Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chất chống oxy hóa và đục thủy tinh thể

Liệu bổ sung các chất chống oxy hóa trong chế độ ăn có thể giúp dự phòng đục thủy tinh thể hay không? Câu trả lời có trong bài viết dưới đây:

Chất chống oxy hóa và đục thủy tinh thể

Trên toàn thế giới, đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa và mất thị lực. Ở Mỹ, hơn 50% người già trên 80 tuổi cần phẫu thuật thay thủy tinh thể, tiêu tốn đến 6,8 tỉ usd mỗi năm. Phẫu thuật đục thủy tinh thể là cách duy nhất để điều trị đục thủy tinh thể. Nếu không được phẫu thuật và độ đục thủy tinh thể ngày càng tăng khiến người bệnh khó nhìn hơn dưới điều kiện thường ngày cũng như vào ban đêm hoặc liếc nhìn một đồ vật. Nói cách khác, đục thủy tinh thể khá nguy hiểm với với những người phải lái xe ban đêm.

Do hạn chế về phẫu thuật ở nhiều quốc gia trên thế giới, các chuyên gia đã tìm ra một cách để ngăn đục thủy tinh thể. Ước tính khả năng phục hồi của biện pháp dự phòng sẽ trì hoãn sự bắt đầu của thủy tinh thể khoảng 10 năm và giảm tới 50% gánh nặng thị lực và phẫu thuật. Gần đây, nhiều nhà nghiên cứu tin rằng dùng chất chống oxy hóa có thể dự phòng thủy tinh thể.

Một giả thuyết được chấp nhận đó là sự tiến triển của đục thủy tinh thể theo tuổi tác là do stress oxy hóa và mất cân bằng thẩm thấu. Chính xác hơn nữa, tăng chất phóng xạ tự do gây tổn thương protein thủy tinh thể và lipid ở biểu mô, từ đó làm mờ thủy tinh thể và dẫn đến tăng độ đục. Chất chống oxy hóa như vitamin C và E cố định những chất phóng xạ này, làm chậm quá trình phá hủy.

Trên thực tế, chúng ta biết rằng thủy tinh thể ưu tiên dự trữ một số chất chống oxy hóa như suchaslutein, zeaxanthin, vitamin E và vitamin C.

Hơn nữa, những yếu tố khác ngoài mất cân bằng oxy hóa và các gốc tự do cũng đóng một vai trò quan trọng trong tiến triển của đục thủy tinh thể bao gồm:

  • Tia UV
  • Uống rượu
  • Tiểu đường
  • Liệu pháp hormone
  • Hút thuốc
  • Béo phì

Những yếu tố trên làm tồi tệ hơn quá trình mất cân bằng oxy hóa và làm tổn thương khả năng chống lại tổn thương hoặc sửa chữa tổn thương của mắt.

Dự phòng đục thủy tinh thể với chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa

Kết quả từ một nghiên cứu ở Thụy Điển công bố trên tờ JAMA Ophthamology năm 2014 cho thấy tỉ lệ đục thủy tinh thể giảm ở những người thường xuyên sử dụng thực phẩm chống oxy hóa như rau củ, ngũ cốc nguyên chất và cà phê. Trong nghiên cứu ở những phụ nữ trung niên và lớn tuổi, giữa nhiều yếu tố khác nhau như hút thuốc, BMI, hoạt động thể lực, và trình độ học vấn được điều chỉnh và kết quả vẫn có ý nghĩa thống kê.

Do sự tăng nồng độ chất chống oxy hóa trong chế độ ăn liên quan đến giảm tỉ lệ hình thành đục thủy tinh thể, do đó thường dẫn đến suy nghĩ rằng bổ sung chất chống oxy hóa cũng giảm nguy cơ đục thủy tinh thể. Tuy nhiên, nghiên cứu về thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa để phòng chống đục thủy tinh thể cho kết quả không nhất quán.

Một thử nghiệm chứng - ngẫu nhiên công bố trên tờ Ophthamology năm 2014 cho rằng vitamin tổng hợp có nhiều chất chống oxy hóa giảm nguy cơ đục nhân thủy tinh thể - một loại đục thủy tinh thể - xuống 9% trong khoảng thời gian 11.2 năm.

Một nghiên cứu khác cho rằng trong những người tham gia nghiên cứu ăn chế độ giàu chất chống oxy hóa, thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa liều cao thực sự làm tăng nguy cơ hình thành đục thủy tinh thể. Kết quả trái ngược này được củng cố bằng giải thuyết rằng tăng số lượng chất oxy hóa có thể chuyển hóa thành tiền chất oxy hóa và gây mất cân bằng oxy hóa.

