Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chảy máu do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản

Chảy máu do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản xảy ra khi các tĩnh mạch ở phần thấp thực quản bị giãn và vỡ ra gây chảy máu, có thể gây nhiều biến chứng phức tạp và đe dọa tính mạng.

Chảy máu do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản

Thực quản là ống cơ nối từ miệng xuống dạ dày. Các tĩnh mạch ở phấn thấp thực quản có thể bị giãn khi lưu lượng máu đến gan bị giảm. Điều này có thể là do mô sẹo hoặc một cục máu đông.

Khi dòng máu bị tắc nghẽn, máu tích tụ trong mạch máu khác gần đó, bao gồm cả những mạch máu ở phần dưới của thực quản. Tuy nhiên, các tĩnh mạch nhỏ hơn nhiều và không có khả năng mang theo một lượng lớn máu. Vì vậy chúng bị giãn và phồng lên khi lưu lượng máu tăng lên.   

Các tĩnh mạch phồng lên được gọi là giãn tĩnh mạch thực quản.

Giãn tĩnh mạch thực quản có gây rò rỉ máu và cuối cùng có thể vỡ. Điều này có thể dẫn đến chảy máu nặng và các biến chứng đe dọa tính mạng. Khi đó hãy đến phòng cấp cứu gần nhất hoặc gọi 115.

Triệu chứng

Giãn tĩnh mạch thực quản có thể không gây ra triệu chứng nào trừ khi chúng bị vỡ. Khi đó, bạn có thể xuất hiện các triệu chứng:

  • Nôn ra máu
  • Đau bụng
  • Chóng mặt
  • Ỉa phân đen
  • Ỉa ra máu (một vài trường hợp hiếm gặp)
  • Sốc (ở những trường hợp nặng, do mất quá nhiều máu)

Hãy gọi cấp cứu ngay lập tức nếu bạn có bất cứ triệu chứng nào kể trên.

Nguyên nhân

Tĩnh mạch cửa vận chuyển máu từ một số cơ quan trong đường tiêu hóa đến gan. Giãn tĩnh mạch thực quản là một hậu quả trực tiếp của tình trạng áp lực cao trong tĩnh mạch cửa. Tình trạng này được gọi là tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Nó gây ra tích tụ máu trong các mạch máu gần đó, bao gồm cả những tĩnh mạch trong thực quản của bạn. Tĩnh mạch bắt đầu giãn ra và phồng lên do tăng lưu lượng máu.

Xơ gan là nguyên nhân thường gặp nhất của tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Xơ gan có thể phát triển do nghiện rượu hoặc các nhiễm trùng nặng, ví dụ như viêm gan. Một nguyên nhân khác có thể gây tăng áp lực tĩnh mạch cửa là huyết khối (cục máu đông trong tĩnh mạch cửa).

Một vài trường hợp hiếm gặp, tăng áp lực tĩnh mạch cửa có thể không tìm ra nguyên nhân, được đề cập đến là tăng áp lực tĩnh mạch cửa vô căn.

Yếu tố nguy cơ

Giãn tĩnh mạch thực quản có thể gây chảy máu nếu:

  • Giãn tĩnh mạch thực quản lớn
  • Tăng áp lực tĩnh mạch cửa
  • Xơ gan nặng
  • Nhiễm khuẩn
  • Nghiện rượu

Hãy nói chuyện với bác sĩ về nguy cơ của bạn, đặc biệt là nếu bạn có tiền sử gia đình về bệnh gan.

Chẩn đoán

Để chẩn đoán giãn tĩnh mạch thực quản, bác sĩ sẽ khám lâm sàng và hỏi thông tin về các triệu chứng của bạn. Họ cũng có thể sử dụng một hoặc nhiều hơn các xét nghiệm sau đây để xác định chẩn đoán:

  • Xét nghiệm máu
  • Nội soi thực quản
     
  • Chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ để quan sát hình ảnh của gan và các tĩnh mạch ở phần thấp của thực quản

Điều trị

Mục đích chính của điều trị giãn tĩnh mạch thực quản là ngăn chặn biến chứng vỡ và chảy máu.

Kiểm soát tình trạng tăng áp lực tĩnh mạch cửa bằng các thuốc chẹn beta, tiêm thuốc làm xơ hóa các tĩnh mạch thực quản bị giãn qua nội soi, thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi.

Bạn có thể cần điều trị nhiều hơn nếu như các tĩnh mạch này đã vỡ.

Sau khi các tĩnh mạch bị vỡ và chảy máu

Các bác sĩ cũng có thể sử dụng thủ thuật tiêm xơ hoặc thắt tĩnh mạch thực quản qua nội soi khi chúng bắt đầu bị chảy máu.

