Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách nhận biết và đối phó với căng thẳng

Căng thẳng là chuyện bình thường ai cũng có thể gặp, nhưng căng thẳng quá mức có thể làm giảm chất lượng cuộc sống. Dưới đây là các triệu chứng của căng thẳng và cách đối phó với chúng.

Căng thẳng ảnh hưởng đến mọi sinh vật, bao gồm vật nuôi, cây trồng và thậm chí cả môi trường. Một số căng thẳng là tích cực: Giả sử bạn có bài phát biểu trước một đám đông và nhận được sự hoan nghênh nhiệt liệt khiến bạn cảm thấy hồi hộp căng thẳng, nhưng kết quả làm cho toàn bộ trải nghiệm trở nên đáng giá. Nhưng  nếu là nỗi lo kéo dài về công việc khó khăn, các vấn đề tài chính hoặc một đại dịch dẫn đến căng thẳng kéo dài, nó có thể gây hại cho não và cơ thể của bạn.

Căng thẳng là gì?

Có những loại căng thẳng về thể chất và tinh thần, nhưng cả hai đều chỉ ra rằng những đòi hỏi của một tình huống đang thử thách khả năng đối phó của bạn. Tác động xấu của căng thẳng được đo lường bằng phản ứng của một người. Một số người thích tự thử thách công việc hoặc thói quen tập thể dục của mình và việc này không ảnh hưởng đến ai. Các yếu tố gây căng thẳng phổ biến như mất mát và chấn thương ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả mọi người. Nhưng tại sao một số người lại phục hồi nhanh chóng trong khi những người khác phải gánh chịu hậu quả lâu dài là vấn đề đang được nghiên cứu.

Các yếu tố bên ngoài, bao gồm nỗi sợ hãi về đại dịch Covid 19, lo lắng về chi phí chăm sóc sức khỏe và áp lực trong công việc là những nguyên nhân rõ ràng nhất. Nhưng nhiều người cũng cho biết các vấn đề về mối quan hệ, sức khỏe và giấc ngủ, quá tải phương tiện truyền thông, và thậm chí là chế độ ăn uống kém lành mạnh là những nguyên nhân gây ra căng thẳng trong cuộc sống của họ.

Các triệu chứng của căng thẳng

Các triệu chứng của căng thẳng có thể là thể chất hoặc tâm lý nhưng thường là cả hai. Các triệu chứng thể chất phổ biến bao gồm:

  • Mệt mỏi
  • Đau đầu
  • Bụng khó chịu
  • Căng cơ
  • Thay đổi cảm giác thèm ăn
  • Nghiến răng
  • Thay đổi ham muốn tình dục
  • Cảm thấy chóng mặt

Các triệu chứng tâm lý thường gặp bao gồm:

  • Khó chịu hoặc tức giận
  • Cảm thấy lo lắng
  • Thiếu năng lượng
  • Cảm giác như thể bạn có thể khóc

Căng thẳng là điều mà hầu hết mọi người đều phải chịu đựng một mình, nhưng nó có tác động không nhỏ. Trong các cuộc khảo sát về những người bị căng thẳng, hơn một nửa nói rằng nó có tác động tiêu cực đến cuộc sống cá nhân và nghề nghiệp của họ và gây ra xung đột với người khác. Một phần tư số người bị căng thẳng nói rằng nó khiến họ xa lánh bạn bè và các thành viên trong gia đình và khiến cuộc sống trở nên khó khăn hơn mức bình thường.

Điều đó nói lên rằng, căng thẳng là bình thường, và thậm chí quan trọng đối với mọi người theo thời gian. Nó có thể giúp thúc đẩy mọi người chuẩn bị đầy đủ cho những thứ như kỳ thi hoặc bài thuyết trình công việc, và sắp xếp những điều quan trọng nhất trong cuộc sống đối với chúng ta.

 

Mẹo để quản lý căng thẳng

Một điều tích cực về căng thẳng? Bạn có thể tự kiểm soát căng thẳng mà không cần tiêu tốn quá nhiều chi phí. Có vô số lời khuyên và công cụ dựa trên bằng chứng mà bạn có thể sử dụng để chống lại những tác động tiêu cực của căng thẳng theo những cách lành mạnh. Một số bao gồm:

Thử tập yoga và thiền. Hàng trăm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tập yoga, chánh niệm hoặc thiền, thường được kết hợp với nhau, có thể làm giảm đáng kể các triệu chứng của căng thẳng. Nếu bạn quá căng thẳng khi bước vào một lớp học toàn người lạ thì bạn có thể lên youtube xem video để tự tập tại nhà.

