp chăm sóc da dùng hằng ngày trong mùa hè.

  • 15/05/2026

    6 cách đơn giản giúp giảm căng thẳng, lo âu trong mùa thi

    Khi kỳ thi đến gần, học sinh thường phải dồn toàn bộ sự tập trung cho việc ôn luyện nên cảm giác áp lực, mệt mỏi là điều khó tránh. Áp dụng những cách dưới đây sẽ giúp bạn cân bằng tinh thần và giảm bớt lo âu hiệu quả. Dưới đây là 6 phương pháp đơn giản nhưng hữu ích để hạn chế stress trong mùa thi:

  • 14/05/2026

    3 thời điểm uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe

    Nước dừa là thức uống tự nhiên ngon, mát, bổ và giàu điện giải nhưng thời điểm nào uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.

  • 14/05/2026

    Nguyên nhân gây ra đốm trắng trên móng tay và cách phòng ngừa

    Đôi khi quan sát kỹ móng tay, bạn nhận thấy một vài đốm trắng xuất hiện. Có lẽ bạn đã nghe nói rằng những đốm trắng này là dấu hiệu của tình trạng thiếu vitamin hoặc khoáng chất. Nhưng thiếu dinh dưỡng không phải là tất cả, còn nhiều nguyên nhân khác có thể dây nên các đốm trắng. Mặc dù chúng thường vô hại, do các hoạt động hàng ngày hoặc chấn thương nhỏ gây ra nhưng có một số điều bạn nên biết.

Xem thêm