Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chu kỳ của Mặt trăng và bí ẩn liên quan đến sức khỏe con người

Trong suốt chiều dài lịch sử phát triển nhân loại, các quốc gia trên khắp thế giới đều tôn thờ Mặt trăng như một biểu tượng linh thiêng, huyền bí nắm giữ sức mạnh chi phối đời sống con người cả về tâm linh và sức khỏe.

Ngày nay, biểu tượng Mặt trăng vẫn gắn liền không thể tách rời trong đời sống tinh thần của con người, đồng thời nhiều nghiên cứu cũng được tiến hành để đánh giá tác động của Mặt trăng toàn diện đến các sinh vật sống, thiên nhiên trên địa cầu. "Trăng có thể tác động như một ám hiệu đồng bộ giữa các cá thể, là một ám hiệu cho những thông số môi trường khác như thủy triều, nguồn thức ăn, báo hiệu sinh sản theo nhịp mùa hay di cư..." nhà sinh học Noga Kronfeld-Schor người Israel cho biết. Trong tự nhiên, các nhà nghiên cứu ghi nhận sự kiện đẻ hàng loạt do mặt trăng kích thích xảy ra vào tháng 12 hàng năm ở Rạng San hô lớn ở Australia. Mỗi năm, hàng trăm loại san hô cùng nhau phóng thích tinh trùng và trứng đồng thời vào dịp trăng tròn. Hoặc đơn giản hơn như kiểu trao đổi thông tin thay đổi theo mức ánh sáng tăng lên vào đêm tối với những loài chim nhất định. Hoặc các loài động vật biển thường phản ứng nhiều hơn với các cơ hội đi cùng sự biến đổi thủy triều - do tác động của Mặt trăng gây ra.

Mặt trăng ảnh hưởng đến các cơ chế sống như vậy trên Trái đất và con người tin rằng nó cũng ảnh hưởng đến các khía cạnh khác nhau của sức khỏe cả về thể chất và tinh thần của loài người.

Mặt trăng và chu kỳ kinh nguyệt

Nhiều người vẫn gọi chu kỳ kinh nguyệt là "chu kỳ mặt trăng" và không ít người vẫn tin rằng có sự đồng bộ giữa các chu kỳ của Mặt tẳng và kinh nguyệt của phụ nữ. Niềm tin này xuất phát từ khái niệm rằng trung bình một chu kỳ kinh nguyệt kéo dài 28 ngày, dài bằng một chu kỳ mặt trăng. Mặt trăng mất 27 ngày, 7 giờ và 43 phút để quay một vòng quanh Trái đất và 29,5 ngày để trăng tròn. Trong thập niên 70,80 và 90 của thế kỷ trước, các nghiên cứu cho thấy chu kỳ rụng trứng trùng với thời kỳ trăng non, trăng mới. Một số nghiên cứu cho thấy mối tương quan giữa các chu kỳ của mặt trăng và sự thay đổi của nồng độ melatonin - một loại hooc môn giúp điều chỉnh chu kỳ thức - ngủ và giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt. Một nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học Nepah cho thấy những phụ nữ có chu kỳ rụng trứng trùng với giai đoạn trăng tròn có nhiều khả năng mang thai con trai và những phụ nữ thụ thai trước chu kỳ trăng tròn có nhiều khả năng sinh con gái.

chu-ky-cua-mat-trang-va-bi-an-lien-quan-den-suc-khoe-con-nguoi-1

Mặt trăng và giấc ngủ

Trong nghiên cứu vào năm 2013, Tiến sĩ Cajochen và nhóm của mình từ Đại học Basel, Thụy Sĩ đã tiến hành phân tích dữ liệu với 17 tình nguyện viên từ 20 -31 tuổi và 16 tình nguyện viên khỏe mạnh ở độ tuổi 57. Những người này đồng ý ngủ trong những căn phòng tối, không có cửa sổ trong thời gian nghiên cứu 3,5 ngày. Trong thời gian này, các nhà nghiên cứu đo lường sự thay đổi cấu trúc giấc ngủ, hoạt động của não trong khi ngủ cũng như mức độ melatonin, cortisol. Kết quả cho thấy vào đêm trăng tròn hoạt động não bộ liên hệ với giấc ngủ sâu sụt giảm 30% đồng thời họ cũng cần 5 phút lâu hơn để chìm vào giấc ngủ đồng thời ngủ ít hơn bình thường khoảng 20 phút. Ngoài ra, các tình nguyện viên ngủ không sâu giấc và mức độ melatonin cũng giảm xuống thấp nhất vào ngày trăng tròn. Các nhà nghiên cứu không thể giải thích điều này vì các tình nguyện viên tham gia ngủ trong môi trường hoàn toàn tối không tiếp xúc với ánh trăng vào chu kỳ trăng tròn. "Chu kỳ mặt trăng dường như ảnh hưởng đến giấc ngủ của con người ngay cả khi người ta "không nhìn thấy" hay "không tiếp xúc" với ánh trăng" - Tiến sĩ Cajochen cho biết.

Mặt trăng và sức khỏe tinh thần

Thuyết Mặt trăng hay hiệu ứng Mặt trăng cho rằng có mối liên hệ giữa các chu kỳ của Mặt trăng với sức khỏe tinh thần con người. Trong từ điển có các từ liên quan đến mặt trăng như "lunacy" nghĩa là "điên rồ, mất trí" hay "lunatic" có nghĩa là điên loạn đều bắt nguồn từ "luna" (mặt trăng trong tiếng La tinh).

Thời Trung Cổ, ở Châu Âu thịnh hành niềm tin vào hiệu ứng mất trí đêm trăng tròn hay còn gọi là hiệu ứng Transylvania khi con người biến thành người sói hoặc ma cà rồng khi trăng tròn. Giới khoa học ngày nay cũng cho rằng mặt trăng đôi lúc có thể tác động đến trạng thái tâm lý của con người: Do mặt trăng tác động đến sự lưu chuyển của nước trong cơ thể sinh vật, trong khoảng thời gian này các hoạt động trong tự nhiên tăng tốc nhanh chóng cho tới khi cực hạn. Điều này lý giải tại sau một số người thường bị mất ngủ, dễ cáu kỉnh. Đối tượng dễ bị ảnh hưởng nhiều nhất vào các đêm trăng tròn chính là những người bị bệnh tâm thần, do họ dễ kích động khi bị khiêu khích. Một nghiên cứu năm 1984 cho thấy tỷ lệ tội phạm có khả năng tăng vào những đêm trăng tròn. Các tác giả của nghiên cứu này cho biết điều này có thể do "sóng thủy triều của con người" gây ra bởi lực hấp dẫn của mặt trăng. Nghiên cứu gần đây năm 2009 cho thấy các bệnh viện tâm thần đã tiếp nhận nhiều hơn 23% bệnh nhân vào các thời điểm trăng tròn so với các chu kỳ trăng khác.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những phát minh làm thay đổi lịch sử y khoa thế giới

Huệ Minh - Theo Sức khỏe & Đời sống/MNT
Bình luận
Tin mới
  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

Xem thêm