Xơ gan là hậu quả của quá trình viêm-hoại tử tế bào gan do nhiều nguyên nhân dẫn chết các tế bào gan và dần được thay thế bởi các tế bào xơ không chức năng biểu hiện bởi tình trạng suy giảm không hồi phục chức năng của tế bào gan.
Các nguyên nhân thường gây ra xơ gan bao gồm: uống và nghiện rượu, viêm gan siêu vi B và C và gan nhiễm mỡ.
1. Những biến chứng thường gặp của xơ gan
Xuất huyết tiêu hóa do giãn vỡ tĩnh mạch thực quản
Người bệnh có biểu hiện là nôn ra máu ào ạt hoặc tiêu phân đen sệt, mùi khắm. Đây là biến chứng nặng đe dọa tính mạng, cần cấp cứu nội khoa kịp thời .
Nhiễm trùng
Người bệnh có biểu hiện là sốt, đau khắp bụng, có thể kèm tiêu lỏng hoặc táo bón, có thể xãy ra sau đợt nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu hóa, tiết niệu hay nhiễm trùng da…đôi khi không tìm thấy ổ nhiễm trùng. Người bệnh xơ gan thường gặp khó khăn trong việc chống lại nhiễm trùng vì vậy, khi có các biểu hiện trên, người bệnh cần đến bệnh viện để thăm khám càng sớm càng tốt.
Rối loạn đông máu
Do gan không sản xuất đủ yếu tố đông máu và do cường lách nên tiểu cầu bị tiêu diệt làm chảy máu khó cầm.
Hội chứng gan thận
Là tình trạng suy thận diễn tiến nhanh đột ngột kết hợp với suy gan nhanh thường xảy ra sau nhiễm trùng, chảy máu tiêu hóa trên, dùng thuốc hại thận hoặc dùng lợi tiểu quá mức. Tần suất 18% trong 1 năm đầu chẩn đoán và 39% trong 5 năm chẩn đoán xơ gan.
Khi đó bệnh nhân xơ gan có thể xuất hiện tình trạng suy thận chức năng với các biểu hiện mệt mỏi, buồn nôn, nôn, lách to, teo cơ, run giật cơ,... Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể dẫn tới tử vong.
Hội chứng não gan
Là tình trạng rối loạn tri giác dần tiến tới hôn mê có liên quan đến mức độ nặng của bệnh gan. Bệnh xảy ra sau chảy máu tiêu hóa, nhiễm trùng, dùng thuốc an thần (benzodiazepines), hạ Natri máu, Kali máu, mất máu…
Ung thư gan
Xơ gan là yếu tố hàng đầu làm tăng nguy cơ ung thư gan. Nguy hiểm hơn, căn bệnh này không biểu hiện triệu chứng ở giai đoạn đầu. Đa số người bệnh chỉ phát hiện tình cờ khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc siêu âm ổ bụng. Ở giai đoạn nặng hơn, khối u trong gan sẽ gây đau tức vùng dưới sườn phải, người bệnh bị sụt cân nhanh chóng, suy kiệt, có khi là xuất huyết ổ bụng do khối u bị vỡ.
Người bị xơ gan nên khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư gan từ 3 – 6 tháng/lần để phát hiện sớm các biến chứng của bệnh.

Tổn thương xơ gan, ung thư gan và gan khỏe mạnh.
2. Cần làm gì để phòng tránh biến chứng xơ gan?
Khi bị chẩn đoán là xơ gan, người bệnh cần xác định rõ bệnh của mình đang ở trong giai đoạn nào để có phương hướng tuân thủ điều trị, chế độ dinh dưỡng, điều chỉnh lối sống cho hợp lý. Ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cần lưu ý những điều sau:
Những việc nên làm ở người bệnh xơ gan
Người bệnh xơ gan cần có chế độ ăn hợp lý, chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày, ăn nhiều chất xơ để chống táo bón. Tái khám đúng theo hẹn của bác sĩ chuyên khoa gan mật.
Tự theo dõi những biến chứng nặng tại nhà như các vấn để về tiêu hóa: tiêu phân đen, nôn ra máu, tiểu ít, sốt, chảy máu răng, đau bụng hoặc tri giác bất thường thì vào tái khám ngay. Ngoài ra người bệnh cần tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày, không nên gắng sức, vui vẻ lạc quan yên tâm điều trị bệnh.
Những việc nên tránh ở người bệnh xơ gan
Cũng như các bệnh lý khác, người bệnh xơ gan tuyệt đối không dùng những thuốc hoặc hóa chất không rõ nguồn gốc, dùng thuốc theo mách bảo, không dùng thuốc theo truyền miệng trong dân gian.
Người bệnh không nên tự ý đổi thuốc, tăng hoặc giảm liều thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ điều trị.
Không ăn các thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn ( để lâu) hoặc nghi ngờ có tẩm hóa chất độc hại: hàn the, formol…Tránh thức ăn lên men: tương chao, mắm…Tuyệt đối không ăn thức ăn chưa nấu chín: thịt cá sống hoặc tái, cua sò ốc hến…
Hạn chế ăn nhiều chất béo, trứng, nội tạng động vật như gan, ruột. Tuy nhiên không kiêng khem quá mức ở giai đoạn xơ gan còn bù. Tốt nhất cần có tư vấn bởi bác sĩ dinh dưỡng.
Ngoài ra người bệnh xơ gan không dùng rượu bia hay thức uống có cồn khác. Khi xơ gan nặng có báng bụng hay phù chân nên hạn chế mặn có nhiều muối, khi xơ gan mất bù thì hạn chế đạm.

Người bệnh xơ gan cần chú ý đến những bất thường của cơ thể như vàng da... để nhập viện.
3. Người bệnh xơ gan khi nào cần nhập viện?
Người bệnh xơ gan cần chú ý đến những bất thường, các biểu hiện như tiểu ít, rối loạn tri giác: bứt rứt, ngủ gà, lẫn lộn, hôn mê. Đau bụng, nôn ói, tiêu lỏng hơn 5 lần/ ngày. Bụng báng căng gây khó thở và không đáp ứng với thuốc lợi tiểu.
Người bệnh có biểu hiện nhiễm trùng, chảy máu (nôn ra máu, tiêu phân đen, chảy máu mũi, răng kéo dài), rối loạn đông máu nặng hoặc tiểu cầu giảm nhiều nguy cơ chảy máu cao… cần nhập viện để được bác sĩ tư vấn và điều trị.
Tóm lại
Người bệnh xơ gan phải hết sức cẩn thận trong việc bảo vệ gan, Để bảo vệ gan khỏi bị tổn thương nặng thêm người bệnh cần tiêm phòng các bệnh viêm nhiễm để giảm bớt những nguy cơ khi đó giảm được việc dùng thuốc, hạn chế tổn thương gan thêm.
Không uống rượu và các loại thuốc khi chưa có chỉ định của các bác sĩ vì có thể gây hại cho gan. Hạn chế hút thuốc lá, cần thường xuyên tập thể dục, thay đổi lối sống. Người bệnh cần có chế độ dinh dưỡng: ăn uống điều độ, không ăn quá nhiều đạm động vật, nên dùng chất béo chưa bão hòa, tăng cường trái cây, rau quả…. để quá trình chữa khỏi bệnh hiệu quả hơn và phòng ngừa giảm thiểu các biến chứng xơ gan.
Tham khảo thêm thông tin bài viết: Chocolate đen có lợi cho người mắc xơ gan.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.