Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chất chống oxy hóa và đục thủy tinh thể

Liệu bổ sung các chất chống oxy hóa trong chế độ ăn có thể giúp dự phòng đục thủy tinh thể hay không? Câu trả lời có trong bài viết dưới đây:

Chất chống oxy hóa và đục thủy tinh thể

Trên toàn thế giới, đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến mù lòa và mất thị lực. Ở Mỹ, hơn 50% người già trên 80 tuổi cần phẫu thuật thay thủy tinh thể, tiêu tốn đến 6,8 tỉ usd mỗi năm. Phẫu thuật đục thủy tinh thể là cách duy nhất để điều trị đục thủy tinh thể. Nếu không được phẫu thuật và độ đục thủy tinh thể ngày càng tăng khiến người bệnh khó nhìn hơn dưới điều kiện thường ngày cũng như vào ban đêm hoặc liếc nhìn một đồ vật. Nói cách khác, đục thủy tinh thể khá nguy hiểm với với những người phải lái xe ban đêm.

Do hạn chế về phẫu thuật ở nhiều quốc gia trên thế giới, các chuyên gia đã tìm ra một cách để ngăn đục thủy tinh thể. Ước tính khả năng phục hồi của biện pháp dự phòng sẽ trì hoãn sự bắt đầu của thủy tinh thể khoảng 10 năm và giảm tới 50% gánh nặng thị lực và phẫu thuật. Gần đây, nhiều nhà nghiên cứu tin rằng dùng chất chống oxy hóa có thể dự phòng thủy tinh thể.

Một giả thuyết được chấp nhận đó là sự tiến triển của đục thủy tinh thể theo tuổi tác là do stress oxy hóa và mất cân bằng thẩm thấu. Chính xác hơn nữa, tăng chất phóng xạ tự do gây tổn thương protein thủy tinh thể và lipid ở biểu mô, từ đó làm mờ thủy tinh thể và dẫn đến tăng độ đục. Chất chống oxy hóa như vitamin C và E cố định những chất phóng xạ này, làm chậm quá trình phá hủy.

Trên thực tế, chúng ta biết rằng thủy tinh thể ưu tiên dự trữ một số chất chống oxy hóa như suchaslutein, zeaxanthin, vitamin E và vitamin C.

Hơn nữa, những yếu tố khác ngoài mất cân bằng oxy hóa và các gốc tự do cũng đóng một vai trò quan trọng trong tiến triển của đục thủy tinh thể bao gồm:

  • Tia UV
  • Uống rượu
  • Tiểu đường
  • Liệu pháp hormone
  • Hút thuốc
  • Béo phì

Những yếu tố trên làm tồi tệ hơn quá trình mất cân bằng oxy hóa và làm tổn thương khả năng chống lại tổn thương hoặc sửa chữa tổn thương của mắt.

Dự phòng đục thủy tinh thể với chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa

Kết quả từ một nghiên cứu ở Thụy Điển công bố trên tờ JAMA Ophthamology năm 2014 cho thấy tỉ lệ đục thủy tinh thể giảm ở những người thường xuyên sử dụng thực phẩm chống oxy hóa như rau củ, ngũ cốc nguyên chất và cà phê. Trong nghiên cứu ở những phụ nữ trung niên và lớn tuổi, giữa nhiều yếu tố khác nhau như hút thuốc, BMI, hoạt động thể lực, và trình độ học vấn được điều chỉnh và kết quả vẫn có ý nghĩa thống kê.

Do sự tăng nồng độ chất chống oxy hóa trong chế độ ăn liên quan đến giảm tỉ lệ hình thành đục thủy tinh thể, do đó thường dẫn đến suy nghĩ rằng bổ sung chất chống oxy hóa cũng giảm nguy cơ đục thủy tinh thể. Tuy nhiên, nghiên cứu về thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa để phòng chống đục thủy tinh thể cho kết quả không nhất quán.

Một thử nghiệm chứng - ngẫu nhiên công bố trên tờ Ophthamology năm 2014 cho rằng vitamin tổng hợp có nhiều chất chống oxy hóa giảm nguy cơ đục nhân thủy tinh thể - một loại đục thủy tinh thể - xuống 9% trong khoảng thời gian 11.2 năm.

