Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chứng ngủ rũ – tình trạng buồn ngủ quá mức vào ban ngày

Nhiều người than phiền rằng họ rất buồn ngủ vào ban ngày, cho dù buổi tối hôm trước vẫn ngủ đúng giờ và đủ giấc. Vậy đây có phải là chứng ngủ rũ hay không? Chứng bệnh này là gì?

Chứng ngủ rũ là gì?

Chứng ngủ rũ là một chứng rối loạn thần kinh ảnh hưởng đến khả năng thức và ngủ của người mắc phải. Những người gặp phải chứng ngủ rũ có cảm giác buồn ngủ ban ngày quá mức, không thể kiểm soát được. Họ cũng có thể đột nhiên buồn ngủ bất cứ lúc nào, trong bất kỳ loại hoạt động nào đang diễn ra.

Trong một chu kỳ ngủ điển hình, chúng ta bước vào giai đoạn đầu của giấc ngủ, sau đó là giai đoạn ngủ sâu hơn, và cuối cùng (sau khoảng 90 phút) là giấc ngủ chuyển động mắt nhanh (REM). Những người mắc chứng ngủ rũ đi vào giấc ngủ REM gần như ngay lập tức trong chu kỳ ngủ và đôi khi kể cả trong khi họ đang thức.

Chứng ngủ rũ được chia làm 2 loại:

  • Loại 1 - đi kèm với tình trạng mất trương lực cơ đột ngột, gây ra yếu và khiến bạn không thể kiểm soát cơ của bản thân (cataplexy).
  • Loại 2 - là chứng ngủ rũ không có cataplexy.
Các triệu chứng chứng ngủ rũ

Trong giấc ngủ REM, chúng ta có thể mơ và bị tê liệt cơ, điều này giải thích một số triệu chứng của chứng ngủ rũ. Những triệu chứng đó có thể bao gồm:

  • Buồn ngủ quá mức vào ban ngày. Nói chung, tình trạng này gây khó khăn trong thực hiện các hoạt động hàng ngày, ngay cả khi đã ngủ đủ giấc vào ban đêm. Việc thiếu năng lượng có thể khiến khó tập trung, suy giảm trí nhớ và cảm thấy chán nản hoặc kiệt sức.
  • Cataplexy. Điều này có thể gây ra các vấn đề từ nói lắp cho đến suy sụp toàn bộ cơ thể, tùy thuộc vào các cơ liên quan. Tình trạng này cũng thường được kích hoạt bởi những cảm xúc mãnh liệt như ngạc nhiên, cười hoặc tức giận.
  • Ảo giác. Những ảo giác có thể xảy ra bất cứ lúc nào và thường rất sống động và đáng sợ. Chúng chủ yếu là ảo thị, nhưng bất kỳ giác quan nào khác cũng đều có thể gặp phải. Nếu ảo giác xảy ra khi đang ngủ, chúng được gọi là ảo giác hypnagogic. Nếu ảo giác xảy ra khi thức dậy, chúng được gọi là ảo giác hypnopompic.
  • Tê liệt khi ngủ - bóng đè. Cơ thể không thể cử động hoặc nói khi đang ngủ hoặc thức dậy. Các đợt tê liệt thường kéo dài vài giây đến vài phút.
  • Giấc ngủ bị gián đoạn. Khó ngủ có thể xảy ra vào ban đêm vì những xuất hiện những giấc mơ rất thật, sống động; gặp phải các vấn đề về hô hấp hoặc chuyển động của cơ thể.

Cho đến nay, các chuyên gia vẫn chưa biết điều gì gây ra chứng ngủ rũ. Một số giả thuyết cho rằng tình trạng này có liên quan đến nhiều yếu tố cùng kết hợp với nhau để gây ra các vấn đề trong não và làm rối loạn giai đoạn giấc ngủ REM.

Điều trị chứng ngủ rũ như thế nào?

Mặc dù hiện nay chứng ngủ rũ vẫn chưa có cách chữa trị, nhưng các triệu chứng của rối loạn này có thể được kiểm soát ở hầu hết những trường hợp nếu được điều trị bằng thuốc. Trong đó buồn ngủ được điều trị bằng các chất kích thích giống như amphetamine, còn các triệu chứng của giấc ngủ REM bất thường được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm.

Gần đây đã có một loại thuốc mới được phê duyệt cho những người mắc chứng ngủ rũ có cataplexy. Thuốc này được gọi là sodium oxybate (thuốc Xyrem), giúp những người mắc chứng ngủ rũ có giấc ngủ ngon hơn, làm cho họ ít buồn ngủ hơn vào ban ngày. Ngoài ra, thuốc mới solriamfetol (Sunosi) đã được phê duyệt để giúp những người mắc chứng ngủ rũ tỉnh táo trong thời gian dài hơn. 

Một trong những yếu tố rất cần thiết khác chính là điều chỉnh lối sống như tránh dùng caffeine, rượu, nicotine và các bữa ăn nặng, điều chỉnh lịch trình giấc ngủ, lên lịch ngủ trưa (dài 10 - 15 phút), thiết lập lịch tập thể dục cũng như những bữa ăn khoa học để giúp giảm triệu chứng.

Tham khảo thêm thông tin tại: Hiện tượng BÓNG ĐÈ!

 

Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

Xem thêm