Tập thể dục có thể không phải là một cách chữa bệnh, nhưng nó có thể giúp những người bị căng thẳng cảm thấy tốt hơn nhiều. Trên thực tế, các nghiên cứu cho thấy những người tập thể dục thường xuyên báo cáo ít căng thẳng hơn so với những người không tập thể dục. Tập thể dục nhịp điệu có vẻ là có lợi nhất, nhưng bất kỳ hình thức vận động nào cũng tốt hơn là không vận động. Thay vì bạn thích chi tiền đến phòng tập thể dục thì đi bộ, chạy và tập yoga tại nhà đều miễn phí.

Xác định và loại bỏ các yếu tố gây căng thẳng. Nghe có vẻ quá dễ dàng phải không? Nhưng việc tìm ra điều gì đang thực sự làm phiền bạn và làm thế nào để giải quyết nó có thể khó khăn hơn bạn nghĩ. Không phải lúc nào bạn cũng có thể tránh hoặc thoát khỏi căng thẳng, nhưng chỉ cần cố gắng thay đổi môi trường sống sẽ giúp bạn kiểm soát được và điều đó có thể khiến bạn cảm thấy tốt hơn.

Có được một giấc ngủ ngon. Một đêm không ngon giấc khiến mọi thứ trở nên tồi tệ hơn, đặc biệt là căng thẳng. Mất ngủ có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và khả năng suy nghĩ của bạn, và cuối cùng có thể khiến bạn cảm thấy chán nản.

Hạn chế các phương tiện truyền thông xã hội: rõ ràng là việc theo dõi cuộc sống hoàn hảo của bạn bè, hàng xóm có thể sẽ khiến bạn cảm thấy căng thẳng và mất kiểm soát. Do vậy, hãy ngừng sử dụng các mạng xã hội và dành thời gian cho bản thân mình nhiều hơn.

Giúp đỡ người khác. Bạn có bao giờ cảm thấy cần phải thoát ra khỏi đầu của chính mình không? Đó là một sự thúc đẩy lành mạnh. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc giúp đỡ người khác, bao gồm cả bạn bè và gia đình hoặc tình nguyện dành thời gian làm từ thiện, có thể làm tăng cảm xúc tích cực và giảm căng thẳng. Chỉ cần đảm bảo rằng việc giúp đỡ người khác phù hợp với lối sống của bạn và không làm bạn thêm căng thẳng.

Ăn uống lành mạnh. Hormone căng thẳng có thể kích hoạt cảm giác thèm ăn chất béo và đường, gây ra những hậu quả tiêu cực lâu dài cho cân nặng, tâm trạng và sức khỏe tổng thể của bạn. Một chế độ ăn uống tốt hơn sẽ làm cho bạn cảm thấy mạnh mẽ hơn nhiều về thể chất và tinh thần.

Tìm kiếm sự trợ giúp về y tế. Nếu bạn đã cố gắng kiểm soát căng thẳng của mình nhưng không được, hãy đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn hoặc nhà trị liệu, những người có thể giúp bạn thực hiện các bước tiếp theo.

Căng thẳng nghiêm trọng cũng khiến các tế bào của hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức hoặc "rối loạn điều hòa. Huyết áp tăng, mạch máu giãn ra trong khi những mạch máu khác co lại. (Những phản ứng này cuối cùng gây ra các vấn đề về tim mạch trên diện rộng.) Quá trình tiêu hóa bị chậm lại, đó là lý do tại sao bạn thường khó ăn hoặc đi vệ sinh khi cảm thấy cực kỳ căng thẳng.

Căng thẳng có thể làm bạn ốm như thế nào?

Đây là một số vấn đề sức khỏe quan trọng nhất liên quan đến căng thẳng:

  • Bệnh tim mạch. Những người bị căng thẳng mãn tính thực sự có nguy cơ và tỷ lệ các vấn đề liên quan đến tim cao hơn, bao gồm cholesterol cao, tăng huyết áp và các biến cố như đột quỵ và đau tim.
  • Bệnh tiểu đường. Căng thẳng làm cho các triệu chứng tiểu đường trở nên tồi tệ hơn vì nó kích thích giải phóng các hormone có thể dẫn đến lượng đường trong máu cao hơn.
  • Béo phì. Nó giải phóng cortisol, một loại hormone làm tăng cảm giác thèm ăn (đặc biệt là đối với đồ ăn vặt) và phân phối lại chất béo từ các bộ phận khác của cơ thể đến bụng của bạn.
  • Các vấn đề sức khỏe tâm thần là hậu quả của trầm cảm, lo âu và các tình trạng tâm lý khác. Nhiều đến mức việc điều trị hầu hết các rối loạn sức khỏe tâm thần đều bắt đầu bằng việc giảm căng thẳng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đại dịch COVID-19 làm gia tăng tình trạng căng thẳng và trầm cảm ở phụ nữ mang thai