Một nghiên cứu khác cho rằng trong những người tham gia nghiên cứu ăn chế độ giàu chất chống oxy hóa, thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa liều cao thực sự làm tăng nguy cơ hình thành đục thủy tinh thể. Kết quả trái ngược này được củng cố bằng giải thuyết rằng tăng số lượng chất oxy hóa có thể chuyển hóa thành tiền chất oxy hóa và gây mất cân bằng oxy hóa.

Một nguyên nhân tại sao mỗi loại thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa hoặc đa vitamin không có tác dụng chống đục thủy tinh thể liên quan đến sự phức tạp của quá trình chuyển hóa. Đến nay, không có sự phối hợp giới hạn và nhân tạo nào có thể tạo ra môi trường giàu chất chống oxy hóa trong thực phẩm lành mạnh.

Hơn nữa, có nhiều chất chống oxy hóa chưa được phát hiện và những chất này có thể đóng vai trò quan trọng trong phòng chống đục thủy tinh thể và những loại bệnh khác.

Tóm lại

Nghiên cứu cho thấy thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa không có tác dụng chống ung thư hoặc bệnh tim mạch. Tuy nhiên, chế độ ăn giàu rau củ, hoa quả nhiều màu sắc và những nguồn chất chống oxy hóa khác có liên quan đến giảm nguy cơ ung thư và bệnh tim. Tương tự, cho dù chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa giúp chống đục thủy tinh thể, những thực phẩm bổ sung chất chống oxy hóa hiện tại không có tác dụng này. Cuối cùng, nếu bạn mong muốn làm tăng tác dụng của chất chống oxy hóa, bạn nên sử dụng chế độ ăn giàu chất dinh dưỡng và tránh dùng thực phẩm bổ sung.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đục thủy tinh thể: Sự thật cần biết

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 15/04/2024

    6 cách để giảm nguy cơ ung thư đại tràng

    Các biện pháp phòng ngừa có thể giúp ích rất nhiều trong việc giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng, nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu thứ ba ở Hoa Kỳ.

  • 15/04/2024

    5 thực phẩm giúp giảm căng thẳng hiệu quả

    Chế độ dinh dưỡng có tác động không nhỏ đến tâm trạng, cảm xúc của chúng ta. Bổ sung thực phẩm lành mạnh là cách để giảm căng thẳng và thúc đẩy thư giãn.

  • 15/04/2024

    8 loại rau giàu protein nên có trong bữa ăn hàng ngày

    Để bổ sung chất đạm cho bữa ăn hàng ngày, bên cạnh thịt cá, trứng, sữa, bạn không nên bỏ qua 8 loại rau xanh, hạt họ đậu giàu protein.

  • 15/04/2024

    Bệnh trĩ khi mang thai

    Bệnh trĩ là tình trạng phổ biến khi mang thai, đặc biệt là trong ba tháng cuối khi tử cung mở rộng gây áp lực lên các tĩnh mạch.

  • 15/04/2024

    6 lưu ý chăm sóc da khi thời tiết vào Hè

    Vào Hè, nhu cầu của làn da bắt đầu có những thay đổi. Một vài điều chỉnh trong thói quen chăm sóc da hàng ngày giúp bạn duy trì làn da khoẻ đẹp, mịn màng và không bị lên mụn.

  • 15/04/2024

    Kem dưỡng mắt - sử dụng đúng để có làn da đẹp

    Dù chăm sóc da là một việc quan trọng và nên được ưu tiên, nhưng việc tạo ra một chế độ chăm sóc da phù hợp với nhu cầu đặc biệt của bạn có thể là một vấn đề khó khăn. Trên mạng xã hội, có rất nhiều ý kiến về các cách chăm sóc da mặt khác nhau và đôi khi dễ gây khó hiểu.

  • 14/04/2024

    Giấm táo có thực sự giúp bạn giảm cân?

    Bài viết này tập trung vào kết quả của một nghiên cứu nhỏ kéo dài 3 tháng, cho thấy hiệu quả của việc giảm cân cũng như cải thiện lượng đường trong máu, triglyceride và cholesterol khi sử dụng giấm táo cùng những lưu ý khi sử dụng.

  • 14/04/2024

    Sử dụng thiết bị theo dõi giấc ngủ có thể giúp bạn ngủ ngon hơn?

    Theo một cuộc khảo sát năm 2023 của Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Mỹ (AASM), hơn 1/3 người Mỹ đã sử dụng thiết bị để theo dõi giấc ngủ (sleep trackers). Vậy thiết bị theo dõi này là gì, nó có thể giúp bạn cải thiện giấc ngủ hay không?

Xem thêm