Một nguyên nhân tại sao mỗi loại thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa hoặc đa vitamin không có tác dụng chống đục thủy tinh thể liên quan đến sự phức tạp của quá trình chuyển hóa. Đến nay, không có sự phối hợp giới hạn và nhân tạo nào có thể tạo ra môi trường giàu chất chống oxy hóa trong thực phẩm lành mạnh.

Hơn nữa, có nhiều chất chống oxy hóa chưa được phát hiện và những chất này có thể đóng vai trò quan trọng trong phòng chống đục thủy tinh thể và những loại bệnh khác.

Tóm lại

Nghiên cứu cho thấy thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa không có tác dụng chống ung thư hoặc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, chế độ ăn giàu rau củ, hoa quả nhiều màu sắc và những nguồn chất chống oxy hóa khác có liên quan đến giảm nguy cơ ung thư và bệnh tim. Tương tự, cho dù chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa giúp chống đục thủy tinh thể, những thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa hiện tại không có tác dụng này. Cuối cùng, nếu bạn mong muốn làm tăng tác dụng của chất chống oxy hóa, bạn nên sử dụng chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng và tránh dùng thực phẩm bổ sung.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đục thủy tinh thể: Sự thật cần biết

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 28/06/2022

    Quan hệ trong ngày “đèn đỏ” có thể mang thai?

    Quan hệ ngày “đèn đỏ” có được không, quan hệ lúc hành kinh hay đến tháng quan hệ có dính bầu không… là những thắc mắc khá phổ biến. Hãy cùng tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây bạn nhé!

  • 28/06/2022

    Viêm họng mạn tính có lây sang viêm xoang?

    Viêm họng và viêm xoang có mối quan hệ như thế nào, phải làm gì nếu tình trạng xảy ra liên tiếp, nhất là thời điểm nắng nóng hiện nay khiến cho bệnh viêm nhiễm hầu họng gia tăng.

  • 28/06/2022

    Điểm mặt các bệnh lý tiềm ẩn khi bị đau bụng dưới ở nữ giới

    Đối với đa số nữ giới, vấn đề đau bụng, nhất là đau âm ỉ vùng dưới được coi là chuyện bình thường, dễ dàng bỏ qua. Chính sự chủ quan này gây nguy hiểm đến sức khỏe, cuộc sống hằng ngày thậm chí còn liên quan đến thiên chức làm mẹ ở nữ giới.

  • 28/06/2022

    Vì sao cần tái khám khi điều trị viêm phổi ở trẻ em?

    Viêm phổi là căn bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ và là nguyên nhân chủ yếu khiến trẻ phải nhập viện. Sau khi trẻ được điều trị, các bác sĩ dặn tái khám theo lịch. Tuy nhiên, rất nhiều cha mẹ đã không thực hiện lịch hẹn này.

  • 28/06/2022

    Ung thư vú di căn đến đâu và các dấu hiệu nhận biết mắc bệnh

    Khi ung thư vú di căn có nghĩa là bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng hơn so với ung thư tại chỗ. Vậy, ung thư vú có thể di căn đến những bộ phận nào, bài viết dưới đây giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này.

  • 28/06/2022

    Bí quyết tăng sức đề kháng cho trẻ để phòng bệnh mùa nóng

    Mùa hè nóng bức là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển. Thời tiết nắng nóng, ăn uống kém cộng với hệ miễn dịch của trẻ còn yếu, nên nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn. Vậy, bí quyết nào để tăng sức đề kháng cho trẻ thời điểm này, giúp cơ thể trẻ chống lại tác nhân gây bệnh?

  • 28/06/2022

    Mẹo chăm sóc da và tóc khi đi bơi trong mùa Hè

    Nước bể bơi có thể chứa một số hóa chất gây kích ứng ngoài da. Một số lưu ý sau giúp bạn bảo vệ làn da và mái tóc khi thường xuyên đi bơi trong mùa Hè.

  • 28/06/2022

    Thực hư về các loại thực phẩm bổ sung trong thể thao

    Bạn muốn tối ưu hóa và hỗ trợ khả năng tập luyện thể thao của mình bằng các loại thực phẩm bổ sung, nhưng không phải tất cả các loại thực phẩm bổ sung hiện nay đều đem lại lợi ích như mong muốn. Một số loại thực phẩm bổ sung nếu sử dụng với liều cao còn có thể gây nguy hiểm. Dưới đây là một số loại thực phẩm bổ sung phổ biến trong thể thao và tác dụng thật sự của chúng.

Xem thêm