Bạn thức dậy vào giữa đêm, cố gắng di chuyển nhưng cơ thể không phản hồi. Bạn nghĩ rằng đó là một giấc mơ nhưng bạn biết rõ mình tỉnh. Bạn cố gắng kêu cứu nhưng không thể phát ra âm thanh.
Đó chính là hiện tượng tê liệt khi ngủ, 7,6% số người mắc phải tình trạng này ít nhất một lần trong đời.
Tê liệt khi ngủ là gì?
Tê liệt khi ngủ là tình trạng một người có ý thức nhưng không thể cử động hoặc nói. Nó thường xảy ra trong 1 trong 2 quá trình chuyển đổi: Khi bạn đang ngủ hoặc khi thức dậy.
Mất kiểm soát đối với cơ thể mình
Dù bạn có cố gắng đến đâu, nếu bị tê liệt khi ngủ, bạn sẽ không thể làm gì để đánh thức cơ thể mình. Một số người có thể cử động ngón tay hoặc ngón chân. Mọi người thường mô tả nó như là một “trải nghiệm ngoài cơ thể”. Tình trạng tê liệt khi ngủ có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút.

(Ảnh minh họa)
Gặp ác mộng và ảo giác
Các triệu chứng chính của chứng tê liệt khi ngủ bao gồm ảo giác và ác mộng. Tuy nhiên, những điều này rất khác với những giấc mơ bạn thấy khi ngủ. Trên thực tế, những “ảo giác” này diễn ra khi tâm trí bạn tỉnh táo. Điều này khiến tình hình trở nên đáng lo ngại gấp đôi.
Trong khi bị tê liệt, mọi người có xu hướng nhìn thấy những bóng đen và nghe thấy những tiếng động ma quái. Đôi khi nó phù hợp với cảm giác bị lôi ra khỏi giường, bay hoặc những rung động chạy khắp cơ thể. Sự tuyệt vọng cũng xuất hiện khiến chúng ta bắt đầu mất kiểm soát và hoảng sợ.
Tại sao xảy ra chứng tê liệt khi ngủ?
Khi chúng ta ngủ, cơ thể đi vào và thoát ra khỏi giấc ngủ REM (chuyển động mắt nhanh). Bộ não gửi lệnh đến các cơ để thư giãn và chúng ta đi vào trạng thái mất trương lực. Trạng thái này cần thiết để hạn chế các chuyển động thể chất. Tình trạng tê liệt khi ngủ xảy ra khi cơ thể gặp vấn đề trong quá trình chuyển đổi đó.
Có một vài cách giải thích liên quan đến ảo giác. Một trong số đó là phần não của chịu trách nhiệm về nỗi sợ hãi và cảm xúc rất tích cực trong giai đoạn REM. Nó đang hoạt động, trong khi không có gì xung quanh chúng ta cho thấy nguy hiểm. Vì vậy, bộ não tạo ra nó và tạo ra những bóng tối và âm thanh đáng sợ.
Các yếu tố dẫn đến tê liệt khi ngủ
Tình trạng tê liệt khi ngủ có thể xảy ra với bất kỳ ai, không phân biệt tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe. Nhưng các nhà khoa học đã xác định một số trường hợp có liên quan đến việc tăng nguy cơ tê liệt khi ngủ.
Ngủ không ngon giấc: Điều này bao gồm các kiểu ngủ không thường xuyên và các rối loạn giấc ngủ khác nhau như mất ngủ, chứng ngủ rũ và thiếu ngủ. Tình trạng tê liệt khi ngủ thường gặp ở những người làm việc theo ca.

(Ảnh minh họa)
Ngủ ở tư thế nằm ngửa: Điều đáng ngạc nhiên là nằm ngửa khi ngủ được phát hiện là một yếu tố nổi bật gây ra chứng tê liệt khi ngủ. Nó khiến người ngủ dễ bị tổn thương hơn do tăng áp lực lên phổi và đường thở.
Di truyền học: Chứng tê liệt khi ngủ có thể do di truyền.
Các vấn đề về tinh thần: Mối liên hệ giữa chứng tê liệt khi ngủ và sức khỏe tâm thần vẫn chưa được khám phá, nhưng số liệu thống kê cho thấy những người bị chấn thương, PTSD và các chứng lo âu khác nhau có xu hướng bị tê liệt khi ngủ.
Làm thế nào để đối phó?
Không thể phủ nhận rằng tê liệt khi ngủ là một trải nghiệm khó chịu và đáng lo ngại, nhưng nó không mang bất kỳ mối nguy hiểm thực sự nào vì nó không gây hại cho cơ thể. Các bác sĩ khuyên bạn nên áp dụng thói quen ngủ lành mạnh hơn
Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
Không dùng caffeine hoặc các chất kích thích trước khi đi ngủ.
Tránh nằm ngửa hoặc nằm sấp khi ngủ.
Không để đồ điện tử trong phòng ngủ.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 bước để có một giấc ngủ ngon.
Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.
68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.
Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.
Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.
Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.
Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.
Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê
Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.