Một lựa chọn khác đó là nối thông giữa tĩnh mạch cửa và tình mạch gan để làm giảm áp lực của tĩnh mạch cửa.

Ở một vài trường hợp hiếm gặp, việc cấy ghép gan có thể được tiến hành.

Tiên lượng

Nếu không được điều trị kịp thời, các tĩnh mạch thực quản vẫn tiếp tục chảy máu và có thể gây tử vong.

Sau khi được điều trị, bạn cần được theo dõi thường xuyên để đảm bảo việc điều trị thành công.

Phòng bệnh

Cách tốt nhất để ngăn ngừa giãn tĩnh mạch thực quản là điều trị nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Nếu bạn có bệnh gan, hãy xem xét các biện pháp phòng ngừa sau đây để làm giảm nguy cơ phát triển giãn tĩnh mạch thực quản:

  • Chế độ ăn lành mạnh bao gồm phần lớn các protein nạc, ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau xanh
     
  • Ngừng uống rượu
  • Duy trì cân nặng hợp lí
  • Giảm nguy cơ viêm gan bằng cách quan hệ tình dục an toàn. Không dùng chung kim tiêm hay dao cạo, và tránh tiếp xúc với máu và chất dịch cơ thể của người bệnh.

Điều quan trọng là nếu bạn bị giãn tĩnh mạch thực quản, bạn cần đến bác sĩ kiểm tra thường xuyên.

Gọi 115 hoặc đến bệnh viện ngay lập tức nếu bạn nghĩ rằng các tĩnh mạch thực quản của bạn đã bị vỡ. Chảy máu do vỡ tĩnh mạch thực quản có thể gây những biến chứng phức tạp và đe dọa đến tính mạng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Co thắt thực quản - rối loạn nhu động thực quản

Bình luận
Tin mới
  • 20/06/2024

    Dấu hiệu cảnh báo viêm ruột thừa

    Viêm ruột thừa xảy ra khi phần ruột thừa bị tắc nghẽn, sưng và viêm nhiễm. Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm ruột thừa giúp bạn tìm được giải pháp điều trị kịp thời.

  • 20/06/2024

    Cách ngăn ngừa trào ngược axit và ợ nóng

    Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn các biện pháp ngăn ngừa và điều trị chứng trào ngược axit và ợ nóng.

  • 20/06/2024

    Cách nhận biết viêm dạ dày và trào ngược acid dạ dày

    Viêm loét dạ dày và trào ngược là hai bệnh về tiêu hoá phổ biến. Do đều xuất phát từ dạ dày nên có một số triệu chứng dễ gây nhầm lẫn giữa hai bệnh, dẫn đến chẩn đoán chậm trễ, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

  • 20/06/2024

    THỎA SỨC VUI CHƠI VÀ PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO MẠNH MẼ TRONG MÙA HÈ

    Mùa hè rực rỡ là thời điểm lý tưởng để trẻ rời xa những căn phòng học kín mít và hòa mình vào các hoạt động thể chất ngoài trời. Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu các môn thể thao mùa hè thú vị, vừa giúp trẻ tăng cường thể lực vừa hỗ trợ phát triển chiều cao hiệu quả.

  • 20/06/2024

    8 thuốc điều trị thường gây mất nước

    Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị các tình trạng bao gồm ung thư, tăng huyết áp và tiểu đường loại 2 có thể gây ra rối loạn về nước. Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số này, quan trọng là bạn cần theo dõi các dấu hiệu của việc cơ thể đang mất nước.

  • 20/06/2024

    10 dấu hiệu cảnh báo cơ thể bạn cần vận động nhiều hơn

    Lười vận động có thể gây ra tình trạng thừa cân, béo phì và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý nguy hiểm. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo cho thấy bạn cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hướng đến một lối sống năng động và mạnh khỏe hơn.

  • 19/06/2024

    Những rủi ro liên quan đến sức khỏe của bếp gas và cách khắc phục

    Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) thông báo rằng họ đang nghiên cứu các quy định đối với bếp gas do chúng được xem là có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

  • 19/06/2024

    Trẻ em cũng bị trầm cảm!

    Chúng ta thường nghĩ tuổi thơ ấu là quãng thời gian hồn nhiên và vui vẻ, nhưng sự thật là con số thống kê trẻ bị trầm cảm những năm gần đây đang không ngừng gia tăng. Việc nhận biết các vấn đề sức khỏe tinh thần của trẻ rất quan trọng, là cơ sở để cha mẹ đưa ra các phương án hỗ trợ con kịp thời.

Xem thêm