Bạn thức dậy vào giữa đêm, cố gắng di chuyển nhưng cơ thể không phản hồi. Bạn nghĩ rằng đó là một giấc mơ nhưng bạn biết rõ mình tỉnh. Bạn cố gắng kêu cứu nhưng không thể phát ra âm thanh.
Đó chính là hiện tượng tê liệt khi ngủ, 7,6% số người mắc phải tình trạng này ít nhất một lần trong đời.
Tê liệt khi ngủ là gì?
Tê liệt khi ngủ là tình trạng một người có ý thức nhưng không thể cử động hoặc nói. Nó thường xảy ra trong 1 trong 2 quá trình chuyển đổi: Khi bạn đang ngủ hoặc khi thức dậy.
Mất kiểm soát đối với cơ thể mình
Dù bạn có cố gắng đến đâu, nếu bị tê liệt khi ngủ, bạn sẽ không thể làm gì để đánh thức cơ thể mình. Một số người có thể cử động ngón tay hoặc ngón chân. Mọi người thường mô tả nó như là một “trải nghiệm ngoài cơ thể”. Tình trạng tê liệt khi ngủ có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút.

(Ảnh minh họa)
Gặp ác mộng và ảo giác
Các triệu chứng chính của chứng tê liệt khi ngủ bao gồm ảo giác và ác mộng. Tuy nhiên, những điều này rất khác với những giấc mơ bạn thấy khi ngủ. Trên thực tế, những “ảo giác” này diễn ra khi tâm trí bạn tỉnh táo. Điều này khiến tình hình trở nên đáng lo ngại gấp đôi.
Trong khi bị tê liệt, mọi người có xu hướng nhìn thấy những bóng đen và nghe thấy những tiếng động ma quái. Đôi khi nó phù hợp với cảm giác bị lôi ra khỏi giường, bay hoặc những rung động chạy khắp cơ thể. Sự tuyệt vọng cũng xuất hiện khiến chúng ta bắt đầu mất kiểm soát và hoảng sợ.
Tại sao xảy ra chứng tê liệt khi ngủ?
Khi chúng ta ngủ, cơ thể đi vào và thoát ra khỏi giấc ngủ REM (chuyển động mắt nhanh). Bộ não gửi lệnh đến các cơ để thư giãn và chúng ta đi vào trạng thái mất trương lực. Trạng thái này cần thiết để hạn chế các chuyển động thể chất. Tình trạng tê liệt khi ngủ xảy ra khi cơ thể gặp vấn đề trong quá trình chuyển đổi đó.
Có một vài cách giải thích liên quan đến ảo giác. Một trong số đó là phần não của chịu trách nhiệm về nỗi sợ hãi và cảm xúc rất tích cực trong giai đoạn REM. Nó đang hoạt động, trong khi không có gì xung quanh chúng ta cho thấy nguy hiểm. Vì vậy, bộ não tạo ra nó và tạo ra những bóng tối và âm thanh đáng sợ.
Các yếu tố dẫn đến tê liệt khi ngủ
Tình trạng tê liệt khi ngủ có thể xảy ra với bất kỳ ai, không phân biệt tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe. Nhưng các nhà khoa học đã xác định một số trường hợp có liên quan đến việc tăng nguy cơ tê liệt khi ngủ.
Ngủ không ngon giấc: Điều này bao gồm các kiểu ngủ không thường xuyên và các rối loạn giấc ngủ khác nhau như mất ngủ, chứng ngủ rũ và thiếu ngủ. Tình trạng tê liệt khi ngủ thường gặp ở những người làm việc theo ca.

(Ảnh minh họa)
Ngủ ở tư thế nằm ngửa: Điều đáng ngạc nhiên là nằm ngửa khi ngủ được phát hiện là một yếu tố nổi bật gây ra chứng tê liệt khi ngủ. Nó khiến người ngủ dễ bị tổn thương hơn do tăng áp lực lên phổi và đường thở.
Di truyền học: Chứng tê liệt khi ngủ có thể do di truyền.
Các vấn đề về tinh thần: Mối liên hệ giữa chứng tê liệt khi ngủ và sức khỏe tâm thần vẫn chưa được khám phá, nhưng số liệu thống kê cho thấy những người bị chấn thương, PTSD và các chứng lo âu khác nhau có xu hướng bị tê liệt khi ngủ.
Làm thế nào để đối phó?
Không thể phủ nhận rằng tê liệt khi ngủ là một trải nghiệm khó chịu và đáng lo ngại, nhưng nó không mang bất kỳ mối nguy hiểm thực sự nào vì nó không gây hại cho cơ thể. Các bác sĩ khuyên bạn nên áp dụng thói quen ngủ lành mạnh hơn
Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
Không dùng caffeine hoặc các chất kích thích trước khi đi ngủ.
Tránh nằm ngửa hoặc nằm sấp khi ngủ.
Không để đồ điện tử trong phòng ngủ.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 bước để có một giấc ngủ ngon.
Thay vì ép mình với thực đơn giảm cân khắc nghiệt, hãy tham khảo một bí quyết dinh dưỡng giúp vóc dáng thon gọn là nấm - được coi 'siêu thực phẩm' giúp kiểm soát cân nặng khoa học mà không cần bỏ đói cơ thể.
Việc sử dụng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe có thể nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và mang lại cảm giác riêng tư. Tuy nhiên, thông tin mà ChatGPT cung cấp không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, cập nhật hay nhất quán.
Trong bối cảnh cuộc sống bận rộn của người Việt, thực phẩm đóng hộp ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, thói quen sử dụng loại thực phẩm này thường đi kèm với những sai lầm cơ bản, dẫn đến rủi ro sức khỏe không đáng có. Phần 2 của bài viết Thói quan sử dụng đồ hộp sẽ phân tích các lỗi thường gặp và đưa ra lời khuyên để sử dụng an toàn hơn.
Hạt chia rất giàu chất dinh dưỡng và chứa chất xơ, acid béo omega-3, protein, khoáng chất và chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ sức khỏe tim mạch, kiểm soát lượng đường trong máu, hạ huyết áp...
Thực phẩm đóng hộp không phải là xấu, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được sản xuất đúng quy chuẩn, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và được người tiêu dùng lựa chọn, bảo quản và sử dụng đúng cách.
Một đường dây sản xuất mì sợi ở TPHCM bị phát hiện sử dụng hàn the, soda công nghiệp và silicate tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, tổn thương gan thận và ảnh hưởng sinh sản nếu dùng lâu dài.
Sữa là một nguồn dinh dưỡng tốt. Tuy nhiên, có một số thực phẩm và đồ uống không nên kết hợp khi uống sữa vì dễ gây ra vấn đề về tiêu hóa, giảm hấp thu dưỡng chất, hoặc thậm chí tạo ra các chất có hại.
Tăng huyết áp, hay còn gọi là huyết áp cao, là một vấn đề sức khỏe phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng", tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay suy thận.