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo TheHealthy) -
Bình luận
Tin mới
  • 29/11/2025

    7 loại đồ uống giúp ngừa đau họng - bệnh thường gặp ở giáo viên

    Giống như ca sĩ hay diễn giả, giáo viên thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ đau họng do phải nói liên tục trong nhiều giờ. Tham khảo một số đồ uống đơn giản giúp các thầy cô phòng ngừa và làm dịu cơn đau họng một cách hiệu quả.

  • 29/11/2025

    Bảo vệ da và tóc khỏi hanh khô mùa giao mùa

    Mùa thu đến mang theo không khí se lạnh, giảm độ ẩm, khiến da và tóc dễ rơi vào tình trạng khô ráp, nứt nẻ và thiếu sức sống.Thay đổi thời tiết không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn tác động đến sức khỏe của làn da và mái tóc. Điều chỉnh quy trình chăm sóc da và bảo vệ tóc trước tình trạng tóc khô xơ khi giao mùa là cần thiết để duy trì vẻ đẹp tự nhiên. Bài viết này sẽ cung cấp những phương pháp khoa học giúp bạn bảo vệ da và tóc hiệu quả trong mùa giao mùa.

  • 28/11/2025

    Chế độ ăn cho trẻ nhiễm HIV theo từng giai đoạn bệnh cần chú ý gì?

    Nhờ hiệu quả của thuốc kháng virus (ARV), ngày càng nhiều trẻ nhiễm HIV có thể phát triển, học tập và sinh hoạt bình thường như những trẻ khác. Tuy nhiên, dinh dưỡng vẫn là nền tảng của chăm sóc điều trị, giúp duy trì cân nặng, tăng sức đề kháng, giảm biến chứng và hạn chế tác dụng phụ của thuốc.

  • 28/11/2025

    Lõm ngực bẩm sinh ở trẻ có nguy hiểm không?

    Lõm ngực bẩm sinh xảy ra khi xương ức phát triển bất thường tạo ra vết lõm trên thành ngực của bạn và có thể gây ra các vấn đề về thể chất cũng như cảm xúc cho trẻ. Cùng tìm hiểu về bệnh lý lõm ngực bẩm sinh ở trẻ qua bài viết sau đây!

  • 28/11/2025

    Bảo vệ sức khỏe xương khớp khi thời tiết lạnh

    Thời tiết lạnh giá và chuyển mùa thường làm gia tăng các vấn đề về xương khớp, gây ra tình trạng đau cứng khớp và khó khăn khi vận động. Sự thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm có thể làm các mô cơ giãn nở, tạo áp lực lên khớp, dẫn đến cảm giác đau nhức hoặc tê cứng.

  • 27/11/2025

    Hội thảo khoa học" Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp"

    Hà Nội, ngày 27/11/2025 – Kết quả nghiên cứu mới nhất do Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện được công bố tại Hội thảo khoa học “Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở một số thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp” đã chỉ ra những thách thức lớn trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi (NCT) tại các đô thị lớn.

  • 27/11/2025

    Cách ăn low-carb giúp giảm cân bền vững

    Chế độ ăn kiêng low-carb (ít carbohydrate) đã chứng minh được hiệu quả trong việc giảm cân nhanh chóng và cải thiện nhiều chỉ số sức khỏe. Tuy nhiên, chìa khóa để thành công không phải là việc cắt giảm carb một cách mù quáng, mà là thực hiện một cách thông minh, bền vững để biến nó thành một lối sống lâu dài.

  • 27/11/2025

    Làm thế nào để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng?

    Ung thư đại trực tràng là căn bệnh phổ biến và gây tử vong cao trên toàn cầu, bao gồm cả Việt Nam. Tại Việt Nam, ung thư đại trực tràng cũng nằm trong top năm loại ung thư gây tử vong hàng đầu. Tuy nhiên, nguy cơ mắc bệnh có thể giảm đáng kể thông qua các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Bài viết này sẽ đưa ra lời khuyên thiết thực để phòng ngừa ung thư đại trực tràng, bao gồm điều chỉnh chế độ ăn uống, tăng cường vận động và sàng lọc định kỳ, giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe.

Xem thêm